|
Giriş: |
BAE |
|
BAE'nin Geçmişi: |
BAE, Umman Körfezinin
kuzey-batısında ve Arap Körfezinin güneyinde yaşayan
şeyhliklerin kabileler halinde organize olmasıyla kurulmuştur.
İslam peygamberi Hz. Muhammed'in yoldaşlarının evi olmasıyla
ünlü olduğundan 7. yüzyılda İslamiyeti kabul etti. Daha
sonra,16.yüyılda ülkenin bazı bölümleri Osmanlı
İmparatorluğu'nun doğrudan etkisi altına girdi. Ondan sonra, 17
ve 19. yüzyıllarda hem Avrupa hemde Arap Donanmalarının bölgeyi
kontrol altına almalarına ragmen bölge gemilere saldırılar yapan
yağmacıları barındırmasından dolayı Korsan Kıyısı olarak
bilindi.
Bölge Eyaletleri 19. yüzyılda
İngilizler ile yaptıkları anşalmalarla İngilterenin
garantörlüğünü savunma ve dış ilişkiler konularında kabul etti.
1971 yılında bu eyaletlerin 6 tanesi ( Abu Zaby, 'Ajman, Al
Fujayrah, Ash Shariqah, Dubai, ve Umm al Qaywayn ) BAE'lerini
kurmak için birleştiler. 1972'de bunlara Ra's al Khaymah'da
eklendi. BAE'lerinde kişi başına düşen GSYİH'sı Avrupa'nın büyük
ülkelerindeki oranla yarışmaktadır. Fazla petrol gelirleri, dış
politikadaki ılımlı duruşu BAE'nin bölgede çok önemli bir rol
oynamasına izin vermektedir. |
|
BAE Coğrafyası |
|
|
BAE' in
Konumu: |
Orta Doğuda, Basra körfezi ile
Umman Körfezi'ne kıyısı bulunur ve Umman ve Suudi Arabistan'ın
arasındadır. |
|
BAE'nin
Coğrafi Koordinatları: |
24 00 K, 54 00 D |
|
BAE'nin Harita dizini: |
Orta Doğu |
|
BAE'nin Yüzölçümü: |
toplam: 83,600 km²
toprak: 83,600 km²
su: 0 km² |
|
BAE Yüz ölçüm karşılaştırma: |
Maine 'den çok az küçüktür. |
|
BAE'nin Kara sınırları: |
Toplam: 867 km
Sınır Komşuları: Suudi Arabistan 457 km, Umman 410 km |
|
BAE'nin Kıyı boyu: |
1,318 km |
|
BAE'nin Deniz hakları: |
karasal deniz: 12nm Bitişik
Bölge: 24 nm
Özel Ekonomik Bölge: 200nm
Kıtasal Şelf: 200 nm veya kıtasal deniz kenarına |
|
BAE'de İklim: |
Genelde çöl iklimi yaşanır;
Doğusunda dağların bulunduğu bölümler daha serindir.
|
|
BAE'de Arazi(toprak yapısı): |
Düz ve çorak kıyı ovaları
yükselerek yerini verimsiz kum yığınlarının bulunduğu geniş çöl
arazisine bırakır; Doğusunda dağlar bulunur. |
|
BAE'nin Rakım uç değerleri: |
En alçak noktası: Basra Körfezi 0
m
En yüksek noktası: Jabal Yibir 1,527 m |
|
BAE'nin Doğal Kaynakları: |
Petrol, Doğal Gaz |
|
BAE'nin Toprak kullanımı: |
Tarım alanı: % 0.77
Sürekli tarım ürünleri: % 2.27
Diğer: % 96.96 (2005) |
|
BAE'de Sulanan arazi: |
760 km² (2003) |
|
BAE'de Doğal afetler: |
Kum ve toz fırtınaları sıklıkla
görülür. |
|
BAE'nin Çevre – bugünkü
sorunlar: |
Bitkilerin tuzdan arındırılması
nedeniyle tatlı su kaynaklarında kıtlık olması; çölleşme; petrol
atıklarından kaynaklanan kıyı kirliliği. |
|
BAE Çevre – uluslar arası
anlaşmalar: |
Gruplar: Biyofarklılık ,İklim
Değişikliği ,İklim Değişikliği-Kyoto Protokolü, Çölleşme,
Tehlikedeki türler, Tehlikeli Atık Maddeler, Deniz kirliliği,
Ozon tabakası korunması İmzalanmış ama onaylanmamış: Deniz
Kanunu |
|
BAE Coğrafya - not: |
Dünya'nın en önemli ham petrol
taşıma yolu olan Hürmüz Boğazının güneyinde stratejik bir konuma
sahiptir. |
|
BAE Halk |
|
|
BAE'nin Nüfusu: |
4,444,011 kişi
Not: Bu sayıda, önceki tahminlerden daha çok yerli olmayan
göçmen oranı 2005 yılı nüfus sayımı sonuçlarını temel almıştır.
(Temmuz 2007 tahmini) |
|
Yaş dağılımı: |
0-14 yaş: %20.6 ( erkek 467,931 /
kadın 447,045 )
15-64 yaş: % 78.5 (erkek 2,558,029 / kadın 932,617 )
65 yaş ve üstü: %0.9 ( erkek 24,914 / kadın 13,475 )
not:
15-64 yaş grubundaki nüfusun % 73.9'u ülke vatandaşı değildir.
(2007 tahmini.) |
|
BAE'de Ortalama yaş: |
Toplam: 30.1 yaş
Erkek: 32 yaş
Kadın: 24.5 yaş (2007 tahmini) |
|
BAE'de Nüfus artış oranı: |
% 3.997 (2007 tahmini) |
|
BAE'de Doğum oranı: |
16.09 doğum/1000 nüfus (2007
tahmini) |
|
BAE'de Ölüm oranı: |
2.16 ölüm/1000 nüfus (2007
tahmini) |
|
BAE'de Net göç oranı: |
26.04 göçmen/1000 nüfus (2007
tahmini) |
|
BAE'de
Cinsiyet oranı: |
Doğumda: 1.05 erkek/kadın 15 yaş
altı: 1.047 erkek/kadın
15-64yaş arası: 2.743 erkek/kadın
65 yaş ve üzeri: 1.849 erkek/kadın
Toplam Nüfus: 2.19 erkek/kadın (2007 tahmini) |
|
BAE'de Bebek ölüm oranı: |
Toplam: 1000 canlı doğumda 13.52
ölüm Erkek: 1000 canlı doğumda 15.77 ölüm
Kadın: 1000 canlı doğumda 11.15 ölüm (2007 tahmini) |
|
BAE'de Ortalama yaşam süresi: |
Toplam nüfus: 75.69 yaş
Erkek: 73.16 yaş
Kadın: 78.35 yaş (2007 tahmini) |
|
BAE'de Doğurganlık oranı: |
2.43 çocuk/kadın (2007 tahmini) |
|
BAE'de Uyruk: |
İsim: Birleşik Arap Emirlikli(ler)
Sıfat: Birleşik Arap Emirlikli |
|
BAE'de Etnik gruplar: |
Birleşik Arap Emirlikli %19, diğer
Arap ve İranlılar %23, Güney Asyalı %50, diğer gurbetçiler
(Batılıları ve Doğu Asyalıları içerir.) %8 (1982)
not: BAE vatandaşlarının oranı %20'den azdır. (1982)
|
|
BAE'de Dinler: |
Müslüman %96 (Şii %16), diğerleri
(Hristiyan ve Hinduları içerir) %4 |
|
BAE'de Diller: |
Arapça (resmi dil), Farsça,
İngilizce, Hintçe, Urduca |
|
BAE'de Okuryazarlık oranı: |
Tanım: 15 yaş ve üzeri okuyup
yazabilir. Toplam Nüfus:
% 77.9
Erkek: % 76.1
Kadın: % 81.7 (2003 tahmini) |
|
Yönetim |
|
|
BAE'nin Ülke adı: |
Kabul Edilen Uzun Biçimi: Birleşik
Arap Emirlikleri Kabul Edilen Kısa Biçimi: (yok)
mahalli uzun biçimi: Al Imarat al Arabiyah al Muttahidah
mahalli kısa biçimi: (yok)
Kısaltma: BAE |
|
BAE'nin Bağımlılık durumu: |
|
|
BAE'nin Yönetim biçimi: |
BAE federal yönetiminde belirli
güçlerle sahip delegelerin ve Emirliklere üye diğer yedek
üyelerden oluşan federasyon. |
|
BAE'nin Başkenti: |
İsim: Abu Dabi
coğrafi koordinatları: 24 28 K, 54 22 D
zaman farkı: UTC+4 (Standart zaman boyunca Washington'dan 9
saat ileri.) |
|
BAE'nin İdari bölgeleri: |
7 Emirlik: Abu Zaby (Abu Dabi), 'Ajman,
Al Fujayrah, Ash Shariqah (Sharjah), Dubai , Ra's al Khaymah,
Umm al Qaywayn (Quwayn) |
|
BAE'de Bağımsızlık: |
2 Aralık 1971 (İngiltere'den)
|
|
BAE'nin Milli bayramı: |
Kurtuluş Günü , 2 Aralık (1971)
|
|
BAE Anayasası: |
2 Aralık 1971; 1996'da sürelki
hale getirildi. |
|
BAE'de Kanun sistemi: |
Federal yargılama sistemiyle
1971'de tanışıldı; federal adli sistem ile tamamen bütünleşmeyen
Ra's al Khaymah ve Dubai haricinde tüm emirlikler bunu uygular;
tüm emirlikler infaz(ceza), sivil ve ticari konularla ilgili
hüküm veren laik mahkemelere ve aile ve dini anlaşmazlıkların
çözümü için hüküm veren İslami mahkemelere sahiptir. |
|
BAE'de Oy hakkı: |
Oy hakkı yoktur. |
|
BAE'nin Katıldığı uluslar
arası örgütler: |
ABEDA, AFESD, AMF, FAO, G-77, GCC,
IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICCt (imza sahibi), ICRM, IDA, IDB, IFAD,
IFC, IFRCS, IHO, ILO, IMF, IMO, Interpol, IOC, IPU, ISO, ITU,
LAS, MIGA, NAM, OAPEC, OIC, OPCW, OPEC, UN, UNCTAD, UNESCO,
UNIDO, UPU, WCO, WHO, WIPO, WMO, WTO |
|
BAE'nin Bayrak şekli: |
Yeşil(en üstte), beyaz( ortada) ve
siyah (en allta) olmak üzere üç eşit yatay şerit üzerine gönder
kısmında bir kızmızı dikey şeritten oluşur. |
|
BAE Ekonomisi |
|
|
BAE'de Ekonomiye genel bakış: |
|
Ölçülebilir yıllık ticaret fazlası
ve kişi başına düşen milli gelir fazlalığıyla BAE serbest bir
ekonomiye sahiptir. Büyük ölçüde başarılı olan ekonomik
çeşitlendirme çabalarına rağmen GSYİH'nın yaklaşık %30'u hala
doğrudan petrol ve doğal gaz ihracatından sağlanır; ve ülke
ekonomisinin geleceği bu ihrac mallarının dalgalanmasına
bağlıdır. 30 yıl önceki petrol keşfinden beri BAE küçük çöl
prensliklerinin bulunduğu gelişmemiş bir alandan yüksek yaşam
standardlarına sahip modern bir ülkeye dönüşmüştür. Hükümet,
yeni iş kaynakları bulmak için ve altyapıyı genişletmek için
büyük yatırımlar yapmaktadır; ve Kamu alanlarını daha çok özek
kuruluş çekmek için özelleştirmeye açmaktadır. Nisan 2004'te BAE
Washington ile Ticaret ve Yatırım Çerçevesi Anlaşması
imzalamıştır (TIFA)ve Kasım 2004'te ABD' ile birlikte Serbest
Ticaret Anlaşması (FTA) yapma müzakerelerine başlamayı kabul
etmiştir. Yüksek petrol kazançları, yüksek likidite ve 2005-06
yıllarındaki düşük faizli krediler tüketici enflasyonunda ve mal
fiyatlanmalarında dalgalanmaya yol açtı. Yükselen fiyatlar
BAE'lerinde iş idare masraflarını arttıyor ve BAE'nin yabancılar
için cezbediciliğini azaltıyor. Çoğunlukla gurbetçi olan iş
gücüne ve petrole bağımlılık BAE ekonomisinin uzun vadede
halletmesi gereken sorunlardandır. |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH)
(satın alma gücü paritesi): |
|
129.5 milyar $ (2006 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH)
(resmi döviz kuru): |
|
164 milyar $ (2006 tahmini) |
|
% 8.9 (2006 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH)
– gerçek büyüme hızı): |
|
Gayrisafi yurtiçi
hasıla (GSYİH) – kişi başına (PPP): |
|
49,700 $ (2006 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH)
– sektörlere göre dağılım: |
Tarım: %2.3
Endüstri: %61.9
Hizmet: % 35.8 (2006 tahmini) |
|
2.968 milyon(2006 tahmini) |
|
İş gücü: |
|
Tarım: %7
Endüstri: %15
Hizmet: %78 (2000 tahmini) |
|
İş gücü- iş alanlarına göre: |
|
% 2.4 (2001) |
|
İşsizlik oranı: |
|
Mevcut Değil. |
|
Yoksulluk sınırı altındaki
nüfus: |
|
En az: 10%: Mevcut Değil. .
En fazla: 10%: Mevcut Değil. |
|
Yüzdelik paya göre ev geliri ya
da gideri: |
|
Enflasyon oranı (tüketici
fiyatları): |
%10 (2006 tahmini) |
|
BAE Bütçesi: |
Gelirler: 60.3 milyar $
Giderler: 35.2 milyar $, 5.9
milyar $'lık sermaye giderleri dahil. (2006 tahmini) |
|
BAE'deTarım – Ürünleri: |
Hurma, sebzeler, karpuz; Kümes
hayvanları, yumurta, mandıra ürünleri; Balık |
|
Sanayiler: |
Petrol ve Petro-kimya ürünleri;
Balıkçılık, alüminyum, çimento, gübre, ticari gemi tamirciliği,
yapı malzemeleri, bazı bot yapımları, el sanatları, dokuma
|
|
BAE'nin Endüstriyel üretimin
gelişme hızı: |
%4 (2000) |
|
BAE'ninElektrik üretimi: |
49.52 milyar kWh (2004) |
|
BAE'nin Elektrik tüketimi: |
46.05 milyar kWh (2004) |
|
BAE'nin Elektrik ihracatı: |
0 kWh (2006) |
|
BAE'ninElektrik ithalatı: |
0 kWh (2006) |
|
BAE'nin Petrol üretimi: |
2.54 milyon varil/gün (2005
tahmini) |
|
BAE'nin Petrol tüketimi: |
400,000 varil /gün (2004 tahmini) |
|
BAE'nin Petrol ihracatı: |
2.5 milyon varil /gün |
|
BAE'nin Petrol ithalatı: |
0 varil/ gün |
|
BAE'nin Doğal gaz üretimi: |
46.29 milyar cu m (2004 tahmini) |
|
BAE'nin Doğal gaz tüketimi: |
,40.31 milyar cu m (2004 tahmini) |
|
BAE'de İhracat: |
137.1 milyar $ f.o.b. (2006
tahmini) |
|
BAE'de İhracat malları: |
Ham Petrol %45, doğal gaz, yeniden
ihraç edilen mallar, kurutulmuş balık, hurma |
|
BAE'de İhracat ortakları: |
Japonya %24.5 , Güney Kore %9.8 ,
Tayvan %5.6 , Hindistan %4.3 (2005) |
|
BAE'de İthalat: |
88.89 milyar $ f.o.b. (2006
tahmini) |
|
BAE'de İthalat malları: |
Makine ve ulaşım malzemeleri,
kimyasallar, besin maddeleri. |
|
İthalat ortakları: |
İngiltere %10, Çin %9.7, ABD %9.4,
Hindistan %9.2, Almanya %5.9, Japonya %5.4, Fransa %4.7,
Singapur %4.1 (2005) |
|
BAE Dış borç: |
39.1 milyar $ (2006 tahmini)
|
|
BAE Ekonomik yardım – alıcı: |
Kurulduğu tarih
olan 1971'den beri Abu Dabi Gelişim Fonu 56 ülkeye yaklaşık 5.2
milyar $ verdi. (2004)
|
|
BAE'nin Para birimi (kod): |
BAE Dirhemi (AED) |
|
Döviz kurları: |
AED' nin Amerikan Dolarına oranı:
- 3.673 (2006), 3.6725 (2005), 3.6725 (2004), 3.6725 (2003),
3.6725 (2002)
Not: Şubat 2002'den beri resmi
olarak Amerikan Dolarına sabitlenmiştir. |
|
BAE'de Mali yıl: |
Takvim yılı |
|
İletişim |
|
|
BAE'de Telefonlar –
kullanımdaki ana hatlar: |
1.237 milyon (2005) |
|
BAE'de Telefonlar – cep
telefonu: |
4.535 milyon (2006) |
|
BAE'de Telefon sistemi: |
Genel Değerlendirme: Bütünleşik
modern fiber optik servisleri; Mobil telefonların artmasıyla
büyüyen dijital şebeke; önemli merkezler Abu Dabi ve Dubai'dir.
Yerel: Mikro-dalga telsiz yayını, fiber-optik ve eş eksenli
kablolar.
Uluslar arası: Ülke kodu 971 , Zemine kurulu uydu
istasyonları: 3 Intelsat (1 Atlas Okyanusu, 2 Hint Okyanusu), ve
1 Arabsat. Katar, Bahreyn, Hindistan ve Pakistan'a deniz altı
kablolar; Bahreyn'e troposferik dağıtıcı; Suudi Arabistan'a
mikrodalga telsiz yayını. |
|
BAE'de Radyo yayın
istasyonları: |
AM 13, FM 8 kısa dalga 2 (2004)
|
|
BAE'de Televizyon yayın
istasyonları: |
15 (2004) |
|
Internet ülke kodu: |
.ae |
|
BAE İnternet sahibi: |
337,092 (2006) |
|
Internet kullanıcıları: |
1.397 milyon (2005) |
|
Taşımacılık |
|
|
BAE'de Hava alanları: |
37 (2006) |
|
Döşeli pistleri (asfalt) olan
hava alanları: |
toplam: 23
3,047 m ve üzeri: 10
2,438’den 3,047 m ’e:2
1,524 'ten 2,437 m' e: 4
914'ten 1,523 m'e: 4
914 m altı: 3 (2006) |
|
Döşenmemiş pistli (asfalt
olmayan) hava alanları: |
|
toplam: 14 3,047 m ve üzeri:2
2,438’den 3,047 m ’e:2
1,524 'ten 2,437 m' e:3
914'ten 1,523 m'e:3
914 m altı: 4 (2006) |
|
Karayolları: |
Toplam: 1,088 km
Asfaltlanmış: 1,088 km (253 km'lik otoban dahi) (1999)
|
|
BAE'de Limanlar ve terminaller: |
Al Fujayrah, Khawr Fakkan, Mina'
Jabal 'Ali, Mina' Rashid, Mina' Saqr, Mina' Zayid, Sharjan
|
|
Askeri |
|
|
BAE
Kuvvet Komutanlıkları: |
Kara Kuvvetleri, BAE Donanması(
Sahil güvenlik birimlerini de içerir.), BAE Hava ve Hava Savunma
Kuvvetleri, askeri nitelik taşıyan birimler(Federal Polis Gücü
bunların içindedir.) |
|
Askeri görev yaşı ve
zorunluluk: |
18 yaşına
gelenler gönüllü olarak yapabilirler, zorunluluk yoktur. (2001)
|
|
Askeri hizmet için mevcut insan
gücü: |
yaşları 18-49 arası erkekler:
653,181 kişi
yaşları 18-49 arası kadınlar: 497,394 kişi (Ülke
vatandaşı olmayanları da içerir. 2005 tahmini) |
|
Askeri hizmet için uygun insan
gücü: |
|
yaşları 18-49 arası erkekler:
526,671 kişi
yaşları 18-49 arası kadınlar: 419,975 kişi (2005 tahmini)
|
|
Askeri hizmete hazır hale gelen
insan gücü(yıllık) |
|
yaşları 18-49 arası erkekler:
30,706 kişi
yaşları 18-49 arası kadınlar: 29,617 kişi (2005 tahmini) |
| |
| |
|
