Ermenistan

Ermenistan Hristiyanlık ‘ı resmi olarak benimseyen ilk ulus olmaktan ötürü kendisiyle gurur duyar (4üncü yy ‘ın başı). Özerklik dönemlerine karşın, Ermenistan yüzyıllarca Roma, Bizans, Arabistan, Pers  ve Osmanlı gibi çeşitli imparatorlukların boyunduruğu altında kalmıştır. Ermenistan ‘ın batı kısmında 1. Dünya Savaşı boyunca Osmanlı Türkiye, tahminen 1 milyon ermeninin ölümüyle sonuçlanan diğer zorlu deneyimlerle ilişkilendirilen bir dayatılmış tekrar yerleşim siyaseti uygulamıştır. Ermenistan ‘ın doğu kısmı 1828 ‘de Osmanlılar tarafından Rusya ’ya devredilmiştir; bu bölge bağımsızlığını 1918’ e kadar ertelemiştir ama Sovyet Kızıl Ordu’ su tarafından 1918’ de ihlal edilmiştir. Ermeni liderler Müslüman Azerilerle olan süreli anlaşmazlıkla yüzünden  Dağlık Karabağ ‘ı ,Moskova tarafından 1920’ de Sovyet Azerbaycan ’a devredilen, özellikle ermeni nüfuslu bölgeyi, yeniden istila edilmiş bir biçimde değişmeden bırakmışlardır. Ermenistan ve Azerbaycan bu bölge için 1988’ de mücadele etmeye başlamıştır; bu mücadele iki ülkenin de 1991’ de Sovyetler Birliği’nden bağımsızlıklarını kazanmalarının ardından iyice kızışmıştır. Mayıs 1994’ten bu yana ateşkes yapıldığında ermeni kuvvetleri yalnızca Dağlık Karabağ’ı değil Azerbaycan bölgesinin önemli bir kısmını da almıştır. İki tarafın ekonomisi de barış çözümü için önemli bir ilerleme kaydedememeleri sebebiyle zarar görmüştür. Türkiye Ermenistan’ı  ekonomik bir abluka altına almıştır ve bilinen sınırları Dağlık Karabağ ve çevre bölgelerdeki ermeni istilası yüzünden kapatmıştır.

Güneybatı Asya, Türkiye ’nin  doğusu 

40 00 K, 45 00 D

Asya

toplam: 29,800 km²

toprak: 28,400 km²

su: 1,400 km²

Maryland ‘dan biraz küçük

toplam: 1,254 km

sınırı olan ülkeler:Azerbaycan-tüm 566 km, Azerbaycan-Nahcivan kuşatılmış bölgesi 221km, Gürcistan 164, İran 35 km, Türkiye 268 km

0 km (kara ile kuşatılmış)

hiç yok (kara ile kuşatılmış)

dağlık kara sahası, sıcak yazlar, soğuk kışlar

dağlık Ermenistan kıta sahası; küçük orman arazisi; hızlı akan ırmaklar; Aras Irmağı vadisinde iyi toprak

en düşük nokta: Debed  nehri 400 m

en yüksek nokta: Aragats Lerrnagagat' dağları 4,090 m

küçük altın madeni yatakları, bakır, mobilden, çinko, alüminyum maden cevheri

ekilebilir toprak: 16.78%

sürekli ürünler: 2.01%

diğerleri: 81.21% (2005)

2,860 km² (2003)

ara sıra şiddetli depremler; kuraklıklar

DDT zehirli kimyasallardan toprak kirliliği; vatandaşlar hayvan-bitki atıklarını yakacak odun için kullandığında 1990 enerji krizi ormanı tahribe sebebiyet verdi; Hrazdan (Razdan) ve Aras nehirlerinin kirliliği; Sevana Lich (Sevan Gölü) kanalizasyonu, hidrogüç için bir kaynak olarak içme suyu desteklerini tehdit etmesi kullanılması sonucu, aktif sismik bölgede oluşuna rağmen Metsamor nükleer güç fabrikasını yeniden başlatması 

taraf: hava kirliliği, biyolojik çeşitlilik, hava değişimi, hava değişimi-Kyoto Protokolü, çölleşme, zararlı atıklar, deniz kuralları, ozon tabakasını koruma, sulak alan imzalanmış ama onaylanmamış: hava kirliliği-sürekli organik kirletenler

Lesser Kafkas Dağlarında kara ile kuşatılmış; Sevan Lich (Sevan Gölü) dağlık bölgedeki en büyük dağdır.

2,971,650 (Temmuz  2007 tahmini)

0-14 yaş: 19.5% (erkek 307,610/kadın 271,381)

15-64 yaş: 69.3% (erkek 962,126/kadın 1,098,192)

65yaş ve üstü: 11.2% (erkek 132,705/kadın 199,636) (2007 tahmini)

toplam: 30.8 yaş

erkek: 28.1 yaş

kadın: 33.6 yaş (2007 tahmini)

-0.129% (2007 tahmini)

12.34 doğumlar/1,000 nüfus (2007 tahmini)

8.29 ölümler/1,000 nüfus (2007 tahmini)

-5.34 göçebe(ler)/1,000 nüfus (2007 tahmini)

doğumda: 1.16 erkek(ler)/kadın

15 yaşın altında: 1.133 erkek(ler)/kadın

15-64 yaş: 0.876 erkek(ler)/kadın

65 yaş ve üzeri: 0.665 erkek(ler)/kadın

toplam nüfus: 0.894  erkek(ler)/kadın (2007 tahmini)

toplam: 21.69 ölüm/1,000 canlı doğum

male: 26.69 ölüm/1,000 canlı doğum

female: 15.91 ölüm/1,000 canlı doğum (2007 tahmini)

toplam nüfus : 72.12 yaş

erkek: 68.52 yaş

kadın: 76.29 yaş (2007 tahmini)

1.34 çocuk doğumu/kadın (2007 tahmini)

HIV/AIDS - adult prevalence rate:    

0.1% (2003 tahmini)

HIV/AIDS - people living with HIV/AIDS:     

2,600 (2003 tahmin)

HIV/AIDS - deaths:     

l200’ den daha az(2003 tahmini)

adı: Ermenistan 

sıfatı: Ermeni 

%97.9’u Ermeni, %1.3’ ü Yezidi (Kürt) , %0.5’ i Rus, %i 0.3’ ü diğerleri (2001 nüfus sayımı)

papaya ilişkin Ermeniler  %94.7,diğer Hristiyanlar  %4, Yezidiler (doğal tapınma ilkeleriyle tek tanrıcılar) %1.3

Ermeniler %97.7, Yezidiler  %1, Rusya %0.9, diğerleri %0.4 (2001 nüfus sayımı)

tanım: 15 yaş ve üstü okuyup yazabiliyor

toplam nüfus:% 98.6

erkek: % 99.4

kadın: % 98 (2003 tahmini)

geleneksel uzun şekli: Ermeni Cumhuriyeti 

geleneksel kısa şekli: Ermenistan 

yerel uzun şekli: Hayastani Hanrapetut'yun

yerel kısa şekli: Hayastan

ilki: Ermeni Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ; Ermeni Cumhuriyeti

cumhuriyet

adı: Yerevan

coğrafi koordinatları: 40 11 K, 44 30 D

zaman farklılığı: UTC+4 (Washington, DC nin saatinden 9 saat ileri Standart Zaman boyunca)

yaz saati uygulaması: +1saat, Mayıs’ın son Pazar günü başlar; Ekim’ in son Pazar günü  sona erer.

11 vilayet (marzer, tekili - marz); Aragatsotn, Ararat, Armavir, Geghark'unik', Kotayk', Lorri, Shirak, Syunik', Tavush, Vayots' Dzor, Yerevan

21 Eylül 1991 (Sovyetler Birliği)

Bağımsızlık Günü, 21 Eylül (1991)

5 Temmuz 2005‘te millet çapında referandum kararı alınmıştır; değişiklikler 27 Kasım 2005’te milli referandum ile kabul edilmiştir

sivil hukuk sistemi temel alınır

18yaş; evrensel

Siyasi Durum

devlet başkanı: Başkan Robert KOCHARIAN (30 Mart 1998’ den beri)

hükümet başkanı: Başbakan Serzh SARGSYAN (4 Nisan 2007’ den beri)

kabine: Bakanlar Kurulu cumhurbaşkanı tarafından tayin edilir

seçimler:en çok oyu alan başkanlığa beş yıl için seçilir (ikinci dönem de seçilebilir); son seçim 19 Şubat ve 5 Mayıs 2003’ te yapılmıştır(gelecek seçim 2008 ‘de); cumhurbaşkanı başkan ve millet meclisinin çoğunluk desteğinin teyit edilmesi ile atanır; cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu eğer Millet Meclisi programı kabul etmeyi reddederse geri adım atmak zorundadır.

seçim sonuçları: Robert KOCHARIAN başkanlık için yeniden seçildi ;-Robert KOCHARIAN’ nın oy oranı %67.5, Stepan DEMIRCHYAN’ nınki %32.5-

Legislative branch:    

tek meclisli sistemdeki Millet Meclisi yada  Azgayin Zhoghov (131 koltuk; üyeler hizmet vermek için en çok oyu alan şeklinde 4 yıllığına seçilirler; (90 üye parti listesince seçilir; 41 ‘i direkt oyla)

seçimler:en son 25 Mayıs 2003 ‘te yapılmıştır (gelecek seçim 2007 ‘nin baharında yapılacaktır)

seçim sonuçları: parti tarafından oy oranıyla %23.5, Adalet Bloğu %13.6, Kanun  Hükmü %12.3, ARF (Dashnak) %11.4, Ulusal Birlik Partisi %8.8, Birleşmiş İşçi Partisi %5.7, diğerleri %24.7; gruptan koltuklar –Cumhuriyetçi Parti 39, Kanun Hükmü 20, Adalet Bloğu14, ARF (Dashnak) 11, Ulusal Birlik 7, Birleşmiş İşçi 6, Halk Vekil Grubu 16, bağımsız (ihtilafta yada grup içinde değil)18; not – Mart 2006’ ya göre; yasama meclisinde oy blokları  görevlendirilen ihtilaf için daha düzenlidir ve çeşitli partilerden üyelerle olabilir; grup içinde koltuk değişimi sıkça yaşanırken partiler katılan yada bağımsızlıklarını duyuran milletvekilleri vardır

Judicial branch:         

Anayasa Mahkemesi; Temyiz Mahkemesi

Political parties and leaders:           

Tarım-Sanayi Partisi [Vladimir BADALYAN]; Ermeni Partisi (Hayastan) [Myasnik MALKHASYAN]; Emeni Ulusal Hareketi yada EUH [Artashes ZURABYAN]; Ermeni Ramkavar Liberal Partisi ya da ERLP [Harutyun MIRZAKHANYAN, başkan];Ermeni Devrimci Federasyonu ("Dashnak" Parti) yada EDF [Hrant MARKARYAN]; Demokratik Parti [Aram SARKISYAN]; Adalet Bloğu [Stepan DEMIRCHYAN] (Demokratik Parti, Ulusal Demokratik Parti, Ulusal Demokratik Birlik, Halk Partisi ve Cumhuriyet Partisi uzlaşmıştır); Ulusal Demokratik Parti [Shavarsh KOCHARIAN]; Ulusal Demokratik Birlik yada UDB [Vazgen MANUKIAN]; Ulusal Uyanış Partisi [Albert BAZEYAN]; Ulusal Birlik Partisi  [Artashes GEGHAMYAN]; Ermeni Halk Partisi [Stepan DEMIRCHYAN]; Cumhuriyet Partisi [Aram SARKISYAN];  Ermeni Cumhuriyetçi Parti yada ECP [Andranik MARGARYAN]; Kanun Hükmü Partisi  [Artur BAGHDASARYAN]; Anayasa Hakları Birliği [Hrant KHACHATURYAN]; Birleşmiş İşçi Partisi  [Gurgen ARSENYAN]

Political pressure groups and leaders:      

Yerkrapah Birliği [Manvel GRIGORIAN]

International organization participation:     

ACCT (gözlemleyici), AsDB, BSEC, CE, CIS, EAEC (gözlemleyici), EAPC, EBRD, FAO, GCTU, IAEA, IBRD, ICAO, ICCt (imza sahibi), ICRM, IDA, IFAD, IFC, IFRCS, ILO, IMF, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, ITU, MIGA, NAM (gözlemleyici), OAS (gözlemleyici), OIF (gözlemleyici), OPCW, OSCE, PFP, UN, UNCTAD, UNESCO, UNIDO, UNWTO, UPU, WCO, WFTU, WHO, WIPO, WMO, WTO

Diplomatic representation in the US:         

misyon başkanı: Elçi Tatoul MARKARIAN

adalet ve nısfet: 2225 R Street NW, Washington, DC 20008

telefon: [1] (202) 319-1976

FAX: [1] (202) 319-2982

genel danışma(lar): Los Angeles

Diplomatic representation from the US:

misyon başkanı: Elçi(vacant); Charge d'Affaires Anthony F. GODFREY

elçilik: 1 American Ave., Yerevan 375082

posta adresi: American Embassy Yerevan, US Department of State, 7020 Yerevan Place, Washington, DC 20521-7020

telefon: [374](10) 464-700

FAX: [374](10) 464-742

mavi, kırmızı, turuncu eşit yatay üç şerit

Planlanan eski Sovyet merkezli sistem altında, Ermenistan ham madde ve enerji değiş tokuşuyla tezgah, tekstil ve diğer ürtilmiş ürünleri kardeş cumhuriyetlere temin ederek bir modern endüstriyel sektör geliştirmiştir.SSCB’ nin  Aralık 1991’ deki iç kargaşasından sonra, Ermenistan Sovyet dönemindeki büyük tarım-endüsti  komplekslerinden küçük çapta tarıma geçmiştir. Tarım sektörünün uzun dönemde daha fazla yatırım ve yeni teknolojiye ihiyacı vardır. Endstrinin özelleşmesi düşük bir hızda olmuştur ama yeni yönetimce bu durum onarılmıştır. Ermenistan gıda ithal eder ve mineral kaynakları (bakır,altın, alüminyum maden cevheri) azdır. Ermenistan hükmü altındaki Dağlık Karabağ bölgesi üzerinde süren tartışmalar ve ilk Sovyetler Birliği merkezi yönetimin yıkılması 1990ların başında acı bir ekonomik düşüşe büyük katkıda  bulunmuştur. Fakat 1994’ ten bu yana  Ermenistan Hükümeti 1995 2006 yılları arasında meyveleri alınan  iddialı IMF sponsorluğunda ekonomik liberalleşme programını uygulamaktadır. Ermenistan enflastonu düşürmeyi, para birimin dengelemeyi ve çoğu küçük-ve orta- büyüklükteki özel girişimleri başarmıştır.ekonomik gelişime rağmen Ermenistan’ ın işsiz sayısı fazladır

. Metmasor’ da kurulan nükleer güç fabrikaları Ermenistan’ ın 1990ların ortalarının başlarında zarar gördüğü kronik enerji eksikliğini yok etmiştir ama bu fabrikalar kapatılmak için uluslar arası baskı altındadır. Metmasor’ u yerine getirecek enerji kapasitesi olmamasına rağmen şimdi Ermenistan enerji ihracatı ağıdır.İran ve Ermenistan arasındaki boru hattı çalışması tamamlanmıştır ve Nisan 2007’ de yetkili hale getirilmesi planlanmıştır. Rusya ile ekonomik bağlantılar, özellikle enerji sektöründe, yakın halde kalmıştır. Elektrik dağıtım sistemi 2002’ de özelleştirilmiştir ve 2005’ te Rusya  RAO-UES tarafından satın alınmıştır. Ermenistan’ ın ciddi ticaret dengesizliği ulusal yardım, yurt dışında çalışan Ermenilerin para tesviye etmesiyle ve direkt yabancı yatırımla biraz dengelemiştir. Ermenistan Ocak 2003’ te WTO’ ya katılmıştır. Hükümet 2005’ te gümrük idaresi ve vergide gelişim göstermiş ama yolsuzluk karşıtı önlemlerinin gerçekleştirilmesi daha zor olacaktır. Yapım ve endüstri sektöründeki yatırımların 20072 de de devam etmesi beklenmektedir ve GDP’ nin %10’ dan fazla yıllık ortalamasını garantilemeye yardım edecektir.

GDP (purchasing power parity):

15.99 milyar $ (2006 tahmini)

GDP (official exchange rate):

6.6 milyar $ (2006 tahmini)

GDP - real growth rate:

%13.4 (2006 tahmini)

GDP - per capita (PPP):

5,400 $ (2006 tahmini)

GDP - composition by sector:

tarım: 17.7%

endüstri: 42%

hizmetler: 40.3% (Ocak-Kasım 2006 tahmini)

Labor force:

1.2 milyon (Kasım 2006)

Labor force - by occupation:

tarım: %45

endüstri: %25

hizmetler:% 30 (2002 tahmini)

Unemployment rate:

%7.4 (Kasım 2006 tahmini)

Population below poverty line:

%34.6 (2004 tahmini)

Household income or consumption by percentage share:

en düşük %10:% 1.6

en yüksek %10: %41.3 (2004)

Distribution of family income - Gini index:

41 (2004)

%2.9 (2006 tahmini)

gelirler: 1.3 milyar $

giderler: 1.6 milyar $; $NA’ nın kapital giderleri dahil (FY07 tahmini)

meyve (özellikle üzüm), sebze; çiftlik hayvanları

elmas işleme, metal kesim tezgahları, sahte para basma makineleri, elektrik motorları, tekerlekler, örgü giysiler, trikotaj, ayakkabı, ipek fabrikası, kimyasallar, kamyonlar, araçlar, mikro elektronikler, cücevher üretimi, yazılım gelişimi, gıda işleme, konyak 

%-1.2 (2006 tahmini)

6.317 milyar kWh (2005)

4.374 milyar kWh (2005)

1.012 milyar kWh; not – bilinmeyen bir kalitede Gürcistan’a ihraç ediyor; Azerbaycan’ daki Dağlık Karabağ bölgesine olan ihracatı dahil (2004)

260 milyon kWh; not – İran’ dan bilinmeyen kalitede ithal ediyor (2004)

0 bbl/günde(2005)

41,000 bbl/günde (2004 tahmini)

NA bbl/günde

NA bbl/günde

0 cu m (2004 tahmini)

1.33 milyar cu m (2004 tahmini)

Natural gas - exports:

0 cu m (2004 tahmini)

Natural gas - imports:

1.33 milyar cu m (2004 tahmini)

Current account balance:

-247.3 milyon $ (Ocak-Eylül 2006 tahmini)

1.056 milyar $ f.o.b. (2006 tahmini)

elmaslar, mineral ürünler, gıda maddeleri, enerji

Almanya %15.6, Hollanda %13.7, Belçika %12.8, Rusya %12.2, İsrail %11.5, BM %11.2, Gürcistan %4.8 (2005)

1.684 milyar $ f.o.b. (2006 tahmini)

Rusya %13.5, Belçika %8, Almanya %7.8, Ukrayna %7%, Türkmenistan %6.3, BM %6.2, İsrail %5.8, İran %4.9, Romanya %4.2 (2005)

1.16 milyar $ (30 Eylül 2006)

ODA, 254 milyon $ (2004)

dram (AMD)

her bir dram 1 BM dolarlına - 414.69 (2006), 457.69 (2005), 533.45 (2004), 578.76 (2003), 573.35 (2002)

600,000 (2006)

320,000 (2005)

genel değerlendirme: sistem yetersiz ;şimdi %90’ ı özeldir ve modernizasyon ve gelişim geçiriyorlar

mahalli: abonelerin büyük çoğunluğu ve ene modern aletler Erivan’ dadır (bu sayfalamayı ve mobil hücresel servisi içirir)

ulusal: ülke kodu- 374; Erivan İran’ ın içinden Trans-Asya-Avrupa fiber-optic kabloya bağlıdır; ek ulusal hizmeti mikro dalga radyo nakliyle, Bağımsız Devletler Topluluğu’ na sabithat bağlantısıyla, Moskova’ nın içinden ulusal cereyan ve dünyanın geri kalanıyla uydu aracılığıyla  mevcuttur; dünya istasyonları uydusu- 3 (2005)

AM 9, FM 16, kısa dalga 1 (2006)

48 (2 kamu ağı yanında özel televizyon istasyonları; (geniş çapta çoğunlu olarak Rus kanalları mevcuttur ) (2006)

.am

8,163 (2006)

150,000 (2005)

13 (2006)

toplam: 11

3,047 m’ nin üstünde: 2

3,047 m’ den 2,438’ e  : 2

2,437 m’ den1,524’ e : 4

1,523 m’ den 914’ e : 3 (2006)

toplam: 2

2,437 m’ den 1,524’ e: 1

1,523 m’ den 914’ e : 1 (2006)

Railways:

toplam: 83,945 km

demir yolu geniş hattı: 83,945 km 1.520-m hat (828 km elektrikli)

açıklama: bazı hatlar servis dışıdır (2006)

Roadways:

toplam: 7,633 km

döşeli: 7,633 km (Express yolların 1,561 km’ yi kapsar) (2003)

Military branches:

ordu kuvvetleri: Kara Kuvvetleri, Dağlık Karabağ’ ın Kendi Savunma Kuvveti (NKSDF), Hava Kuvvetltleri, Hava Savunma Kuvveti (2006)

Military service age and obligation:

18 to 27 years of age for compulsory military service, conscript service obligation - 12 months; 18 years of age for voluntary military service (2004)

Manpower available for military service:

males age 18-49: 722,836

females age 18-49: 795,084 (2005 est.)

Manpower fit for military service:

males age 18-49: 551,938

females age 18-49: 656,493 (2005 est.) 

Manpower reaching military service age annually:

males age 18-49: 31,774

females age 18-49: 31,182 (2005 est.)

Military expenditures - percent of GDP:

3.5% (2006 est.)

Ermenistan Dağlık Karabağ’ daki etnik yandaşlarını desteklemektedir ve 1990ların başlarından bu yana Azerbaycan’ ın %16’ sını askeri anlamda ele geçirmiştir-Avrupa’ daki Güvenlik ve İşbirliği Organizasyonu (OSCE) uyuşmazlığı çözmeye çalışmaktadır; 800.000’ in üzerinde çoğunluğu etnik Azeri Eemenistan’ daki işgal edilmiş topraklardan sürüldü; yaklaşık 230.000 etnik Ermeni Azerbaycan’ daki evlerinden Ermenistan’ a sürülmüştür; Azerbaycan Ermenistan içinden Nahcivan’ ın kuşatılmış bölgelerine bağlamak için Dağlık Karabağ  transit bir rota araştırmaktadır; Türkiye ile olan sınırı Dağlık Karabağ üzerindeki tartışmaları kapalı bırakyı; Gürcistan’ ın Javakheti bölgesindeki etnik Ermeni grupları daha çok özerkleşme aramaktadır; Emeniler özellikle Rusya’ ya iş bulmak için göç etmeye devam etmektedirler

Refugees and internally displaced persons:

mülteciler (ülkenin kökeni): 219,324 (Azerbaycan)

IDPler: 8,400 (Dağlık Karabağ üzerinde Azerbaycan ile olan anlaşmazlık, çoğunluk 1994’ teki ateşkesten sonra evine dönmüştür) (2006)

Trafficking in persons:

güncel durum: Ermenistan, UAE’ ye geniş bir cinsel sömürü için kadın ve kızları kullanma amaçlı, daha küçük çapa, önemli bir kaynak, gidilecek bir yerdir; direkt Dubai’ ye yada Moskova yoluyla bir çok insan  tüccarı oraya yönelir; Ermenistan’ da insan ticareti oranı artmıştır.

Tabaka oranı : tabaka 2 izleme listesi- Ermenistan özellikle yürürlükle ilgili ananlarda insan ticareti buna bağlı olarak yolsuzluk ve kurban koruması-konularında yeteri kadar iyi olduğunu gösterememiştir.

 Illicit drugs:

yerel tüketim için küçük miktarda kanun dışı yetiştirme; Güneybatı Asya’ dan Rusya’ya ve Avrupa’ nın geri kalanında daha küçük bir çapa  kanun dışı maddeler -çoğunluğu afyon ve haşhaş- için küçük transit bir nokta