DANİMARKA

Giriş:
DANİMARKA
Geçmişi:

Viking baskıncılarının ve sonrasında büyük bir Kuzey Avrupa gücünün
yerleşmesi ile Danimarka, Avrupa' nın genel politik ve ekonomik bütünlüğüne
iştirak eden modern ve varlıklı bir ülke konumuna yükselmiştir. 1949' da
NATO ' ya, 1973' te de EEC(şimdiki adıyla EU[AB])' ye katılmıştır. Buna
karşın ülke, Avrupa Ekonomik ve Finansal Birliği (EMU)' nin bazı maddeleri,
Avrupa savunma birliği, bazı yasa ve yerel meseleler ile ilgili olan
konuları kapsayan Avrupa Birliği Maastricht Antlaşması' ndan çekilmeyi
tercih etmiştir.
Coğrafya

Danimarka Konumu:
Kuzey Avrupa, Batlık Denizi ve Kuzey Denizi sınırlı, Almanya (Jutland),
ayrıca iki büyük adayı da (Sjaelland ve Fyn) kapsayan, kuzey yarımadasının
üzerindedir.
Danimarka Coğrafi Koordinatları:
56 00 K, 10 00 D
Harita dizini:
Avrupa
Danimarka Yüzölçümü:
toplam: 43,094 km²
toprak: 42,394 km²
su: 700 km²
Danimarka açıklama: Batlık Denizi' ndeki Bornholm adasını ve kentsel Danimarka' nın
geri kalanını Faroe Adaları ve Greenland hariç kapsamaktadır.
Yüz ölçüm karşılaştırma:
Massachusetts' in büyüklüğünün iki katından biraz daha azdır
Danimarka Kara sınırları:
toplam: 68 km
komşu ülkeler: Almanya 68 km
Danimarka Kıyı boyu:
7,314 km
Deniz hakları:
bölgesel deniz: 12 nm
kirli alan: 24 nm
Danimarka özel ekonomik alan: 200 nm
Danimarka kıta sahası: 200-m derinliğinde yada sömürü derinliğine
İklim:
ılıman; nemli ve bulutlu; ılık, rüzgarlı kışlar ve serin yazlar
Zemin:
alçaktır; az inişli çıkışlı arazileri ve ovaları vardır
Danimarka Rakım uç değerleri:
en alçak nokta: Lammefjord -7 m
en yüksek nokta: Yding Skovhoej 173 m
Danimarka Doğal Kaynakları:
petrol, doğal gaz, balık, tuz, kireçtaşı, tebeşir, değerli taşlar, çakıl ve
kum
Danimarka Toprak kullanımı:
tarıma elverişli toprak: %52.59
sürekli ürünler: %0.19
diğerleri: %47.22 (2005)
Sulanan arazi:
4,490 km² (2003)
Danimarka Doğal afetler:
ülkenin bazı bölgelerinde(örn; Jutland' ın bazı bölgeleri, Lolland adasının
güney kıyı şeridi boyunca) denizden bentlerden oluşan bir sistem ile korunan
sel bir tehlike arz etmektedir
Danimarka Çevre – bugünkü sorunlar:
hava kirliliği, bilhassa araçlar ve bitkileri güçlendirmek amaçlı kullanılan
maddelerden gelen salınımlar yüzünden; Kuzey Denizi' nin nitrojen ve fosfor
kirliliği; hayvansal atıklar ve tarımda kullanılan zehirler yüzünden içme
suyu ve suyun yüzeyi kirlenmeye başlamıştır
Danimarka Çevre – uluslar arası anlaşmalar:
taraf: Hava Kirliliği, Hava Kirliliği-Nitrojen Oksitler, Hava
Kirliliği-Sürekli Organik Kirletici Maddeler, Hava Kirliliği-Sülfür 85, Hava
Kirliliği-Sülfür 94, Hava Kirliliği-Uçucu Organik Bileşenler, Antartik
Antlaşması, Biyolojik Çeşitlilik, İklimsel Değişim, İklimsel Değişim-Kyoto
Protokolü, Çölleşme, Yok olmaya yüz tutmuş Türler, Çevresel Değişim, Zararlı
Atıklar, Deniz Hukuku, Deniz Kirliği, Deniz Yaşamını Koruma, Ozon Tabakasını
Koruma, Gemi Kirliliği, Tropikal Kereste 83, Tropikal Kereste 94, Yaş
topraklar, Balina Avcılığı imzalanmış fakat onaylanmamıştır: seçili
anlaşmalardan hiçbiri
Danimarka Coğrafya - not:
Baltık ve Kuzey Denizleri ile bağlı olan Danimarka Boğazlarını (Skagerrak ve
Kattegat) kontrol eder; daha büyük olan Kopenhag'ın nüfusunun ¼' ü
Halk

Danimarka Nüfus:

5,468,120 (Temmuz 2007 tahmini)
Yaş dağılımı:

0-14 yaş: %18.6 (erkek 520,669/kadın 494,228)
15-64 yaş: %66 (erkek 1,817,757/kadın 1,792,974)
65 yaş ve üzeri: %15.4 (erkek 363,828/kadın 478,664) (2007 tahmini)
Ortalama yaş:

toplam: 40.1 yaş
erkek: 39.2 yaş
kadın: 40.9 yaş(2007 tahmini)
Nüfus artış oranı:

%0.311 (2007 tahmini)
Doğum oranı:

10.91 doğum /1,000 kişi (2007 tahmini)
Ölüm oranı:

10.3 ölüm/1,000 kişi (2007 tahmini)
Net göç oranı:

2.5 göçmen(ler)/1,000 kişi (2007 tahmini)
Cinsiyet oranı:

doğumda: 1.06 erkek(ler)/kadın
15 yaş altı: 1.053 erkek(ler)/kadın
15-64 yaş: 1.014 erkek(ler)/kadın
65 yaş ve üzeri: 0.76 erkek(ler)/kadın
toplam nüfus: 0.977 erkek(ler)/kadın (2007 est.)
Bebek ölüm oranı:

toplam: 4.45 ölüm/1,000 canlı doğum
erkek: 4.49 ölüm/1,000 canlı doğum
kadın: 4.41 ölüm/1,000 canlı doğum (2007 tahmini)
Ortalama yaşam süresi:

toplam nüfus: 77.96 yaş
erkek: 75.65 yaş
kadın: 80.41 yaş (2007 tahmini)
Doğurganlık oranı:

1.74 doğan çocuk/kadın (2007 tahmini)
Uyruk:

Danimarka adı: Dani(ler)
Danimarka sıfatı: Danimarkalılar
Etnik gruplar:

İskandinavlar, Inuit, Faroese, Almanlar, Türkler, İranlılar, Somaliler
Dinler:
Diller:
%95' i Lutheran Protestan, %3' ü diğer Hristiyanlar (Protestan ve Roman
Katolikleri) %2' si Müslüman
Danca, Faroese, Greenlandic (bir Inuit lehçesi), Almanca (azınlık)
açıklama: İngilizce en çok kullanılan ikinci dildir
Okuryazarlık oranı:

tanım: 15 yaş ve üzeri okuyup yazabilmektedir
toplam nüfus: %99
erkek: %99
kadın: %99 (2003 tahmini)
Yönetim

Danimarka Ülke adı:

kabul gören uzun şekli: Danimarka Krallığı
kabul gören kısa şekli: Danimarka
yerel uzun şekli: Kongeriget Danmark
yerel uzun şekli: Danmark
Bağımlılık durumu:


Danimarka Yönetim biçimi:

anayasal monarşi
Danimarka Başkenti:

adı: Kopenhag
coğrafi koordinatları: 55 40 K, 12 35 D
zaman farklılığı: UTC+1 (Standart Zaman boyunca Wahington, DC' den 6 saat
ileri)
yaz saati uygulaması: +1hr, Mart' ın son Pazar günü başlar; Ekim' in son
Pazar günü biter
Danimarka İdari bölgeler:

kentsel Danimarka – 5 bölge (dini, tek-din); Hovedstaden, Midtjylland,
Nordjylland, Sjaelland, Syddanmark
açıklama: büyük bir yerel hükümet 271 tane birleştirilmiş belediyeyi beş
bölgede 98 ve 13 ilçe olarak tekrar düzenlemiştir, 1 Ocak 2007' de etkin
olmuştur.
Bağımsızlık:

ilk kez birleşmiş bir devlet haline 10.yy' da gelmiştir; 1849' da anayasal
monarşiye geçmiştir
Danimarka Milli bayramı:

belirtilen yoktur; Anayasa Günü (5 Haziran 1849) genelde milli gün olarak
görülür
Anayasa:

5 Haziran 1953 anayasası, bir unicameral yasama meclisine ve bir kadın
başkana müsaade etmektedir
Kanun sistemi:

Danimarka sivil hukuk sistemi; yasama meclisi yaptırımlarının yasal olarak yeniden
düzenlenmesi; şartlı olarak zorunlu yargılama yetkisini (ICJ) kabul eder
Oy hakkı:

18 yaş; evrensel
Katıldığı uluslar arası örgütler:

AfDB, Arctic Konsey, AsDB, Avustralya Grubu, BIS, CBSS, CE, CERN, EAPC,
EBRD, EIB, ESA, EU, FAO, G- 9, IADB, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICCt, ICRM, IDA,
IEA, IFAD, IFC, IFRCS, IHO, ILO, IMF, IMO, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO,
ITU, ITUC, MIGA, MINURSO, MONUC, NATO, NC, NEA, NIB, NSG, OAS (gözlemci),
OECD, OPCW, OSCE, Paris Klübü, PCA, UN, UN Güvenlik Konseyi (geçici),
UNCTAD, UNESCO, UNHCR, UNIDO, UNMEE, UNMIL, UNMOGIP, UNOMIG, UNRWA, UNTSO,
UPU, WCO, WEU (gözlemci), WHO, WIPO, WMO, WTO, ZC



Danimarka Bayrak şekli:

bayrağın kenarlarına uzanan beyaz bir haç kırmızı zemin üzerine; haçın dikey
kısmı tam ortadan değil biraz yukardandır ve Dannebrog'un (Danimarka
bayrağı) simgesi diğer kuzey ülkelerince, Finlandiya, İzlanda, Norveç,
İsveç, sonradan kabul edilmiştir.
Ekonomi

Danimarka Ekonomiye genel bakış:

Danimarka ekonomisi son yıllarda büyük ölçüde özel tüketimin gelişmesi
ayrıca ihracat ve yatırımlar ile önemli bir gelişme kaydetmiştir. Bu
tamamıyla modern piyasa ekonomisi, yüksek teknolojik tarıma, günlük küçük
miktarda ve kolektif ekonomiye, devletçe yüksek refah seviyesine, rahat
yaşam standartlarına, sürekli bir resmi para ve dış ticarette yüksek
bağımsızlığa yol açmaktadır. İşsizlik seviyesi düşüktür ve kapasite tehdidi
potansiyel gelişimi sınırlandırıyor. Danimarka net bir gıda ve enerji
ihracatçısı değildir ve ödeme fazlası miktarların dengesinden yaralanır.
Hükümetin hedefleri arasında bürokraside verimlilik düzeyini arttırmak ve
devletin özel mülkiyetine daha çok yer vermek vardır. Hükümet, müzakerelerde
başarılıdır üstelik Avrupa Ekonomik ve Finansal Birliği' nin (EMU) üçüncü
evresine (genel Avrupa parası) katılımda ekonomik yakınlık kriterlerini
aşmıştır fakat Danimarka Avrupa' daki diğer 12 Avrupa Birliği üyesine
katılmama kararı almıştır. Buna rağmen Danimarka kron' u avro seviyesinde
seyretmektedir. Ekonomik büyüme 2004' te hız kazanmıştır ve 2006 süresince
bu iyiye gitme hali devam etmiştir. Bir Danimarka gazetesinde Eylül 2005
tarihinde Hazreti Muhammed' in karikatürler'inin yayımlanması sebebiyle
çıkan anlaşmazlık özellikle günlük ihraç ürünlerinde Müslüman dünyasına
ihraç edilen bazı Danimarka ürünleri boykotlara sebep olmuştur ama bu
boykotlar Danimarka ekonomisinin tümünde önemli bir etki yaratmamıştır.
Yüksek GDP sermayesi, refah seviyesi, düşük Gini indeksi, politik süreklilik
ve Danimarkalıların yaşam standartları dünyada en yüksekler arasındadır.
Büyük bir uzun dönem meselesi işçi oranından emekli kesime ciddi bir düşüş
yaratır.
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) (satın alma gücü paritesi):

201.5 milyar $ (2006 tahmini)
Danimarka Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) (resmi döviz kuru):

257.3 milyar $ (2006 tahmini)
Danimarka Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) – gerçek büyüme hızı):

%3.2 (2006 tahmini)
Danimarka Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) – kişi başına (PPP):

37,000 $ (2006 tahmini)
Danimarka Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) – sektörlere göre dağılım:

tarım: %1.4
endüstri: %24.6
hizmetler: %74 (2006 tahmini)
İş gücü:
2.91 milyon (2006 tahmini)
Danimarka İş gücü- iş alanlarına göre:

tarım: %3
endüstri: %21
hizmetler: %76 (2004 tahmini)
İşsizlik oranı:

%3.8 (2006 tahmini)
Danimarka Yoksulluk sınırı altındaki nüfus:

NA%
Danimarka Yüzdelik paya göre ev geliri ya da gideri:

En düşük %10: %2
en yüksek %10: %24 (2000 tahmini)
Danimarka Enflasyon oranı (tüketici fiyatları):

%1.8 (2006 tahmini)
Danimarka Bütçe:

gelirler: 147 milyar $
giderler: 138.9 milyar $; sermaye giderlerinden 4.6 milyar $ içindedir (2006
tahmini)
Tarım –
Danimarka Ürünler:

Arpa, buğday, patates, şeker pancarı; domuz eti, günlük ürünler; balık
Sanayiler:

Demir, çelik, demir olmayan metaller, kimyasallar, gıda işleme, makine ve
ulaşım gereçleri, tekstil ve kumaş, elektronik aletler, yapı endüstrisi,
mobilya ve diğer ağaçtan yapılan ürünler, gemi yapımı ve refurbishment,
rüzgar gülleri, ilaç yapımı, medikal gereçler
Endüstriyel üretimin gelişme hızı:

%2.5 (2006 tahmini)
Danimarka Elektrik üretimi:

43.35 milyar kWh (2006)
Danimarka Elektrik tüketimi:

36.41 milyar kWh (2006)
Danimarka Elektrik ihracatı:

13.72 milyar kWh (2006)
Danimarka Elektrik ithalatı:

6.77 milyar kWh (2006)
Danimarka Petrol üretimi:

342,000 bbl/gün (2006 tahmini)
Petrol tüketimi:

171,000 bbl/gün (2006 tahmini)
Danimarka Petrol ihracatı:

320,000 bbl/gün (2006)
Petrol ithalatı:

164,000 bbl/gün (2006 tahmini)
Danimarka Doğal gaz üretimi:

9.87 milyar cu m (2006 tahmini)
Doğal gaz tüketimi:

4.824 milyar cu m (2006 tahmini)
Danimarka İhracat:

$93.93 milyar f.o.b. (2006 tahmini)
Danimarka İhracat malları:

Makine ve aygıtlar, et ve et ürünleri, günlük ürünler, balık, ilaç yapımı,
mobilya, rüzgar gülleri
İhracat ortakları:

Almanya %17.6, İsveç %13.2, İngiltere %8.7, Amerika %6.4, Fransa %5.5,
Hollanda %5.3, Norveç %5.1 (2005)
Danimarka İthalat:

89.32 milyar $ f.o.b. (2006 tahmini)
İthalat malları:

Makine ve aygıtlar, ham madde ve yarı işlenmiş endüstriyel maddeler,
kimyasallar, tahıl ve gıda maddeleri, tüketici ürünleri
Danimarka İthalat ortakları:

Almanya %20.5, İsveç %13.8, Norveç %6.6, Hollanda %6.5, İngiltere %5.9, Çin
%4.7, Fransa %4.2%, İtalya %4.1 (2005)
Danimarka Dış borç:

405 milyar $ (30 Haziran 2006)
Danimarka Ekonomik yardım - alıcı

ODA, 2.13 milyar $ (2005)
Para birimi (kod):
Danimarka Döviz kurları:

Danimarka kron' u (DKK)
Her ABD doları için Danimarka kron' u - 5.9468 (2006), 5.9969 (2005),
5.9911 (2004), 6.5877 (2003), 7.8947 (2002)
Danimarka Mali yıl:

Takvim yılı
İletişim

Telefonlar – kullanımdaki ana hatlar:

3.35 milyon (2005)
Telefonlar – cep telefonu:

5.469 milyon (2005)
Danimarka Telefon sistemi:

general tahakkuk: muhteşem bir telefon ve telgraf hizmet ağı vardır
yerel: yer altı ve deniz altı kabloları, naklen yayın ağı, 4 tane GPRS
iletişim sistemi
uluslararası: ülke kodu - 45; 18 Danimarka' yı Kanada, Faroe Adaları,
Almanya, İzlanda, Hollanda, Norveç, Polonya, Rusya, İsveç ve İngiltere' ye
bağlayan denizaltı fiber-optik kablolar; dünya uydu istasyonları – 6
Intelsat, 10 Eutelsat, 1 Orion, 1 Inmarsat (Blaavand-Atlantik-Doğu);
açıklama – Kuzey Ülkeleri (Danimarka, Finlandiya, İzlanda, Norveç ve İsveç
dünya genelindeki Inmarsat girişi için Danimarka dünya istasyonu, Eik ve
Norveç' i paylaşmaktadır (1997)
Radyo yayın istasyonları:

AM 2, FM 355, kısa dalga 0 (1998)
Televizyon yayın istasyonları:

26 (artı 51 tekrarlayıcılar) (1998)
Danimarka Internet ülke kodu:

.dk
Danimarka İnternet sahibi:

2.416 milyon (2006)
Internet kullanıcıları:

3.763 milyon (2005)
Taşımacılık

Danimarka Hava alanları:

92 (2006)
Döşeli pistleri (asfalt) olan hava alanları:

toplam: 28
3,047 m' nin üzerinde: 2
2,438' den 3,047 m' ye: 7
1,524' ten 2,437 m' ye: 4
914' ten 1,523 m' ye: 12
914 m' nin altında: 3 (2006)
Döşenmemiş pistli (asfalt olmayan) hava alanları:

toplam: 64
914' ten 1,523 m' ye: 3
914 m' nin altında: 61 (200
Karayolları:

toplam: 72,257 km
döşenmiş: 72,257 km (ekspres yolların 1032 km' si dahildir (2005)
Limanlar ve terminaller:

Aalborg, Aarhus, Asnaesvaerkets, Copenhagen, Elsinore, Ensted, Esbjerg,
Fredericia, Frederikshavn, Kalundborg, Odense, Roenne


Danimarka Askeri



Diğer