|
Ekonomi |
|
|
|
Bosna
Hersek'te Ekonomiye genel bakış: |
|
|
Bosna Hersek, Makedonya ile
birlikte eski Yugoslav Federasyonunda en fakir ülke konumundaydı.
Tarım özel sektöründe elinde olmasına rağmen çiftlikler küçük ve
yetersizdir. Bu yüzden ülke, yiyecek ithalatçısı konumundadır. Özel
sektör büyümekte ve yabancı yatırımlar yavaş yavaş artmaktadır. Ama
yönetim harcamaları ise GSİYH’ye oranla hala yüksektir. 1992 ve 1995
yılları arasındaki sivil savaş sebebiyle üretim % 80 düştü ve
işsizlik oranı hızla arttı. Euro ya geçilmesiyle banka sektöründe
büyüme yaşandı. Özelleştirme süreci Federasyonda yavaş işlemektedir.
Fakat bu süreç Sırp Cumhuriyetinde daha hızlıdır. Komünist dönemi
ödeme büroları kapatıldıktan sonra bankacılık reformlarına 2001’de
hız verildi; şu an ülkenin bankacılık sektörü çoğu Avrupa kökenli
bankaların elindedir. En önemli ekonomik sorunlar arasında yukarıda
belirttiğimiz gibi döviz açığı ve işsizlik oranının yüksek
olmasıdır.
Bosna Hersek, Orta Avrupa
Serbest Ticaret Antlaşmasına Aralık 2006’da üye oldu. Ülke, Uluslar
arası topluluklardan yeniden yapılandırma için yardım almaktadır.
Ama tabiî ki ülkenin tek başına ayakta kalabilmesi için yardımların
yavaş yavaş kesilmesi gerekir. |
|
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) (satın alma gücü paritesi): |
|
|
$ 25.28
milyar
Not:
Ülkenin GSYİH’sinin % 50si kadar gayri resmi sektörü olduğu tahmin
edilmektedir. (2006 tahmini) |
|
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) (resmi döviz kuru):
|
|
|
$ 9.217
milyar (2006 tahmini) |
|
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) – gerçek büyüme hızı): |
|
|
% 6 (2006
tahmini) |
|
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) – kişi başına (PPP): |
|
|
5,600 $
(2006 tahmini) |
|
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) – sektörlere göre dağılım: |
|
|
Tarım: %
14.2
Endüstri: % 30.8
Hizmet: % 55 (2006 tahmini) |
|
|
İş
gücü: |
|
|
1.026
milyon (2001) |
|
|
İş
gücü- iş alanlarına göre: |
|
|
Tarım:
mevcut değil
Endüstri: mevcut değil
Hizmet: mevcut değil |
|
|
İşsizlik oranı: |
|
|
% 45.5
resmi oran (2006 tahmini) |
|
|
Yoksulluk sınırı altındaki nüfus: |
|
|
% 25
(2004 tahmini) |
|
|
Yüzdelik paya göre ev geliri ya da gideri: |
|
|
En az: %
10: mevcut değil
En fazla: % 10: mevcut değil
|
|
|
Enflasyon oranı (tüketici fiyatları): |
% 8.2
(2006 tahmini) |
|
|
Bosna
Hersek Bütçesi: |
Gelirler:
5.643 milyar $
Giderler: 5.677 milyar $,
mevcut olmayan sermaye giderleri dâhil.
(2006
tahmini) |
|
|
Bosna
Hersek’te Tarım – Ürünleri: |
Buğday,
mısır, meyve, sebze, canlı hayvan |
|
|
Sanayiler: |
Çelik,
kömür, demir filizi, kurşun, çinko, manganez, boksit, vasıta
birliği, tekstil ürünleri, tütün ürünleri, ağaç mobilya, tank ve
uçak birliği, yerel aletler, petrol rafineri |
|
|
Bosna
Hersek'in Endüstriyel üretimin gelişme hızı: |
% 5.5
(2003 tahmini) |
|
|
Bosna
Hersek’in Elektrik üretimi: |
12.98
milyar kWh (2004) |
|
|
Bosna
Hersek'in Elektrik tüketimi: |
11.03
milyar kWh (2004) |
|
|
Bosna
Hersek'in Elektrik ihracatı: |
3.05
milyar kWh (2004) |
|
|
Bosna
Hersek'in Elektrik ithalatı: |
2 milyar
kWh (2004) |
|
|
Bosna
Hersek'in Petrol üretimi: |
0 bbl/gün
(2004 tahmini) |
|
|
Bosna
Hersek'in Petrol tüketimi: |
23,000
bbl /gün (2004 tahmini) |
|
|
Bosna
Hersek'in Petrol ihracatı: |
Petrol
ihracatı yok |
|
|
Bosna
Hersek'in Petrol ithalatı: |
Petrol
ithalatı yok |
|
|
Bosna
Hersek'in Doğal gaz üretimi: |
0 cu m
(2004 tahmini) |
|
|
Bosna
Hersek'in Doğal gaz tüketimi: |
300
milyon cu m (2004 tahmini) |
|
|
Bosna
Hersek’te İhracat: |
3.5
milyar $ f.o.b. (2006 tahmini) |
|
|
Bosna
Hersek'te İhracat malları: |
Metaller,
giyim, ağaç ürünleri |
|
|
Bosna
Hersek’te İhracat ortakları: |
Hırvatistan % 19.1, Slovenya % 17, İtalya % 15.6, Almanya % 12.5,
Avusturya % 8.8, Macaristan % 5.3, Çin % 4 (2006) |
|
|
Bosna
Hersek’te İthalat: |
8.25
milyar $ (2006 tahmini) |
|
|
Bosna
Hersek’te İthalat malları: |
Makineler
ve malzemeler, kimyasal maddeler, yakıtlar, yiyecek maddeleri
|
|
|
İthalat ortakları: |
Hırvatistan % 25.1, Almanya % 14.3, Slovenya % 13, İtalya % 9.9,
Avusturya % 5.9, Macaristan % 5.1 (2006) |
|
|
Bosna
Hersek Dış borç: |
3.927
milyar $ (2006 tahmini) |
|
|
Bosna
Hersek Ekonomik yardım - alıcı |
650
milyon $ (2001 tahmini) |
|
|
Bosna
Hersek'in Para birimi (kod): |
Çevrilebilir Mark |
|
|
Döviz
kurları: |
Çevrilebilir Markın Amerikan Dolarına oranı: 1.5576 (2006), 1.5727
(2005), 1.5752 (2004), 1.7329 (2003), 2.0782 (2002)
Not:
Çevrilebilir Mark, Euro ile birlikte kullanılır. |
|
|
Bosna
Hersek'te Mali yıl: |
Takvim
Yılı |
|
