|
Giriş: |
Finlandiya |
|
Finlandiya'nın Geçmişi: |
Arkeolojik bulgulara göre, şu an
Finlandiya olrak bilinen yere ilk önce MÖ.8500 yıllarında yani
Taş devrinin başlarında yerleşilmiştir. İlk yerleşimciler
muhtemelen tundra ve denizden geçimini sağlamak zorunda olan
avcı ve toplayıcılardı.
13 yüzyılda İsveç, Finlandiya
üstündeki egemenliğini garantiledi. İsveççe yönetim ve eğitim
dili olarak o çağda egemen dildi. Fince, Fince konuşulan
alanların başında gelen yerel makhemelerde, köylüler tarafından
ve papazlar tarafından konuşulurdu. Soylular İsveç'liydi ve
küçük kıyı köyleri de Almandı. Katolik dönemde Turku Piskoposu
Finlandiyanın en önemli kişisi idi. Finlandiya ondan sonra
Österland olarak adlandırıldı. Orta çağ bittiğinde Finliler
Reform hareketleri sonucunda Lutheryan olmuşlardı.
18.yüzyılda Rusya ve İsveç
arasındaki savaşlar sonuncunda Finlandiya Rus güçlerinin
egemenliği altına girmiştir. 29 Mart 1809'daki Fin savaşında Rus
Çarı I. Alexander tarafından işgal edilen Finlandiya 1917
sonlarına doğru Rus İmparatorluğu bünyesinde yarı özerk bir
eyalet olarak kaldı.
II. Dünya Savaşı sırasında
Finlandiya ve egemenligini Sovyet Rusyaya karşı birazcık toprak
kaybına karşın başarılı bir şekilde savundu. Takip eden
yıllarda, Finliler tarıma dayalı ekonomiden modern endüstiriye
başarılı bir şekilde geçiş yapmışlardır ve GSYİH'sı batı Avrupa
toplumlarını yakalayabilmiştir. 1995'ten beri AB üyesi olan
Finlandiya Ocak 1999'da Euro sistemine geçen tek Nordik ülke
idi.A member of the European Union since 1995, Finland was the
only Nordic state to join the euro system at its initiation in
January 1999. |
|
Finlandiya Coğrafyası |
|
|
Finlandiya'nın Konumu: |
Kuzey Avrupa'da Baltık Denizi,
Bothnia ve Finlandiya Körfezleri ile çevrenlenmiştir ayrıca
Rusya ve Finlandiya'nın arasındadır. |
|
Finlandiya'nın
Coğrafi Koordinatları: |
64 00 K, 26 00 D |
|
Finlandiya'nın Harita dizini: |
Avrupa |
|
Finlandiya'nın Yüzölçümü: |
toplam:338,145 km²
toprak:304,473 km²
su:33,672 km² |
|
Finlandiya Yüz ölçüm
karşılaştırma: |
Montana' dan çok az küçüktür. |
|
Finlandiya'nın Kara
sınırları: |
Toplam: 2,681 km
Sınır Komşuları: Norveç 727 km, İsveç 614 km, Rusya 1,340 km
|
|
Finlandiya'nın Kıyı boyu: |
1,250 km |
|
Finlandiya'nın Deniz hakları: |
karasal deniz:12 nm ( Finlandiya
Körfezinde 3 nm) Ortak
Bölge: 24 nm
Özel Balıkçılık sahası: 12 nm; İsveç ile birlikte kıtasal
şelf sınırı boyunca uzanır.
kıtasal şelf: 200-m derinlik veya işletme derinliği
|
|
Finlandiya'da İklim: |
Serin-ılıman; görünürde
yarı-kutupsal fakat 60binden fazla gölün, Baltik Denizi'nin ve
Kuzey Atlantik akıntısının etkileriyle nispeten ılıman. |
|
Finlandiya'da Zemin: |
Genellikle alçak ovaların arasına
göller ve yükseltisi fazla olmayan tepeler serpiştirilmiş
gibidir. |
|
Finlandiya'nın Rakım uç
değerleri: |
En alçak noktası:Baltık Denizi 0 m
En yüksek noktası: Haltiatunturi 1,328 m |
|
Finlandiya'nın Doğal
Kaynakları: |
Kereste, demir, bakır, kurşun,
çinko, kromit, nikel, altın, gümüş, kireçtaşı |
|
Finlandiya'nın Toprak
kullanımı: |
Tarım alanı: 6.54%
Sürekli tarım ürünleri: 0.02%
Diğer: 93.44% (2005) |
|
Finlandiya'da Sulanan arazi: |
640 km² (2003) |
|
Finlandiya'da Doğal afetler: |
Mevcut Değil. |
|
Finlandiya'nın Çevre –
bugünkü sorunlar: |
Üretim yapam fabrikaların ve
Enerji üreten santrallerin neden olduğu hava kirliliği asit
yağmurlarına neden olur. Endütriyel ve Tarımsal atıklar su
kirliliğine neden olmaktadır; Doğal yaşam ortamının kaybı vahşi
yaşam türlerinin varlığını tehlikeye sokmaktadır. |
|
Finlandiya'nın Çevre –
uluslar arası anlaşmaları: |
Gruplar: Hava Kirliliği, Hava
Kirliliği-Nitrojen Oxidler, Hava Kirliliği-Kalıcı Organik
kirleticiler, Hava Kirliliği-Sulfur 85, Hava Kirliliği-Sulfur
94, Hava Kirliliği-Uçucu Organik Bileşenler, Antartika-Çevresel
Protokol, Antartika-Deniz Yaşam Kaynakları, Antartika
Antlaşması, Biyofarklılık ,İklim Değişikliği ,İklim değişikliği-Kyoto
Protokolü, Çölleşme, Tehlikedeki Türler,Çevresel Modifikasyon,
Tehlikeli Atık Maddeler, Denizler Kanunu, Deniz Kirliliği, Ozon
tabakası korunması, Gemi Kirliliği, Tropikal Kereste-83,
Tropikal Kereste-94, Sulak Alanlar ,Balina Avcılığı
İmzalanmış ama onaylanmamış: seçilmiş anlaşmalardan hiçbiri
|
|
Finlandiya Coğrafyası - not: |
Rusya ile olan uzun sınır;
Helsinki Avrupa Birliğinin en kuzey başkentidir. Nüfus
güney-batıda buluınan kıyı ovalarında yoğunlaşmıştır. |
|
Finlandiya
Halkı |
|
|
Finlandiya'nın Nüfusu: |
5,238,460 kişi (Temmuz 2007
tahmini) |
|
Yaş dağılımı: |
0-14 yaş: 16.9% ( erkek 449,548 /
kadın 433,253 )
15-64 yaş: 66.7% ( erkek 1,768,996 / kadın 1,727,143 )
65 yaş ve üstü: 16.4% ( erkek 344,798 / kadın 514,722 ) (2007
tahmini.) |
|
Finlandiya'da Ortalama yaş: |
Toplam: 41.6 yaş
Erkek: 40 yaş
Kadın: 43.1 yaş (2007 tahmini) |
|
Finlandiya'da Nüfus artış
oranı: |
0.127% (2007 tahmini) |
|
Finlandiya'da Doğum oranı: |
10.42 doğum/1000 nüfus (2007
tahmini) |
|
Finlandiya'da Ölüm oranı: |
9.93 ölüm/1000 nüfus (2007
tahmini) |
|
Finlandiya'da Net göç oranı: |
0.78 göçmen/1000 nüfus (2007
tahmini) |
|
Finlandiya'da
Cinsiyet oranı: |
Doğumda: 1.04 erkek/kadın 15 yaş
altı: 1.038 erkek/kadın
15-64yaş arası: 1.024 erkek/kadın
65 yaş ve üzeri: 0.67 erkek/kadın
Toplam Nüfus: 0.958 erkek/kadın (2007 tahmini) |
|
Finlandiya'da Bebek ölüm
oranı: |
Toplam: 1000 canlı doğumda 3.52
ölüm Erkek: 1000 canlı doğumda 3.84 ölüm
Kadın: 1000 canlı doğumda 3.2 ölüm (2007 tahmini) |
|
Finlandiya'da Ortalama yaşam
süresi: |
Toplam nüfus: 78.66 yaş
Erkek: 75.15 yaş
Kadın: 82.31yaş (2007 tahmini) |
|
Finlandiya'da Doğurganlık
oranı: |
1.73 çocuk/kadın (2007 tahmini) |
|
Finlandiya'da Uyruk: |
İsim: Fin(ler)
Sıfat: Fin |
|
Finlandiya'da Etnik gruplar: |
Fin 93.4%, İsveçli 5.7%, Rus 0.4%,
Estonyalı 0.2%, Roman (Çingene) 0.2%, Sami 0.1% |
|
Finlandiya'da Dinler: |
Finlandiya Lutheryan Kilisesi
84.2% , ortodoks Kilisesi 1.1%, Diğer Hristiyanlar %1.1,
Diğerleri %0.1, Hiçbirine Mensup olmayanlar %13 (2003) |
|
Finlandiya'da Diller: |
Fince 92% (resmi dil), İsveççe
5.6% (resmi dil), Diğerleri 2.4% (Sami Dili ve Rusça konuşan
aznınlıklar) (2003) |
|
Finlandiya'da Okuryazarlık
oranı: |
Tanım: 15 yaş ve üzeri okuyup
yazabilir. Toplam Nüfus:
100%
Erkek: 100%
Kadın: 100% (2003 tahmini) |
|
Yönetim |
|
|
Finlandiya'nın Ülke adı: |
Kabul Edilen Uzun Biçimi:
Finlandiya Cumhuriyeti Kabul Edilen Kısa Biçimi: Finlandiya
mahalli uzun biçimi: Suomen tasavalta/Republiken Finland
mahalli kısa biçimi: Suomi/Finland |
|
Finlandiya'nın Bağımlılık
durumu: |
|
|
Finlandiya'nın Yönetim
biçimi: |
Cumhuriyet |
|
Finlandiya'nın Başkenti: |
İsim: Helsinki
coğrafi koordinatları:60 10 K, 24 58 D
zaman farkı: UTC+2 (Standart zaman boyunca Washington Dc’den
7 saat ileri)
Gün ışığından yararlanma süresi: +1saat, Mart ayı son Pazar
günü başlar; Ekim ayı son Pazar günü sona erer. |
|
Finlandiya'nın İdari
bölgeleri: |
6 bölge: Aland, Etela-Suomen Laani,
Ita-Suomen Laani, Lansi-Suomen Laani, Lappi, Oulun Laani
|
|
Finlandiya'da Bağımsızlık: |
6 Aralık 1917 (Rusya'dan)
|
|
Finlandiya'nın Milli bayramı: |
Kurtuluş Günü, 6 Aralık (1917) |
|
Finlandiya Anayasası: |
1 Mart 2000 |
|
Finlandiya'da Kanun sistemi: |
Sivil Hukuk Sistemi'nde İsveç
Hukuku temel alınmıştır;Başbakan yasaların tekrar gözden
geçirilmesini Yüce Divan'dan isteyebilir; zorunlu ICJ yargılama
yetkisini belirli şartlarla kabul etti. |
|
Finlandiya'da Oy hakkı: |
18 yaş;evrensel |
|
Finlandiya'nın Katıldığı
uluslar arası örgütler: |
AfDB,Arktik Konsey, AsDB,
Avustralya Grubu, BIS, CBSS, CE, CERN, EAPC, EBRD, EIB, EMU, ESA,
EU, FAO, G- 9, G-10, IADB, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICCt, ICRM,
IDA, IEA, IFAD, IFC, IFRCS, IHO, ILO, IMF, IMO, Interpol, IOC,
IOM, IPU, ISO, ITU, ITUC, MIGA, MONUC, NAM (konuk), NC, NEA, NIB,
NSG, OAS (gözlemci), OECD, OPCW, OSCE, Paris Klübü, PCA, PFP,
UN, UNCTAD, UNESCO, UNHCR, UNIDO, UNMEE, UNMIL, UNMIS, UNMOGIP,
UNTSO, UPU, WCO, WEU (gözlemci), WFTU, WHO, WIPO, WMO, WTO, ZC
|
|
Finlandiya'nın Bayrak şekli: |
Beyaz zemin üzerine bayrağın
köşelerine doğru uzanan beyaz haç; Danimarka bayrağında olduğu
gibi haçın yatay kısmı gönder kısmına doğru kaymıştır. |
|
Finlandiya Ekonomisi |
|
|
Finlandiya'da Ekonomiye genel
bakış: |
|
Finlandiya kişi başına düşen milli
gelir bakımından İngiltere, Almanya, Fransa ve İtalya ile hemen
hemen aynıdır ve gelişmiş bir endüstirye ve de geniş bir serbest
piyasa ekonomisine sahiptir. Finlandiya ekonomisinin temel ögesi
üretimdir: üretimde başta gelen endüstriler ise orman
endüstrisi, telekomünikasyon, metal endütrisi, yapı ve
mühendislik endüstirisi ve elektronik endüstirisidir. Ticaret
önemlidir; ihracat GSYİH'nin üçte ikisine eşittir. Finlandiya
yüksek teknoloji ürünleri olan cep telefonları gibi ürünlerde
çok iyidir. Kereste ve bazı mineraller dışında, Finlandiya
ekonomisi bazı üretim malı bileşikleri, enerji ve ham madde
ithalatına bağlıdır.İklimden dolayı; tarımsal gelişim temel
ürünlerde sadece kendine yetebilecek kadar gelişmiştir.
İhracatta önemli bir yere sahip olan ormancılık kırsal kesimde
yaşayan nüfus ikincil geçim kaynağıdır. Yüksek işsizlik oranı
ise geçerliliğini koruyan bir sorun olarak hala devam
etmektedir. |
|
$176.4 milyar(2006 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH)
(satın alma gücü paritesi): |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH)
(resmi döviz kuru): |
|
$199 milyar (2006 tahmini) |
|
5.5% (2006 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH)
– gerçek büyüme hızı): |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH)
– kişi başına (PPP): |
$33,700 (2006 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH)
– sektörlere göre dağılım: |
|
Tarım: 2.7%
Endüstri: 30.3%
Hizmet: 67% (2006 tahmini) |
|
2.62 milyon kişi (2006 tahmini) |
|
İş gücü: |
|
Tarım ve ormancılık 4.4%, Endüstri
17.5%, Yapı Endüstirisi 6%, Ticaret 22%, Finansal, Sigortaclık,
ve İş hizmetleri 12%, Ulaşım ve Haberleşme 8%, Toplum Hizmetleri
30.2% |
|
İş gücü- iş alanlarına göre: |
|
7% (2006 tahmini) |
|
İşsizlik oranı: |
|
Mevcut Değil. |
|
Yoksulluk sınırı altındaki
nüfus: |
|
En az: 10%: 4.2%
En fazla: 10%: 21.6% (1991) |
|
Yüzdelik paya göre ev geliri ya
da gideri: |
|
Enflasyon oranı (tüketici
fiyatları): |
1.7% (2006 tahmini) |
|
Finlandiya Bütçesi: |
Gelirler: $105.6 milyar
Giderler: $101 milyar, mevcut
olmayan sermaye giderleri dahil. |
|
Finlandiya'daTarım – Ürünleri: |
Arpa, Buğday, Şeker Pancarı,
Patates; Sığır, Balık |
|
Sanayiler: |
Metal ve Metal Ürünleri,
Elektronik, Makine ve Bilimsel Araç Gereçler, Gemi Yapımı, Kağıt
Hamuru ve Kağıt, Besin Maddeleri, Kimyasallar, Tekstil Ürünleri,
Giyim Endüstirisi. |
|
Finlandiya'nın Endüstriyel
üretimin gelişme hızı: |
3% (2006 tahmini) |
|
Finlandiya'nınElektrik üretimi: |
86.1 milyar kWh (2004) |
|
Finlandiya'nın Elektrik
tüketimi: |
80.79 milyar kWh (2004) |
|
Finlandiya'nın Elektrik
ihracatı: |
6.8 milyar kWh (2004) |
|
Finlandiya'nınElektrik
ithalatı: |
11.7 milyar kWh (2004) |
|
Finlandiya'nın Petrol üretimi: |
9,105 varil/gün (2004 tahmini) |
|
Finlandiya'nın Petrol tüketimi: |
220,400 varil /gün (2004 tahmini) |
|
Finlandiya'nın Petrol ihracatı: |
101,000 varil /gün (2001)
|
|
Finlandiya'nın Petrol ithalatı: |
318,300 varil/ gün (2001) |
|
Finlandiya'nın Doğal gaz
üretimi: |
0 cu m (2004 tahmini) |
|
Finlandiya'nın Doğal gaz
tüketimi: |
4.86 milyon cu m (2004 tahmini) |
|
Finlandiya'da İhracat: |
$84.72 milyar f.o.b. (2006
tahmini) |
|
Finlandiya'da İhracat malları: |
Makine ve Araç-Gereçler,
Kimyasallar, Metal Ürünleri; Kereste, Kağıt, Kağıt Hamuru (1999) |
|
Finlandiya'da İhracat
ortakları: |
Rusya11.2%, İsveç 10.7%, Almanya
10.5%, Büyük Britanya 6.6%, ABD 6.2%, Hollanda 4.8% (2005)
|
|
Finlandiya'da İthalat: |
$71.69 milyar f.o.b (2006 tahmini) |
|
Finlandiya'da İthalat malları: |
Besin Maddeleri , Petrol ve Petrol
Ürünleri, Kimyasallar, Ulaşım Araç-Gereçleri, Demir ve Çelik,
Makineler, Dokuma İpliği ve Kumaş, Tahıllar. |
|
İthalat ortakları: |
Almanya 16.2%, İsveç 14.1%, Rusya
13.9%, Hollanda 6.2%, Danimarka 4.6%, Büyük Britanya 4.3%, Çin
4.2% (2005) |
|
Finlandiya'nın Dış borcu: |
$251.9milyar (30 June 2006)
|
|
Finlandiya Ekonomik yardım -
alıcı |
ODA,
$850,536,746.4905 (2005)
|
|
Finlandiya'nın Para birimi
(kod): |
Euro ( € ) |
|
Döviz kurları: |
Euro'nun Amerikan Dolarına oranı:
euros per US dollar - 0.7964 (2006), 0.8041 (2005), 0.8054
(2004), 0.886 (2003), 1.0626 (2002) |
|
Finlandiya'da Mali yıl: |
Takvim yılı |
|
İletişim |
|
|
Finlandiya'da Telefonlar –
kullanımdaki ana hatlar: |
2.12 milyon (2004) |
|
Finlandiya'da Telefonlar – cep
telefonu: |
5.231 milyon (2005) |
|
Finlandiya'da Telefon sistemi: |
Genel Değerlendirme: Muhteşem bir
servis sunan harika bir sistemi vardır Yerel: Kablolu
iletişimi dijital fiber-optik kablolar saglar; yerel
ihtiyaçların çoğunu kapsamlı bir mobil iletişim servisi sağlar.
Uluslar arası: Ülke kodu 358, Denizaltından 1
kablo(Finlandiya Estonya İletişimini sağlar), zemine kurulu uydu
istasyonları, İsveç uyduları yoluyla Intelsat iletişimine
ulaşır, 1 Inmarsat ( Atlantik ve Hint okyanuslarına ); not:
Finlandiya Inmarsat uydusunu diğer Kuzey ülkeleriyle ortak
olarak kullanır. (Danimarka, İsveç , İzlanda ve Norveç) |
|
Finlandiya'da Radyo yayın
istasyonları: |
AM 2, FM 186, kısa dalga 1 (1998)
|
|
Finlandiya'da Televizyon yayın
istasyonları: |
120 (ek olarak 431 kesintisiz
yayın) (1995) |
|
Internet ülke kodu: |
.fi Not: ICANN Aland adalarının
ülke uzantısını .ax olarak belirlemiştir. |
|
Finlandiya'nın sahibi olduğu
host sayısı: |
1.634 milyon (2006) |
|
Internet kullanıcıları: |
3.286 milyon (2005) |
|
Taşımacılık |
|
|
Finlandiya'da Hava alanları: |
148 (2006) |
|
Döşeli pistleri (asfalt) olan
hava alanları: |
toplam: 76
3,047 m' den fazla : 22,438’den 3,047 m ’e: 27
1,524’den 2,437 m 'e : 10
914’den 1,523 m’ e: 23
914 m altı: 14 (2006) |
|
Döşenmemiş pistli (asfalt
olmayan) hava alanları: |
Toplam: 72 914’den 1,523 m’
e: 5
914 m altı: 67 (2006) |
|
Karayolları: |
Toplam: 78,189 km
Asfaltlanmış: 50,633 km ( karayollarının 653 km' sini de
içerir.)
Asfaltlanmamış: 27,556 km
(2004) |
|
Finlandiya'da Limanlar ve
terminaller: |
Hamina, Hanko, Helsinki, Kotka,
Naantali, Pori, Porvoo, Raahe, Rauma, Turku |
|
Military |
|
|
Finlandiya Savunma
Kuvvetleri: |
Kara Ordusu, Donanma(Sahil
güvenlik dahil), Hava Kuvvetleri (2003) |
|
Askeri görev yaşı ve
zorunluluk: |
18 yaşındakilere gönüllü ve
zorunlu askerlik vardır. (Ekim 2004) |
|
Diğer Bilgiler |
|
| |
| |
|
