Düzeltme Okuması ve Editörlük
Düzeltme Okuması ve Editörlük
Düzeltme Okuması (Redaksiyon)
Düzeltme okuması, yazımı yapılmış olan materyalin doğrulanması için yapılan işlemlerdir. Bir diğer kelime kullanımı redaksiyon olmaktadır. Sözlük anlamına baktığımızda ise düzeltme için okuma ve kontrol etme karşılığını görüyoruz. Günümüzde terim genel olarak metin içindeki ve biçimindeki bilgi ve stillerin nihai kontrolü anlamına gelmektedir. Geleneksel olarak iki seviyede metin düzeltmesi yapılır:
Temel Düzeltme Okuması: Bu tür bir okumada redaktör kelime kelime kontrol yapar ve eğer varsa hataları tespit etmeye çalışır. Temel düzeltme okumasını yapanlar aynı zamanda dizgisel hataları, tekrarları ve yazım stilini de kontrol ederler.
Editoryal Düzeltme Okuması: Burada kelimenin kullanımındaki hatalar, hecelemeler ve özne yüklem uyumu için düzeltme yapılır. Eğer istenirse editoryal redaktörler gramer yanlışlarını arayabilirler. Bunların yanında kelime seçiminde ve yanlış noktalama işaretlerinde önerilerde bulunurlar. Bu türden bir okuma sıklıkla daha önceden düzenlenmiş veya yeniden formatlanmış metin üzerinde yapılır.
Editörlük
Editörler yapılmış olan belgeyi heceleme, gramer, tutarlılık ve format açısından incelerler. Birçok yönden editörlük hiç bitmeyen bir dil sınava girmek gibidir. Bu sınavda editörün heceleme, gramer, noktalama, kelime kullanımı ve söz dizimi bilgileri sürekli olarak test edilir.
Editörlüğün bütün seviyelerinde editörler hataları düzeltir, birbiri ile uyumsuz ifadelere dikkat çeker problemin çözümü belirsiz ise gerekli danışmanlık hizmetini arar. Bütün bu süreç boyunca editörler yanlış veya karışık olan, belirsiz ve uygun olmayan her ne varsa bunları ayrıca düzeltmeye çalışır.
Mesela belirsiz bir ifade olan “eski parçaları değiştirmek” sözünü ele alalım. Bulunduğu bölümdeki anlama bağlı olarak bu deyim eski parçayı orijinal yerine koymak” veya “eski bir parçanın yerine yenisini koymak” anlamına gelebilir. Belgenin yazarıyla bu konu konuşulduktan sonra editör deyimi yazabilir ve neticede gerçek anlam metne yansıtılmış olunur.
Editörlüğün seviyeleri
Editörlüğün üç seviyesinden bahsedebiliriz: Hafif, orta(standart) ve yoğun. Ayrıca ek bir seviye olarak küresel editörlüğü eğer metnin tercümesi yapılacaksa ekleyebiliriz.
Hafif seviye: Kısaca gramer kurallarının kontrolünü gerektirir.
Orta (standart) seviye: Stil tutarlılığını, yazı ile resim arasındaki ilişkinin doğruluğunun kontrol edilmesidir.
Yoğun seviye: Orta seviye ile yoğun seviye arasındaki ana fark belgeyi kritik etme ve yeniden yazma seviyesidir. Yoğun seviyede editörler belgenin tek biçimde tona ve anlama sahip olması için metnin akışını yeniden yazarak düzeltmeye çalışırlar. Edilgen cümleleri aktife çevirebilir, eksik kısımları tamamlayabilirler. Ayrıca okunabilirliği artırmak için cümleyi yeniden düzenleyebilirler. Teknik belgelerde bunun özellikle doğru olduğunu söyleyebiliriz. Örneğin, sızdırmaz iki aşamalı başlıklı kompresör ifadesine bir miktar daha noktalama işareti konularak sızdırmaz, iki aşamalı, başlıklı kompresör şekline dönüştürülebilirler. Böyle bir metne müdahale ile anlam ve doğruluk daha da güçlenir.
Küresel editörlük
Küresel editör çevirmenlerin karşılaştığı konularda bilgili ve uluslar arası ve kültürel konularda eğitimli kişilerdir. Redaktörlüğün normal fonksiyonlarının yanına ek olarak küresel editörler uluslar arası bir formda ortaya çıkabilecek belirsizlikleri ortadan kaldırmak için de çalışırlar. Amaç belgede yapılacak değişikliklerin bilginin teknik doğruluğunu zedelemesine izin vermeden çeviri sürecini daha da kolaylaştırmaktır. Ayrıca küresel editör müşteriyi bilginin uluslar arası olarak basımının yazıyı etkileyen yönleri konusunda bilgilendirir. Bunlar örneğin # ve& işaretleri gibi her dilde olmayan ama kaynak metinde olabilecek sembollerdir ve diğer dile geçerken doğal olarak normal karşılıklarıyla değiştirilmeleri gerekir. Bir diğer problem örneğin tarihlerde yaşanabilir. 2/5/02 Avrupa ülkelerinde 2 Mayıs anlamına gelirken Amerika’da genel olarak Şubatın 5’ini ifade eder.
Hem düzeltme okuması hem de editörlük belgelerinizin basılması için oldukça değerli iki çabadır. Bir editörün mesajınızı açık bir hale getirebilme yeteneğiyle bir redaktörün detayları görebilen gözleri belgenizi saygıyla karşılanan ve profesyonel ruhlu bir doküman haline dönüştürecektir.
Bu yazıyı beğendiniz mi? Lütfen yorumlarınızı bizimle paylaşın , veya blogumuza abone olmak ve makaleleri bir feed okuyucusu ile otomatik almak için tıklayın.
Yorumlar
Henüz yorum yapılmamış.
Yorum yapın