|
Giriş: |
AVUSTRALYA |
|
Avustralya’nın Geçmişi: |
Aborjinler ilk olarak ülkeye 40,000 yıl önce Kuzeydoğu Asya!dan geldiler.
Aborjinlerin 17. yüzyıla kadar yaşam tarzları hakkında fazla bilgi yoktur.
17. yüzyılda ise Avrupalıların, pusulayı kullanmasıyla ülkeye ayak bastılar.
1606’da Avustralya karasına ilk ayak basan kişi Hollandalı denizci Willem
Janszoon’dur. Kaptan James Cook, 1770’de Büyük Britanya’nın adına ülkeyi
işgal etti ve buraya Yeni Güney Galler adını verdi. 350,000 olarak tahmin
edilen ülkenin nüfusu Avrupalıların ülkeye yerleşmesi sonucu gittikçe
azaldı.18. ve 19. yüzyıllara gelindiğinde ise ülkede 6 koloni kuruldu ve bu
koloniler birleşerek Avustralya Milletler Topluluğu’nu kurdu. Doğal
kaynaklarının zenginliği sebebiyle yeni ülke Tarımsal uygulamalarda ve
üretim alanında başarılı oldu ve Birinci ve İkinci Dünya Savaşlarında Büyük
Britanya’ya destek verdi. Son yıllarda ülkenin Pazar ekonomisi diğer
ülkelerle yarışacak seviyeye ulaştı. 1990larda ekonomisi en fazla büyüyen
ülkelerden biri oldu.
 |
|
Coğrafya |
|
|
Avustralya'nın Konumu: |
Tek
kıta ülkesi olan Avustralya, Hint Okyanusu ve Güney Pasifik Okyanusu’nun
arasında yer almaktadır. |
|
Avustralya'nın Coğrafi Koordinatları: |
27 00 G, 133 00 D |
|
Avustralya'nın Harita dizini: |
Okyanusya |
|
Avustralya'nın Yüzölçümü: |
toplam: 7,686,850 km²
toprak: 7,617,930 km²
su: 68,920 km²
Not: Lord Howe Adası’nı ve Macquarie Adası’nı kapsamaktadır.
|
|
Avustralya Yüz ölçüm karşılaştırma: |
ABD’nin birbirine sınırdaş 48 eyaletinden biraz daha küçüktür. |
|
Avustralya'nın
Kara sınırları: |
Hiçbir ülkeyle sınırı yoktur. |
|
Avustralya'nın Kıyı boyu: |
25,760 km |
|
Avustralya'nın Deniz hakları: |
karasal deniz:12 nm
kıtasal şelf: 24 nm
özel ekonomik bölge: 200 nm
kıtasal şelf: 200 nm veya kıtasal sınırın kenarına kadar
|
|
Avustralya'da İklim: |
İklim genellikle kurak veya yarı kuraktır; güneyi ve doğusu sıcak iken
kuzeyi tropikal iklime sahiptir. |
|
Avustralya'da Zemin: |
Genellikle araziye çöller ve alçak platolar hâkimdir; güneydoğusunda verimli
topraklar bulunmaktadır. |
|
Avustralya'nın Rakım uç değerleri: |
En
alçak noktası: Eyre Gölü 12 m
En yüksek noktası: Kosciuszko Dağı 2,229 m |
|
Avustralya'nın Doğal Kaynakları: |
Boksit, kömür, demir filizi, bakır, kalay, altın, gümüş, uranyum, nikel,
tungsten, mineral kumlar, kurşun, çinko, mücevherat, doğal gaz ve petrol
çıkarılmaktadır. |
|
Avustralya'nın Toprak kullanımı: |
Tarım alanı: % 6.15 (Ekilmiş otların oluşturduğu 27 milyon hektarlık alan
dâhil)
Sürekli tarım ürünleri: % 0.04
Diğer: % 93.81 (2005) |
|
Avustralya'da Sulanan arazi: |
25,450 km² (2003) |
|
Avustralya'da Doğal afetler: |
Kıyı
boyunca kasırgalar, ciddi kuraklıklar ve orman yangınları ülkede yaşanan
doğal afetlerdir. |
|
Avustralya'nın Çevre – bugünkü sorunları: |
Aşırı otlatmadan kaynaklanan toprak erozyonu, endüstriyel gelişim,
şehirleşme ve doğru şekilde yapılamayan tarım uygulamaları, düşük kalite su
kullanımının sonucu ortaya çıkan toprak tuzlanması, çölleşme, tarımsal
kullanım amaçlı temizlemeler bitki türlerini ve doğal yaşamdaki hayvan
türlerini olumsu olarak etkilemektedir. Dünyanın en büyük mercan kayası olan
Büyük Barrier Kayası artan gemicilik ve buna bağlı olarak çevresindeki nüfus
sebebiyle tehlike altındadır. Bunların yanında içilebilir su yetersizliği
ülke için başlı başına bir sorundur. |
|
Avustralya Çevre – uluslar arası anlaşmalar: |
Gruplar: Antarktik – Çevresel Protokolü, Antarktik Deniz Yaşamı Kaynakları,
Antarktik Fokları, Antarktik Antlaşması, Hava Kirliliği, Biyofarklılık,
İklim Değişikliği, Çölleşme, Tehlikedeki Türler, Çevresel Modifikasyon,
Tehlikeli Atıklar, Deniz Kanunu, Deniz İkmali, Deniz hayatının korunması,
Ozon tabakası korunması, Gemi Kirliliği, Tropikal Kereste – 83, Tropikal
Kereste – 94, Sulak Alanlar, Balina Avcılığı
İmzalanmış ama onaylanmamış:
İklim Değişimi – Kyoto Protokolü
 |
|
Avustralya
Coğrafya - not: |
Dünyanın en küçük kıtası ve en büyük altıncı ülkesi olan Avustralya’nın
nüfusu genellikle doğu ve güneydoğu kıyısına yakın kesimlerde toplanmıştır.
Rahatlatıcı deniz meltemi batı kıyıdaki Perth şehrini etkilemektedir ve
dünyanın en sürekli esen rüzgârlarından biridir. |
|
Halk |
|
|
Avustralya'nın Nüfusu: |
20,434,176 kişi (Temmuz 2007 tahmini) |
|
Yaş dağılımı: |
0-14 yaş: % 19.3 ( erkek 2,023,375 / kadın 1,929,229 )
15-64 yaş: % 67.4 ( erkek 6,945,068 / kadın 6,831,653 )
65 yaş ve üstü: % 13.2 ( erkek 1,197,494 / kadın 1,507,357) (2007
tahmini.) |
|
Avustralya'da Ortalama yaş: |
Toplam: 37.1 yaş
Erkek: 36.3 yaş
Kadın: 38 yaş (2007 tahmini) |
|
Avustralya'da Nüfus artış oranı: |
% 0.824 (2007 tahmini) |
|
Avustralya'da Doğum oranı: |
12.02 doğum/1000 nüfus (2007 tahmini) |
|
Avustralya'da Ölüm oranı: |
7.56
ölüm/1000 nüfus (2007 tahmini) |
|
Avustralya'da Net göç oranı: |
3.78
göçmen/1000 nüfus (2007 tahmini) |
|
Avustralya'da Cinsiyet oranı: |
Doğumda: 1.05 erkek/kadın
15 yaş altı: 1.049 erkek/kadın
15-64yaş arası: 1.017 erkek/kadın
65 yaş ve üzeri: 0.794 erkek/kadın
Toplam Nüfus: 0.99 erkek/kadın (2007 tahmini) |
|
Avustralya'da Bebek ölüm oranı: |
Toplam: 1000 canlı doğumda 4.57 ölüm
Erkek: 1000 canlı doğumda 4.95 ölüm
Kadın: 1000 canlı doğumda 4.16 ölüm (2007 tahmini) |
|
Avustralya'da Ortalama yaşam süresi: |
Toplam nüfus: 80.62 yaş
Erkek: 77.75 yaş
Kadın: 83.63 yaş (2007 tahmini) |
|
Avustralya'de Doğurganlık oranı: |
1.44
çocuk/kadın (2007 tahmini) |
|
Avustralya'da Uyruk: |
İsim: Avustralyalı (tekil veya çoğul)
Sıfat: Avustralyalı |
|
Avustralya'da Etnik gruplar: |
% 92
beyaz ırk, % 7 Asyalı, % 1 diğerleri |
|
Avustralya'da Dinler: |
%
26.4 Katolik, % 20.5 Anglikan, % 20.5 diğer Hıristiyan,% 1.9 Budist, % 1.5
Müslüman, % 12.7 belirtilmemiş, %15.3 hiçbiri % 12.7 belirtilmemiş. (2001
nüfus sayımı) |
|
Avustralya'da Diller: |
%
79.1 İngilizce, % 2.1 Çince, % 1.9 İtalyanca, % 11.1 diğerleri % 5.8
belirtilmemiş (2001 nüfus sayımı) |
|
Avustralya'da Okuryazarlık oranı: |
Tanım: 15 yaş ve üzeri okuyup yazabilir.
Toplam Nüfus: % 99
Erkek: % 99
Kadın: % 99 (2003 tahmini)
 |
|
Yönetim |
|
|
Avustralya'nın
Ülke adı: |
Kabul Edilen Uzun Biçimi: Avustralya İmparatorluğu
Kabul Edilen Kısa Biçimi: Avustralya |
|
Avustralya'nın Bağımlılık durumu: |
|
|
Avustralya'nın Yönetim biçimi: |
Federal parlamenter demokrasi ülkenin yönetim biçimidir. |
|
Avustralya'nın Başkenti: |
İsim: Canberra
coğrafi koordinatları: 35 17 G, 148 09 D
zaman farkı: UTC+10 (Standart zaman boyunca Washington Dc’den 15 saat
ileri)
Gün ışığından yararlanma süresi: +1saat, Ekim ayı son Pazar günü başlar;
Mart ayı son Pazar günü sona erer. |
|
Avustralya'nın İdari bölgeleri: |
6
eyalet ve 2 bölge bulunmaktadır; Australian Capital Territory, New South
Wales, Northern Territory, Queensland, Güney Avustralya, Tasmanya, Victorya,
Batı Avustralya |
|
Avustralya'da Bağımsızlık: |
1
Ocak 1901 (Birleşik Krallık kolonileri federasyonu) |
|
Avustralya'nın Milli Bayramı: |
Avustralya Günü, 26 Ocak (1788); ANZAK Günü ( Avustralya ve Yeni Zelanda
Ordu Kuvvetlerinin 1. Dünya Savaşı sırasında Gelibolu Türkiye’ye 25 Nisan
1915’de çıkartma yapmasının yıl dönümü. |
|
Avustralya Anayasası: |
9
Haziran 1900’de hazırlanan anayasa, 1 Ocak 1901’de yürürlüğe girmiştir.
|
|
Avustralya'da Kanun sistemi: |
İngiliz genel hukukunu temel alan yasalar zorunlu ICJ yargı yetkisini
belirli şartlar altında kabul etti. |
|
Avustralya'da Oy hakkı: |
18
yaş; evrensel ve zorunlu |
|
Avustralya'nın Katıldığı uluslar arası örgütler: |
ANZUS, APEC, ARF, AsDB, ASEAN (dialog partneri), Avustralya Grubu, BIS, C,
CP, EAS, EBRD, FAO, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICCt, ICRM, IDA, IEA, IFAD, IFC,
IFRCS, IHO, ILO, IMF, IMO, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, ITU, ITUC, MIGA,
NAM (misafir), NEA, NSG, OECD, OPCW, Paris Kulübü, PCA, PIF, Sparteca, SPC,
UN, UNCTAD, UNESCO, UNHCR, UNMIS, UNRWA, UNTSO, UNWTO, UPU, WCO, WFTU, WHO,
WIPO, WMO, WTO, ZC |
|
Avustralya'nın Bayrak şekli: |
Bayrağın direğe asılan kısmının en üst köşesinde Birleşik Krallık bayrağı ve
bayrağın tam altında yedi köşeli bir yıldız bulunmaktadır. Bu yıldızın
İmparatorluk veya Federasyon Yıldızı olarak bilinmektedir. 1901’de
Avustralya kolonilerinin birleşmesini temsil eden bu yıldızın bir köşesi
altı eyaletin her birini betimler ve bir köşesi de Avustralya’nın iç ve dış
bölgelerini temsil eder. Dalgalanan kısmında da bir küçük beş köşeli yıldız
ve dört büyük yedi köşeli yıldızlı Güney Haç Takımyıldızının bir temsilidir.
|
|
Ekonomi |
 |
|
Avustralya'da Ekonomiye genel bakış: |
|
Avustralya; dört büyük Batı Avrupa ülkesine eşit GSYİH
ile Avrupa tarzı kapitalist bir ekonomiye sahiptir. Büyük iş imkânları,
tüketici güvenilirliği ve tarımsal ürünler ve ham maddelerin yüksek ihracat
fiyatları ülke ekonomisini hareketlendirmektedir. Avustralya’nın ekonomik
gücü; yaptığı reformlara, düşük enflasyon oranına ve dünyanın gelişmekte
olan süper gücü Çin ile geliştirdiği yakın ilişkilere dayanmaktadır. Ticari
denge 2006’da sağlanmasına rağmen kuraklık ve yüksek ithalat talepleri
ticari açığı son zamanlarda arttırmıştır. Barınma ücretlerindeki artış 2005
yılında en yüksek seviyelere ulaşmıştır. 2002’den beri sürdürülen
Muhafazakâr mali politikalar Avustralya bütçesini iyi seviyelere taşımaya
başlamıştır.
2007 Ocak ayı temel alındığına ülke çapında
10,033,480 kişi istihdam
edilmektedir ve işsizlik oranı % 4.6’dır. Faiz
oranları % 5–6 iken son on yıldır enflasyon oranı % 2 ve % 3 arası
değişmiştir. |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) (satın alma gücü
paritesi): |
|
674.6 milyar $ (2006 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) (resmi döviz
kuru): |
|
644.7milyar $ (2006 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) – gerçek büyüme
hızı): |
|
% 2.7 (2006 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) – kişi başına
(PPP): |
|
33,300 $ (2006 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) – sektörlere göre
dağılım: |
|
Tarım: % 3.8
Endüstri: % 26.2
Hizmet: % 70 (2006 tahmini) |
|
İş gücü: |
|
10.66 milyon kişi (2006 tahmini) |
|
İş gücü- iş alanlarına göre: |
|
Tarım: % 3.6
Endüstri: % 21.2
Hizmet: % 75.2 (2003) |
|
İşsizlik oranı: |
|
% 4.9 (2006 tahmini) |
|
Yoksulluk sınırı altındaki nüfus: |
|
Mevcut Değil. |
|
Yüzdelik paya göre ev geliri ya da gideri:
|
|
En
az: % 10: % 2 En fazla: % 10: % 25.4 (1992)
|
|
Enflasyon oranı (tüketici fiyatları): |
%
3.8 (2006 tahmini) |
|
Avustralya Bütçesi: |
Gelirler: 267 milyar $
Giderler: 258 milyar $, mevcut olmayan sermaye giderleri dahil.
(2006 tahmini) |
|
Avustralya'da Tarım – Ürünleri: |
Buğday, arpa, şeker pancarı, meyveler, sığır, koyun, kümes hayvanları |
|
Sanayiler: |
Madencilik, Endüstriyel malzemeler ve taşımacılık malzemeleri, yiyecek
işleme, kimyasallar, çelik sanayisi |
|
Avustralya'nın Endüstriyel üretimin gelişme hızı: |
- %
3.5 (2006 tahmini) |
|
Avustralya’nın Elektrik üretimi: |
225.3 milyar kWh (2004) |
|
Avustralya'nın Elektrik tüketimi: |
209.5 milyar kWh (2004) |
|
Avustralya'nin Elektrik ihracatı: |
27.8
milyar kWh (2004) |
|
Avustralya'nın Elektrik ithalatı: |
0
kWh (2004) |
|
Avustralya'nın Petrol üretimi: |
530,000 bbl/gün (2004 tahmini) |
|
Avustralya'nın Petrol tüketimi: |
877,300 bbl /gün (2004 tahmini) |
|
Avustralya'nin Petrol ihracatı: |
523,400 bbl /gün (2001) |
|
Avustralya'nın Petrol ithalatı: |
530,800 bbl/ gün (2001) |
|
Avustralya'nın Doğal gaz üretimi: |
37.03 milyon cu m (2004 tahmini) |
|
Avustralya'nın Doğal gaz tüketimi: |
26.37 milyon cu m (2004 tahmini) |
|
Avustralya’da İhracat: |
117
milyar $ (2006 tahmini) |
|
Avustralya'da İhracat malları: |
Kömür, altın, yün, et, alüminyum, demir filizi, buğday, makine ve
taşımacılık malzemeleri |
|
Avustralya'da İhracat ortakları: |
Japonya % 20.3, Çin % 11.5, Güney Kore % 7.9, ABD %
6.7, NZ % 6.5, Hindistan % 5 (2005) |
|
Avustralya'da İthalat: |
127.7 milyar $ (2006 tahmini) |
|
Avustralya'da İthalat malları: |
Makine ve taşımacılık malzemeleri, bilgisayarlar ve ofis makineleri,
telekomünikasyon malzemeleri ve yedek parçaları, ham petrol ve petrol
ürünleri |
|
İthalat ortakları: |
ABD
% 13.9, Çin % 13.7, Japonya % 11, Singapur % 5.6, Almanya % 5.6 (2005)
|
|
Avustralya Dış borç: |
585.1 milyar $ (30 Haziran 2006) |
|
Avustralya Ekonomik yardım - alıcı |
ODA,
894 milyon $ |
|
Avustralya'nın Para birimi (kod): |
Avustralya Doları |
|
Döviz kurları: |
Avustralya Dolarının Amerikan Dolarına oranı: 1.3285 (2006), 1.3095 (2005),
1.3598 (2004), 1.5419 (2003), 1.8406 (2002) |
|
Avustralya'da Mali yıl: |
1
Temmuz – 30 Haziran |
|
İletişim |
|
|
Avustralya'da Telefonlar – kullanımdaki ana hatlar: |
11.46 milyon (2005) |
|
Avustralya'da Telefonlar – cep telefonu: |
18.42 milyon (2005) |
|
Avustralya'da Telefon sistemi: |
Genel Değerlendirme: Yerel ve uluslar arası iletişim muhteşem çalışır.
Yerel: Yerel uydu sistemi bulunaktadır. Az nüfuslu alanlarda
radyotelefonlar kullanılmaktadır ve cep telefonu kullanımı giderek
artmaktadır.
Uluslar arası: Ülke kodu 61, Yeni Zelanda’ya Papua Yeni Gine’ye ve
Endonezya’ya deniz altından kablolar uzanmaktadır. Uydu dünya istasyonları –
19 (10 Intelsat – 4 Hint Okyanusu ve Pasifik Okyanusu 2 Inmarsat - Hindistan
and Pasifik Okyanusu bölgeleri 2 Globalstar, 5 diğeri (2005) |
|
Avustralya'da Radyo yayın istasyonları: |
AM
262, FM 345, kısa dalga 1 (1998) |
|
Avustralya'da Televizyon yayın istasyonları: |
104
(1997) |
|
Internet ülke kodu: |
.au |
|
Avustralya İnternet sahibi: |
7.773 milyon (2006) |
|
Internet kullanıcıları: |
14.664 milyon (2005) |
|
Taşımacılık |
|
|
Avustralya'da Hava alanları: |
455
(2006) |
|
Döşeli pistleri (asfalt) olan hava alanları: |
Toplam: 311
3,047 m' den fazla: 10
2,438’den 3,047 m ’e: 12
1,524’den 2,437 m 'e: 133
914’den 1,523 m’ e: 143
914 m altı: 13 (2006) |
|
Döşenmemiş pistli (asfalt olmayan) hava alanları: |
Toplam: 144
1,524’den 2,437 m 'e: 18
914’den 1,523 m’ e: 143
914 m altı:15 (2006) |
|
Karayolları: |
Toplam: 810,641 km
Asfaltlanmış: 336,962 km
Asfaltlanmamış: 473,679 km (2004) |
|
Avustralya'da Limanlar ve terminaller: |
Brisbane, Dampier, Fremantle, Gladstone, Hay Point, Melbourne, Newcastle,
Port Hedland, Port Kembla, Port Walcott, Sydney |
|
Askerlik |
|
|
Avustralya Kuvvet Komutanlıkları: |
Avustralya Savunma Kuvvetleri (ASK): Avustralya Ordusu, Kraliyet Avustralya
Donanması, Kraliyet Avustralya Hava Kuvvetleri, Özel Operasyonlar Komutası
bulunmaktadır. (2006) ASK’nin tüm birimleri BM görevleri dâhilindedir ve
genellikle Doğu Timur’da ve Sudan’da barışı koruma görevini üstlenmektedir.
2006 – 2007 bütçesinde savunma harcaması 22 milyar $’dır. |
|
Askeri görev yaşı ve zorunluluk: |
16
yaşına girenler gönüllü olarak orduya katılabilirler ve kadınlar savaş dışı
destek görevlerindeki Ordu savaş birimlerinde görev alabilirler. (2001) |
