|
Giriş: |
Gine |
|
Gine'nin Geçmişi: |
Günümüzde Gine olarak bilinen
bölge MS.900yılında Gana İmparatorluğu ile başlayan bir dizi
imparatorluğa ev sahipliği yapmıştır. Bu imparatorluğu 12. ve
13.yüzyıllarda Sosso kraliyeti takip etmiştir. 1235 yılındaki
Kirina Savaşından sonra Mali İmparatorluğu bölgenin hakimi oldu
ve büyüdü; kendisini yıpratan iç sorunları çözmede başarısız
olan imparatorluk, 15.yüzyılda devletciklere ayrıldı.Bu
devletlerin biri olan Songai daha sonraları Songai İmparatorluğu
oldu. İmparatorluk ilk zamanlar refah içerisinde ayakta kaldı
fakat sonraları çıkan iç savaş 1591 yılında imparatorluğun
sonunu hazırladı.
Gine'nin 1958 yılında Fransa'dan bağımsızlığını kazandığından
beri sadece iki başbakanı oldu. Lansana CONTE ilk başbakan olan
Sekou TOURE 'un ölümünden sonra başa geçen askeri yönetimden
ülkeyi 1984 devraldı. Askeri yönetimin başı olan General
CONTE'nin 1993 yılında sivil parlementoya seçilmesine kadar
Gine'de demokratik seçim hiç olmadı. CONTE 1998 ve 2003
yıllarında tekrar seçildi. Sierra Leone ve Liberya'daki iç
çalkantılara rağmen Gine iç huzurunu korumayı bildi. Bu ülkeler
yeniden yapılanırken, Gine'nin kendi ekonomik ve politik
sorunları artmaya devam etti. 2006'da azalan ekonomik durumlar,
memnuyetsizlik ve kötü yönetim Gine şehirlerinden başlayan iki
büyük isyan dalgasını tetikledi. |
|
Gine Coğrafyası |
|
|
Gine' in
Konumu: |
Batı Afrika'da bulunur. Atlas
Okyanusuna kıyısı vardır; Sierra Leone ve Gine-Bissau
arasında yer alır. |
|
Gine'nin
Coğrafi Koordinatları: |
11 00 K, 10 00 B |
|
Gine'nin Harita dizini: |
Afrika |
|
Gine'nin Yüzölçümü: |
toplam: 245,857 km²
toprak: 245,857 km²
su: 0 km² |
|
Gine Yüz ölçüm karşılaştırma: |
Oregon 'dan çok az küçüktür. |
|
Gine'nin Kara sınırları: |
Toplam: 3,399 km
Sınır Komşuları: Fil Dişi Sahilleri 610 km, Gine-Bissau 386
km, Liberya 563 km, Mali 858 km, Senegal 330 km, Sierra Leone
652 km |
|
Gine'nin Kıyı boyu: |
320 km |
|
Gine'nin Deniz hakları: |
karasal deniz: 12nm özel
ekonomik bölge: 200nm |
|
Gine'de İklim: |
Genellikle sıcak ve nemlidir;
güneybatı kaynaklı rüzgarlarla muson benzeri yağmurlu dönem
yaşanır(Hazirandan Kasıma);kuzeydoğu kaynaklı harmattan
rüzgarlarıyla kurak sezon yaşanır (Aralıktan Mayısa) |
|
Gine'de Arazi(toprak yapısı): |
Genellikle düz kıyı ovaları
vardır, iç kesimler ise yer yer tepelik ve dağlıktır. |
|
Gine'nin Rakım uç değerleri: |
En alçak noktası: Atlas Okyanusu 0
m
En yüksek noktası: Nimba Dağı 1,752 m |
|
Gine'nin Doğal Kaynakları: |
Boksit, Demir, mas, Altın,
Uranyum, Su gücü, Balık, Tuz |
|
Gine'nin Toprak kullanımı: |
Tarım alanı: %4.47
Sürekli tarım ürünleri: % 2.64
Diğer: % 92.89 (2005) |
|
Gine'de Sulanan arazi: |
950 km² (2003) |
|
Gine'de Doğal afetler: |
Sıcak, kuru, tozlu harmattan
rüzgarlarının oluşturduğu ince sis perdesi kurak sezonda görüş
alanını engelleyebilir veya azaltabilir. |
|
Gine'nin Çevre – bugünkü
sorunlar: |
Ormanların hızla tükenmesi,
İçilebilir su kaynaklarının yetersizliği, Çölleşme, Toprak
Kirliliği ve Erozyon, Aşırı Balık avlama, ormanlık bölgelerde
aşırı nüfuslanma, yetersiz madencilik teknikleri çevre
kirliliğine yol açmıştır. |
|
Gine Çevre – uluslar arası
anlaşmalar: |
Gruplar: Biyofarklılık ,İklim
Değişikliği ,İklim Değişikliği-Kyoto Protokolü, Çölleşme,
Tehlikedeki Türler, Tehlikeli Atık Maddeler, Deniz Kanunu, Ozon
tabakası korunması, Gemi Kirliliği, Bataklık Alanlar, Balina
Avcılığı
İmzalanmış ama onaylanmamış: Seçilen Anlaşmaların hiçbiri. |
|
Gine Coğrafya - not: |
Nijer Nehri ve onun en önemli kolu
Milo kaynağını Gine'nin yüksek kesimlerindn almaktadır. |
|
Gine Halk |
|
|
Gine'nin Nüfusu: |
9,947,814 kişi (Temmuz 2007
tahmini) |
|
Yaş dağılımı: |
0-14 yaş: %44.3 ( erkek 2,226,414
/ kadın 2,183,153 )
15-64 yaş: % 52.5 ( erkek 2,611,833 / kadın 2,610,773 )
65 yaş ve üstü: %3.2 ( erkek 138,392 / kadın 177,249 ) (2007
tahmini.) |
|
Gine'de Ortalama yaş: |
Toplam: 17.7 yaş
Erkek: 17.5 yaş
Kadın: 17.9 yaş (2007 tahmini) |
|
Gine'de Nüfus artış oranı: |
% 2.62 (2007 tahmini) |
|
Gine'de Doğum oranı: |
41.53 doğum/1000 nüfus (2007
tahmini) |
|
Gine'de Ölüm oranı: |
15.33 ölüm/1000 nüfus (2007
tahmini) |
|
Gine'de Net göç oranı: |
0 göçmen/1000 nüfus (2007 tahmini) |
|
Gine'de
Cinsiyet oranı: |
Doğumda: 1.03 erkek/kadın 15 yaş
altı: 1.02 erkek/kadın
15-64yaş arası: 1 erkek/kadın
65 yaş ve üzeri: 0.781 erkek/kadın
Toplam Nüfus: 1.001 erkek/kadın (2007 tahmini) |
|
Gine'de Bebek ölüm oranı: |
Toplam: 1000 canlı doğumda 88.58
ölüm Erkek: 1000 canlı doğumda 93.68 ölüm
Kadın: 1000 canlı doğumda 83.32 ölüm (2007 tahmini) |
|
Gine'de Ortalama yaşam süresi: |
Toplam nüfus: 49.65 yaş
Erkek: 48.5 yaş
Kadın: 50.84 yaş (2007 tahmini) |
|
Gine'de Doğurganlık oranı: |
5.75 çocuk/kadın (2007 tahmini) |
|
Gine'de Uyruk: |
İsim: Gineli(ler)
Sıfat: Gineli |
|
Gine'de Etnik gruplar: |
Peuhller %40, Malinkeler %30,
Soussoular %20, daha küçük etnik gruplar %10 |
|
Gine'de Dinler: |
Muslüman %85, Hristiyan %8, yerli
inanışlar %7 |
|
Gine'de Diller: |
Fransızca (resmi dil) Not: Her
Etnik grubun kendi dili vardır. |
|
Gine'de Okuryazarlık oranı: |
Tanım: 15 yaş ve üzeri okuyup
yazabilir. Toplam Nüfus:
%29.5
Erkek: %42.6
Kadın: %18.1 (2003 tahmini) |
|
Yönetim |
|
|
Gine'nin Ülke adı: |
Kabul Edilen Uzun Biçimi: Gine
Cumhuriyeti Kabul Edilen Kısa Biçimi: Gine
mahalli uzun biçimi: Republique de Guinee
mahalli kısa biçimi: Guinee
Önceki İsmi: Fransız Ginesi |
|
Gine'nin Bağımlılık durumu: |
|
|
Gine'nin Yönetim biçimi: |
Cumhuriyet |
|
Gine'nin Başkenti: |
İsim: Conakry
coğrafi koordinatları: 9 31 K, 13 43 B
zaman farkı: UTC 0 (Standart zaman boyunca Washington Dc’den
5 saat ileri) |
|
Gine'nin İdari bölgeleri: |
33 küçük eyalet ve 1 özel bölge :
Beyla, Boffa, Boke, Conakry* (özel bölge), Coyah, Dabola, Dalaba,
Dinguiraye, Dubreka, Faranah, Forecariah, Fria, Gaoual,
Gueckedou, Kankan, Kerouane, Kindia, Kissidougou, Koubia,
Koundara, Kouroussa, Labe, Lelouma, Lola, Macenta, Mali, Mamou,
Mandiana, Nzerekore, Pita, Siguiri, Telimele, Tougue, Yomou
|
|
Gine'de Bağımsızlık: |
2 Ekim 1958 (Fransa'dan)
|
|
Gine'nin Milli bayramı: |
Kurtuluş Günü, 2 Ekim (1960) |
|
Gine Anayasası: |
23 Aralık 1990 (Loi Fundamentale)
|
|
Gine'de Kanun sistemi: |
Fransız Sivil Hukuk Sistemi ve
geleneksel Gine yasaları ve hümüleri üzerine kurulmuştur; yasal
kurallar değiştirildi; zorunlu ICJ yargılama yetkisini
sınırlamalarla kabul etti. |
|
Gine'de Oy hakkı: |
18 yaş;evrensel |
|
Gine'nin Katıldığı uluslar
arası örgütler: |
ACCT, ACP, AfDB, AU, ECOWAS, FAO,
G-77, IBRD, ICAO, ICCt, ICRM, IDA, IDB, IFAD, IFC, IFRCS, ILO,
IMF, IMO, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO , ITU, ITUC, MIGA,
MINURSO, MONUC, NAM, OIC, OIF, OPCW, UN, UNCTAD, UNESCO, UNHCR,
UNIDO, UNMIS, UNOCI, UNWTO, UPU, WCL, WCO, WFTU, WHO, WIPO, WMO,
WTO |
|
Gine'nin Bayrak şekli: |
Kırmızı (köşe kısmı), sarı ve
yeşil olmak üzere üç eşit dikey şeritten oluşur; Etiyopya'nın
meşhur Pan-Afrikan renklerini kullanır. |
|
Gine Ekonomisi |
|
|
Gine'de Ekonomiye genel bakış: |
|
Değerli madenlere, su gücüne ve
tarıma elverişli topraklara sahip olmasına rağmen Gine hala
gelişmemiş bir ülkedir. Ülke, Dünya boksit rezervlerinin
yaklaşık yarısına sahiptir ve dünyanın en büyük ikinci boksit
üreticisidir. Maden sektörü ihracatın %70'ini karşılamaktadır.
Eğer ülke fakirlikten sıyrılmak istiyorsa uzun soluklu mali
planlamaları, eğitimi-öğretimi ve yasaların üstüne kurulduğu
sistemi geliştirmelidir. Yatırımcıların güveni, başbakan Lansana
CONTE'nin kötüye giden sağlık durumdan kaynaklanan politik
belirsizlik, vasıflı iş gücünün azlığı, elektrik ve diğer
altyapıların eksikliği ve dizginlemez rüşvetten dolayı iyice
sarsılmıştır. Gine 2003 yılında yardımlarını tamamen çeken IMF
ve Dünya Bankası ile ilişkilerini tekrar düzeltmek için çaba
sarfetmektedir. Gine sermayeye dayalı ekonomiye dönmek için ABD
Hazine Bakanlığından, Dünya Bankasından ve IMF'den gelen
uzmanlar ile sıkı sıkıya çalışmaktadır. Dünya pazarlarındaki mal
fiyatlarının ve taleplerin artması nedeniyle 2006 yılında
birazcık büyüme sağlandı ama yaşam kalitesi de düştü. Gine
Frangı besin ve akaryakıt gibi temel ihtiyaçların çoğu Gineli
tarafından sağlanamaması nedeniyle iyice değer kaybetmiştir.
|
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH)
(satın alma gücü paritesi): |
|
20.16 milyar $ (2006 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH)
(resmi döviz kuru): |
|
3.798 milyar $ (2006 tahmini) |
|
% 3.7 (2006 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH)
– gerçek büyüme hızı): |
|
Gayrisafi yurtiçi
hasıla (GSYİH) – kişi başına (PPP): |
2,100 $ (2006 tahmini) |
|
Tarım: % 23.7
Endüstri: % 36.1
Hizmet: % 40.2 (2006 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) – sektörlere göre dağılım: |
|
3.7 milyon kişi (2006 tahmini) |
|
İş gücü: |
|
İş gücü- iş alanlarına göre: |
Tarım: % 76
Endüstri ve Hizmet: %20 (2006 tahmini) |
|
Mevcur Değil. |
|
İşsizlik oranı: |
|
% 47 (2006 tahmini) |
|
Yoksulluk sınırı altındaki
nüfus: |
|
En az: 10%: %1.9 .
En fazla: 10%: %41 (2006) |
|
Yüzdelik paya göre ev geliri ya
da gideri: |
|
Enflasyon oranı (tüketici
fiyatları): |
%29 (2006 tahmini) |
|
Gine Bütçesi: |
Gelirler: 342.3 milyon $
Giderler: 556.7 milyon $,Mevcut
olmayan sermaye giderleri dahil. (2006 tahmini) |
|
Gine'deTarım – Ürünleri: |
Pirinç, kahve, ananas, hurma
çekirdeği, manyok bitkisi, muz, tatlı patates; sığır, koyun,
keçi; kereste |
|
Sanayiler: |
Boksit, altın, elmas, demir,
alumina arıtması; aydınlatma malzemeleri üretimi, ve tarım
maddeleri işlemeleri. |
|
Gine'nin Endüstriyel üretimin
gelişme hızı: |
Mevcut Değil. |
|
Gine'ninElektrik üretimi: |
840 milyon kWh (2006)
Not: iç kısımlarda elektrik üreten
maden tesislerinin haricinde. (2006) |
|
Gine'nin Elektrik tüketimi: |
832.9 milyon kWh (2006) |
|
Gine'nin Elektrik ihracatı: |
0 kWh (2006) |
|
Gine'ninElektrik ithalatı: |
0 kWh (2006) |
|
Gine'nin Petrol üretimi: |
0 varil/gün (2006 tahmini) |
|
Gine'nin Petrol tüketimi: |
9,650 varil /gün (2006 tahmini) |
|
Gine'nin Petrol ihracatı: |
0 varil /gün |
|
Gine'nin Petrol ithalatı: |
0 varil/ gün |
|
Gine'nin Doğal gaz üretimi: |
0 cu m (2004 tahmini) |
|
Gine'nin Doğal gaz tüketimi: |
0 cu m (2004 tahmini) |
|
Gine'de İhracat: |
615.1 milyon $ f.o.b. (2006
tahmini) |
|
Gine'de İhracat malları: |
Boksit, Alumina, Altın, Elmas,
Kahve, Balık, Tarım ürünleri |
|
Gine'de İhracat ortakları: |
Rusya 14.6%, Güney Kore 11.3%,
İspanya 10.2%, Ukrayna 7.9%, ABD 6.1%, Irlanda 6%, Fransa 5.7%,
Almanya 5%, Belçika 4.5% (2005) ) |
|
Gine'deİthalat: |
730 milyon $ f.o.b. (2006 tahmini)
|
|
Gine'de İthalat malları: |
Petrol ürünleri, metaller,
makineler, ulaşım araçları, dokuma malları, besin ve tahıllar |
|
İthalat ortakları: |
Çin 8.5%, ABD 7.3%, Fransa 7.2%,
Fil Dişi Sahilleri 5.2%, Italya 4.7%, Belçika 4.1% (2005)
|
|
Gine Dış borç: |
3.02 milyar $ (2006 tahmini)
|
|
Gine Ekonomik yardım – alıcı: |
212.2 milyon $
(2006 tahmini)
|
|
Gine'nin Para birimi (kod): |
Gine Frankı. (GNF) |
|
Döviz kurları: |
GNF'nin Amerikan Dolarına oranı:
5,350 (2006), 3,644.3 (2005), 2,225 (2004), 1,984.9 (2003),
1,975.8 (2002) |
|
Gine'de Mali yıl: |
Takvim yılı |
|
İletişim |
|
|
Gine'de Telefonlar –
kullanımdaki ana hatlar: |
26,200 (2003) |
|
Gine'de Telefonlar – cep
telefonu: |
189,000 (2005) |
|
Gine'de Telefon sistemi: |
Genel Değerlendirme: Zayıftan
vasata açık kablolu hatlar, küçük telsiz telefon iletişim
istyasyonları, ve yeni mikrodalga yayın sistemi.
Yerel: Mikrodalga telsiz yayını ve telsiz telefon iletişimi.
Uluslar arası: Ülke kodu 224 , zemine kurulu uydu istasyonu 1
Intelsat (Atlas Okyanusuna) |
|
Gine'de Radyo yayın
istasyonları: |
AM 0, FM 5 kısa dalga 3 (2006)
|
|
Gine'de Televizyon yayın
istasyonları: |
6 (2001) |
|
Internet ülke kodu: |
.gn |
|
Gine İnternet sahibi: |
367 (2006) |
|
Internet kullanıcıları: |
46,000 (2005) |
|
Taşımacılık |
|
|
Gine'de Hava alanları: |
16 (2006) |
|
Döşeli pistleri (asfalt) olan
hava alanları: |
toplam: 5
3,047 m' den fazla : 1
2,438’den 3,047 m ’e: 1
1,524’den 2,437 m 'e :3 (2006) |
|
Döşenmemiş pistli (asfalt
olmayan) hava alanları: |
Toplam: 11 1,524’den 2,437 m
'e : 6
914’den 1,523 m’ e: 3
914 m altı: 2 (2006) |
|
Karayolları: |
Toplam: 44,348 km
Asfaltlanmış: 4,342 km
Asfaltlanmamış: 40,006 km
(2003) |
|
Gine'de Limanlar ve
terminaller: |
Kamsar |
|
Askeri |
|
|
Gine
Kuvvet Komutanlıkları: |
Ordu, Donanma, Hava Kuvvetleri,
Hükümet Güçleri (2007) |
|
Askeri görev yaşı ve
zorunluluk: |
18 yaşına
gelenlere askerlik mecburidir; mecburi hizmet 24 aydır. (2004)
|
|
Askeri hizmet için mevcut insan
gücü: |
yaşları 18-49 arası erkekler:
1,852,534
yaşları 18-49 arası kadınlar: 1,827,560 (2005 tahmini) |
|
yaşları 18-49 arası erkekler:
1,034,006
yaşları 18-49 arası kadınlar: 1,032,885 (2005 tahmini)
|
|
Askeri hizmet için uygun insan
gücü: |
|
|
|
|
| |
| |
|
