Çeviri: Yetenek mi, Meslek mi?

İnsanlar çevirmenlerin gerçekten yetenekli mi yoksa sadece hayatlarını kazanmak için mi bu işi yaptıklarını merak edebilirler. Bugünlerde birçok çeviri işi Wordfast, TRADOS ve SDLX gibi CAT araçlarının yardımıyla yapılmaktadır. Bu yüzden insanlar genel olarak çeviriyi mekanik olarak kelimelerin diller arasında değiştirilmesi olarak düşünmektedirler. Fakat bu doğru olabilir mi?

Yetenekli çevirmenden kastımız ne? Yetenekli çevirmen, kesinlikle, sadece kelimeleri çeviren birinden veya makineden çok daha fazla bir şeydir. Çünkü metnin ruhunu veya özünü yakalamak zorundadır. Aslında yetenekli bir çevirmen sadece çeviri konusunda tecrübeli ve bilgili olmamalı aynı zamanda kaynak metnin anlamını ve estetiğini taşıma ile hedef metindeki akıcılık arasında doğru bir denge bulabilmek zorundadır. Buna göre yabancı dil bilen herkes genel olarak bilindiği ve yanlış olarak inanıldığı gibi çevirmen olamaz.

Çok yetenekli çevirmenler her zaman sektör tarafından cömertçe ödüllendirilen profesyonellik seviyelerini artırmada çok heveslidirler. Bu tür bir yükseltme, çeviri yaptıkları konuda bilgilerini genişletmek ve derinleştirmekle aynı zamanda yazım yeteneklerini artırmakla sağlanabilir. Bir çevirmen bir çeviri görevini üstlendiğinde bu çeviriyi her zaman en üst düzey mükemmelliği hedefleyerek ve işin gramer,heceleme ve atlama hataları olmaksızın gerçekleşmesini sağlayarak eksiksiz bir adanmışlık içinde yapmalıdır. Sonrasında ise müşteri tarafından belirlenen zaman çerçevesinde gecikme olmadan teslim etmelidir.

Bütün çevirmenlerin ana odak alanları deyimler ve diyalektlerdir. Zira bunlar sadece dilin çekiciliğini sağlayan unsurlar değil aynı zamanda çevirinin en zorlayıcı öğeleridir. Hedef dili anadili olarak konuşan çevirmenlere güvenmek deyim ve diyalektlerin özünü yakalamak için temeldir. İyi deyim ve diyalekt sözlüklerine sahip olmanın yanında terminoloji dizinlerine veya deyim ve diyalektlerin mükemmel çevirilerini ve uluslar arası kurum ve organların resmi çevirilerini el altında bulundurmak diğer bir yoldur. Profesyonel bir çevirmen sadece doğru bilgiyi saklamaz ve düzenli bir şekilde tutmaz ayrıca bunları diğer çevirmenlerle paylaşmak ister.
Gerçek bir çevirmenin aşağıdaki yeteneklerin ve kişisel özelliklerin bir karışımına sahip olması gerektiğini söyleyerek yukarıdakileri özetleyebiliriz: sağlam dil temeli, konular hakkında geniş bir bilgi birikimi, hem hedef dilde hem de kaynak dilde mükemmel yazım yeteneği, sanata, odaklanmaya, sorumluluğa, ve verilen zamana uymaya adanma. Aslında yazım çevirmenin asli görevi olduğu için çevirmenler farklı yazım stilleri ve tekniklerinde kendilerini eğitmeli ayrıca hem hedef hem de kaynak dildeki kültür ve sosyal ortam hakkında bilgilerini artırmalıdırlar.

Sonuç olarak çeviri uluslar arası iletişimin anahtarı olması sebebiyle doğru iletişime ya da yanlış iletişime yol açabilir. Bu yüzden hem derin bilgi ve sağlam hünerlere sahip olan hem de işlerini mükemmel bir şekilde yapabilen işinin ehli yetenekli çevirmenleri seçmek önemlidir.

Çevirmen Heba Abed’in translatorscafe sitesindeki makalesinden derlenmiştir.