|
Giriş: |
Grönland |
|
Grönland'ın Geçmişi: |
%81'i buz ile kaplı olan Grönland
dünyanın en büyük adasıdır. Vikingler İzlanda üzerinden adaya
10. yüzyılda ulaşmışlardır. 18. yüzyılda adada Danimarka
kolonileşmesi başlamıştır ve Grönland 1953 yılında Danimarka
bünyesine katıldı. 1970lerde, Grönland'ın kültürünün kaybolmaya
başladığı konusu üzerine yoğun tartışmalar yaşandı ve özerk bir
eyaley olması istendi ve nihayet 1979 yılında Grönland özerk bir
eyalet oldu. Yeni anayasa hala Kopenhag tarafından kontrol
edilen yabancı ilişkiler haricinde savunma ve yasama yetkisine
sahipti. Günümüzde hala Danimarka Grönland'ın dış ilişkilerinde
yetki sahibidir. Modern
Grönland'da renkli giysilerden köpek yarışlarına kültür günlük
yaşamın önemli bir parçasıdır. Turistler için tarihi ve kültürel
etkinlikler de çok fazladır. |
|
Grönland Coğrafya |
|
|
Grönland' in
Konumu: |
Kuzey Amerika'nın kuzeyinde, Atlas
Okyanusu'nun kuzeyi ile Arktik Okyanus arasında, Kanada'nın
kuzey-doğusunda bulunan bir adadır. |
|
Grönland'ın
Coğrafi Koordinatları: |
72 00 K, 40 00 D |
|
Grönland'ın Harita dizini: |
Arktik Bölge |
|
Grönland'ın Yüzölçümü: |
toplam:2,166,086 km²
toprak:2,166,086 km² ( 1,755,637 km²'si buzla kaplı, 410,449
km²'si buzdan arınık. )
(2000 tahmini) |
|
Grönland Yüz ölçüm
karşılaştırma: |
Teksas'ın kapladığı alanın üç
katından çok az büyüktür. |
|
Grönland'ın Kara sınırları: |
0 km |
|
Grönland'ın Kıyı boyu: |
44,087 km |
|
Grönland'ın Deniz hakları: |
Karasal Deniz:3 nm
Özel Balık Avlama Bölgesi: 200nm; anlaşmalı sınırlar ya da
orta bölge
Kıtasal Şelf: 200nm; anlaşmalı sınırlar ya da orta bölge |
|
Grönland'da İklim: |
Arktik ile Yarı arktik arası;
serin yazlar, soğuk kışlar. |
|
Grönland'da Arazi (Toprak
Yapısı): |
Düz araziden; dar, dağlık, çorak
ve kayalık kıyılar hariç diğer kısımları kaplayan buz örtüsünüe
doğru yükselti artar. |
|
Grönland'ın Rakım uç
değerleri: |
En alçak noktası: Atlas Okyanus'u
0 m
En yüksek noktası: Gunnbjorn 3,700 m |
|
Grönland'ın Doğal Kaynakları: |
Kömür, demir, kurşun, çinko,
molibden, elmas, altın, platinyum, niyobyum, tantal, uranyum,
balık, fok balıkları, balinalar, su gücü ve potansiyel petrol ve
doğal gaz kaynakları. |
|
Grönland'ın Toprak kullanımı: |
Tarım alanı: %0 Sürekli tarım
ürünleri: %0
Diğer: %100 (2005) |
|
Grönland'da Sulanan arazi: |
Mevcut Değil. |
|
Grönland'da Doğal afetler: |
Adanın kuzey kısmının üçte
ikisinde görülen devamlı toprak donması. |
|
Grönland'ın Çevre – bugünkü
sorunlar: |
Arktik çevrenin korunması; Balina
ve Fok Balığı avcılığının önlenmesi ve de Eskimo'ların
geleneksel yaşam tarzlarının korunması. |
|
Grönland Çevre – uluslar
arası anlaşmalar: |
- |
|
Grönland Coğrafya - not: |
Atlas Okyanusu'nun kuzeyine, Kuzey
Amerika'ya ve Avrupa'ya hakimdir; kıyı boyunca görülen küçük
yerleşmelere bağlı olarak nüfus seyrektir; fakat nüfusun
çeyreğine yakını, dünya'nın ikinci büyük buz örtüsü olan başkent
Nuuk'ta yaşar. |
|
Grönland Halk |
|
|
Grönland'ın Nüfusu: |
56,344 (Temmuz 2007 tahmini) |
|
Yaş dağılımı: |
0-14 yaş: 24% (erkek 6,926/kadın
6,597)
15-64 yaş:69.1% (erkek
20,901/kadın 18,012)
65 yaş ve üstü: 6.9% (erkek
1,873/kadın 2,035) (2007 tahmini.) |
|
Grönland'da Ortalama yaş: |
Toplam: 34.1 yaş
Erkek: 35.4 yaş
Kadın: 32.3 yaş (2007 tahmini) |
|
Grönland'da Nüfus artış
oranı: |
0.03% (2007 tahmini) |
|
Grönland'da Doğum oranı: |
16.01 doğum/1000kişi (2007
tahmini) |
|
Grönland'da Ölüm oranı: |
7.93 ölüm/1000 kişi (2007 tahmini) |
|
Grönland'da Net göç oranı: |
-8.38 göçmen/1000 kişi (2007
tahmini) |
|
Grönland'da
Cinsiyet oranı: |
Doğumda: 1.02 erkek/kadın 15 yaş
altı: 1.05 erkek/kadın
15-64yaş arası: 1.16 erkek/kadın
65 yaş ve üzeri: 0.92 erkek/kadın
Toplam Nüfus: 1.115 erkek/kadın (2007 tahmini) |
|
Grönland'da Bebek ölüm oranı: |
Toplam: 1000 canlı doğumda 14.98
ölüm Erkek: 1000 canlı doğumda 16.32 ölüm
Kadın: 1000 canlı doğumda 13.61 ölüm (2007 tahmini) |
|
Grönland'da Ortalama yaşam
süresi: |
Toplam nüfus: 70.23 yaş
Erkek: 66.65 yaş
Kadın: 73.9yaş (2007 tahmini) |
|
Grönland'da Doğurganlık oranı: |
2.4 çocuk/kadın (2007 tahmini) |
|
Grönland'da Uyruk: |
İsim: Grönlandlı(lar)
Sıfat: Grönlandlı |
|
Grönland'da Etnik gruplar: |
Grönlandlı: 88% ( Eskimoları ve
Grönland'da doğan beyazları kapsar.), Danimarka'lı ve diğerleri:
12% (2000) |
|
Grönland'da Dinler: |
Evangelik Lutheryan |
|
Grönland'da Diller: |
Grönlandça( doğu Eskimo), Danca ve
İngilizce. |
|
Grönland'da Okuryazarlık oranı: |
Tanım: 15 yaş ve üzeri okuyup
yazabilir. Toplam Nüfus:
100%
Erkek: 100%
Kadın: 100% (2001 tahmini) |
|
Yönetim |
|
|
Grönland'ın Ülke adı: |
Kabul Edilen Uzun Biçimi:
“bulunmuyor” Kabul Edilen Kısa Biçimi: Grönland
mahalli uzun biçimi: “bulunmuyor”
mahalli kısa biçimi: Kalaallit Nunaat |
|
Grönland'ın Bağımlılık durumu: |
Danimarka Krallığının parçası;
1979'dan beri Danimarka'nın kendi kendini yöneten denizaşırı
birimi. |
|
Grönland'ın Yönetim biçimi: |
Anayasal monarşi içerisinde
Parlementer Demokrasi. |
|
Grönland'ın Başkenti: |
İsim: Nuuk (Godthab)
coğrafi koordinatları: 64 11 K, 51 44 B
zaman farkı: UTC-3 (Standart zaman boyunca Washington Dc’den
2 saat ileri)
Gün ışığından yararlanma süresi: +1saat, Mart ayı son Pazar
günü başlar; Ekim ayı son Pazar günü sona erer.
Not: Grönland 4farklı zaman
bölgesine ayrılmıştır. |
|
Grönland'ın İdari bölgeleri: |
3 bölge ; Avannaa (Nordgronland),
Tunu (Ostgronland), Kitaa (Vestgronland)
not: Grönland'da 18 tane belediye bulunmaktadır. |
|
Grönland'da Bağımsızlık: |
Yoktur. (Kendini geniş kapsamlı
yetkileriyle yöneten Danimarka Krallığının parçasıdır; fakat
Grönland kendisini ilgilendiren uluslar arası antlaşmalara etkin
bir biçimde katılır.) |
|
Grönland'ın Milli bayramı: |
21 Haziran (En uzun gün) |
|
Grönland Anayasası: |
5 Haziran 1953 (Danimarka
Anayasası) |
|
Grönland'da Kanun sistemi: |
Danimarka kanunları
uygulanabildiği yerde uygulanır. |
|
Grönland'da Oy hakkı: |
18 yaş;evrensel |
|
Grönland'ın Katıldığı uluslar
arası örgütler: |
Arktik Konsey, NC, NIB, UPU |
|
Grönland'ın Bayrak şekli: |
Zemin, kırmızı (altta) ve beyaz
(üstte)şeritler olmak üzere yatay olarak iki eşit parça halinde
uzanır ve bayrağın orta kısmında kırmızı tarafı üstte beyaz
tarafı da altta olan ortadan ikiye yatay olarak bölünmüş bir
daire bulunur. |
|
Grönland Ekonomisi |
|
|
Grönland'da Ekonomiye genel
bakış: |
Ekonomi gelirlerin neredeyse
yarısını oluşturan balık ihracatına ve Danimarka Hükümetinin
desteklerine bağlıdır. Kamu'nun sahip olduğu girişimler ve
belediyelerle Kamu sektörü ekonomide önemli rol oynar. Birçok
maden ve hidrokarbon araştırmaları hala sürmektedir. 2007
yılının ilk basın raporları Ülkedeki iki uluslar arası şirketin
potansiyel su gücünden istifade ederek ülkede alüminyum eritme
ve işleme tesisi kurma amacında olduğunu bidirmiştir. Turizm
yakın dönemde umut vaad edetn tek söktördür ama bu bile kısa
sezon ve yüksek maliyetlerden dolayı sınırlıdır. Grönland Hava
Yolları, yeni ve büyük bir turizm atağı olarak yaz dönemi için
ABD'nin doğu kıyılarına direk uçuşlar koymayı planlamaktır.
|
|
$1.1 milyar(2001 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH)
(satın alma gücü paritesi): |
|
$1.7milyar (2005) |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH)
(resmi döviz kuru): |
|
2% (2005 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH)
– gerçek büyüme hızı): |
|
$20,000 (2001 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi
hasıla (GSYİH) – kişi başına (PPP): |
|
Tarım: Mevcut Değil
Endüstri: Mevcut Değil
Hizmet:Mevcut Değil |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH)
– sektörlere göre dağılım: |
|
32,120 (2004) |
|
İş gücü: |
|
Mevcut Değil |
|
İş gücü- iş alanlarına göre: |
|
9.3% (2006 tahmini) |
|
İşsizlik oranı: |
Mevcut Değil. |
|
En az: 10%: Mevcut Değil.
En fazla: 10%: Mevcut Değil. |
|
Yoksulluk sınırı altındaki
nüfus: |
|
Yüzdelik paya göre ev geliri ya
da gideri: |
|
Enflasyon oranı (tüketici
fiyatları): |
1% (2005 tahmini) |
|
Grönland Bütçesi: |
Gelirler: $1.36 milyar
Giderler:$1.27 milyar, $83
milyon'luk sermaye giderleri dahil. |
|
Grönland'daTarım – Ürünleri: |
Besin Mahsülleri, Bahçe ve Sera
sebzeleri; Küçükbaş hayvan, Ren Geyiği; Balık |
|
Sanayiler: |
Balık İşleme (çoğunlukla karides
ve Grönland kalkanı);altın, niyobyum, tantal, uranyum, demir ve
elmas madenciliği; el sanatları, post ve deri işlemeciliği,
küçük tersaneler. |
|
Grönland'ın Endüstriyel
üretimin gelişme hızı: |
0% |
|
Grönland'ınElektrik üretimi: |
295 milyon kWh (2004) |
|
Grönland'ın Elektrik tüketimi: |
274.4 milyon kWh (2004) |
|
Grönland'ın Elektrik ihracatı: |
0 kWh (2004) |
|
Grönland'ınElektrik ithalatı: |
0 kWh (2004) |
|
Grönland'ın Petrol üretimi: |
0 varil/gün (2004 tahmini) |
|
Grönland'ın Petrol tüketimi: |
3,860 varil /gün (2004 tahmini) |
|
Grönland'ın Petrol ihracatı: |
0 varil /gün (2001) |
|
Grönland'ın Petrol ithalatı: |
0 varil/ gün (2001) |
|
Grönland'ın Doğal gaz üretimi: |
0 cu m (2004 tahmini) |
|
Grönland'ın Doğal gaz tüketimi: |
0 cu m (2004 tahmini) |
|
Grönland'da İhracat: |
$404 milyon f.o.b. (2006 tahmini) |
|
Grönland'da İhracat malları: |
Balık ve balık ürünleri 94% (büyük
karides 63%) |
|
Grönland'da İhracat ortakları: |
Danimarka 61.7%, Japonya 12.2%,
Çin 5.2%, İspanya 4.6% (2005) |
|
Grönland'da İthalat: |
$599 milyon c.i.f. (2005 tahmini)
|
|
Grönland'da İthalat malları: |
Makine ve Ulaşım araç-gereçleri,
Üretilmiş eşyalar, Besin maddeleri, Petrol Ürünleri |
|
İthalat ortakları: |
Danimarka 67.1%, İsveç 19.2%,
İrlanda 3.5% (2005) |
|
Grönland Dış borç: |
$25 milyon (1999) |
|
Grönland Ekonomik yardım -
alıcı |
$512 milyon; not
– Danimarka destekli(2005)
|
|
Grönland'ın Para birimi (kod): |
Danimarka Kronu |
|
Döviz kurları: |
Danimarka Kronunun Amerikan
Dolarına oranı: 5.9468 (2006), 5.9969 (2005), 5.9911 (2004),
6.5877 (2003), 7.8947 (2002) |
|
Grönland'da Mali yıl: |
Takvim yılı |
|
İletişim |
|
|
Grönland'da Telefonlar –
kullanımdaki ana hatlar: |
25,300 (2002) |
|
Grönland'da Telefonlar – cep
telefonu: |
32,200 (2004) |
|
Grönland'da Telefon sistemi: |
Genel Değerlendirme:mikrodalga
radyo yayını, kablolar ve uydu tarafından sağlanan yeterli yerel
ve ulusal servis; 1995'te tamamen dijitalleştirilmiştir.
Yerel: Mikrodalga radyo yayını ve uydu.
Uluslar arası: ülke kodu - 299; yeryüzünde bulunan uydu
istasyonları - 12 Intelsat, 1 Eutelsat, 2 Americom GE-2 (tüm
Atlas Okyanusu) (2000) |
|
Grönland'da Radyo yayın
istasyonları: |
AM 5, FM 12 kısa dalga 0 (1998)
|
|
Grönland'da Televizyon yayın
istasyonları: |
1 (ek olarak bazı yerel düşük
enerji istasyonları, ve 3 silahlı kuvvetler radyo televizyon
servisi) (AFRTS) istasyonları (1997) |
|
Internet ülke kodu: |
.gl |
|
Finlandiya'nın sahibi olduğu
host sayısı: |
8,851 (2006) |
|
Internet kullanıcıları: |
38,000 (2005) |
|
Taşımacılık |
|
|
Grönland'da Hava alanları: |
14 (2006) |
|
Döşeli pistleri (asfalt) olan
hava alanları: |
toplam: 9 2,438’den
3,047 m ’e: 2
1,524’den 2,437 m 'e : 1
914’den 1,523 m’ e:1
914 m altı: 5 (2006) |
|
Döşenmemiş pistli (asfalt
olmayan) hava alanları: |
Toplam: 5 1,524’den 2,437 m
'e : 1
914’den 1,523 m’ e:2
914 m altı: 2 (2006) |
|
Karayolları: |
Toplam: Mevcut Değil.
Not: Şehirlerde küçük yollar
mevcutken şehirler arasında yol yoktur; şehirler arası ulaşım ya
hava yoluyla Ya da deniz yoluyla yapılır. (2005) |
|
Grönland'da Limanlar ve
terminaller: |
Sisimiut |
|
Military |
|
|
Askeri hizmet için mevcut insan
gücü: |
yaşları 18-49 arası erkekler:
14,653kişi (2005 tahmini) |
|
Askeri hizmet için uygun insan
gücü: |
yaşları 18-49 arası erkekler:
10.199kişi (2005 tahmini) |
|
Askeri hizmete hazır hale gelen
insan gücü(yıllık) |
yaşları 18-49 arası erkekler:
440kişi (2005 tahmini) |
|
Askeri not: |
|
Savunma Danimarka'nın
sorumluluğundadır. |
| |
| |
|
