|
Giriş: |
HOLLANDA |
|
Hollanda'nın
Geçmişi: |
V. Charles’ın,
Roma İmparatorluğu’nun ve İspanya kralının yönetimi altındayken
bölge, şu anki Almanya, Belçika, Lüksemburg ve Fransa’yı
kapsayan on yedi eyaletin bir parçası idi. 16. yüzyılın üçüncü
çeyreğine doğru, on yedi eyaletin kuzey bölümü bağımsızlıklarını
ilan ettiler. Bu ülkeler daha sonra Untrect Birliği’ni kurdular.
Bu birlik şu anki Hollanda’nın temelini oluşturmaktadır.
17. yüzyılda
denizcilikle uğraşması sebebiyle Yedi Birleşik Hollanda Eyaleti
altın çağını yaşadı. Dünya çapında ticaret merkezleri ve
sömürgeler kuruldu.
Birinci Fransız
İmparatorluğuyla yaptığı iş birliğiyle günümüzdeki Hollanda
topraklarını da kapsayan Birleşik Hollanda Krallığı kuruldu.
1830’da Belçika birlikten ayrıldı ve bağımsızlığını ilan etti.
Hollanda, I. Dünya Savaşına tarafsızlığını ilan edip girmemesine
rağmen II. Dünya Savaşı’nda Almanlar tarafından işgale
edilmekten kurtulamadı. Savaştan sonra tarafsız olmayı bırakıp
komşu ülkelerle ilişkilerini geliştirmeye çalıştı.
Hollanda, NATO’nun
12 kurucu ülkelerinden biridir. AB’ye üye olmasının ardından
1999’da AB’nin para birimi Euro ya geçti. 1 Ocak 2002’de diğer
11 AB ülkesi ile birlikte para birimini kullanmaya başladı.
|
|
Coğrafya |
|
|
Hollanda'nın
Konumu: |
Batı Avrupa’da
bulunan ülkenin, Kuzey Denizi’ne sınırı bulunmaktadır. Belçika
ve Almanya arasında yer almaktadır. |
|
Hollanda'nın
Coğrafi Koordinatları: |
52 30 K, 5 45 D |
|
Hollanda'nın
Harita Dizini: |
Avrupa |
|
Hollanda'nın
Yüzölçümü: |
toplam:
41,526
km²
toprak:
33,883
km²
su:
7,643
km² |
|
Hollanda Yüz
Ölçüm Karşılaştırma: |
Ülkenin yüzölçümü
New Jersey’in iki katından biraz küçüktür. |
|
Hollanda'nın
Kara Sınırları: |
Toplam:
1,027
km
Komşu ülkeler: Belçika 450 km,
Almanya 577 km |
|
Hollanda'nın
Kıyı Boyu: |
451 km
|
|
Hollanda'nın
Deniz Hakları: |
karasal
deniz:12 nm
özel avlanma bölgesi: 200 nm |
|
Hollanda'da
İklim: |
Ilıman iklimin
hâkim olduğu ülkede denizin etkisi büyüktür. Yazlar serin
geçerken kışlar da bol yağışlıdır. |
|
Hollanda'da
Zemin: |
Kıyı kesimleri
genellikle alçaktır. Arazinin bazı kesimleri düzleştirilmiştir.
Güneydoğu’daki bazı kesimlerde tepeler bulunmaktadır.
|
|
Hollanda'nın
Rakım Uç Değerleri: |
En alçak
noktası:
Zuidplaspolder 7 m
En yüksek noktası:
Vaalserberg 322 m |
|
Hollanda'nın
Doğal Kaynakları: |
Petrol, doğal gaz,
bataklık kömürü, kireçtaşı, tuz, kum, çakıl, ekilip dikilebilir
arazi |
|
Hollanda'nın
Toprak Kullanımı: |
Tarım alanı:
% 21.96
Sürekli tarım ürünleri: %
0.77
Diğer: %
77.27
(2005) |
|
Hollanda'da
Sulanan Arazi: |
5,650 km²
(2003) |
|
Hollanda'da
Doğal Afetler: |
Ağır metallerin,
organik bileşenlerin ve nitrat ve fosfat gibi maddelerin suya
karışması sonucu su kirliliği, araçların ve rafinerilerin sebep
olduğu hava kirliliği, asit yağmurları |
|
Hollanda'nın
Çevre – Bugünkü Sorunları: |
Sel olayları |
|
Hollanda Çevre
– Uluslar Arası Anlaşmalar: |
Gruplar: Hava
Kirliliği, Hava Kirliliği – Nitrojen Oksitler, Hava Kirliliği –
Kalıcı Organik Kirletici Maddeler, Hava Kirliliği – Sülfür 85,
Hava Kirliliği – Sülfür 94, Hava Kirliliği – Uçucu Organik
Bileşenler, Antarktik - Çevresel Protokolü, Antarktik – Deniz
Yaşamı Kaynakları, Antarktik Antlaşması, Biyofarklılık, İklim
Değişikliği, İklim Değişimi – Kyoto Protokolü, Çölleşme,
Tehlikedeki Türler, Tehlikeli Atıklar, Kyoto Protokolü, Deniz
Kanunu, Deniz İkmali, Deniz hayatının korunması, Ozon
tabakasının korunması, Gemi Kirliliği, Tropikal Kereste – 83,
Tropikal Kereste – 94, Sulak Alanlar, Balina Avcılığı |
|
Hollanda
Coğrafya - Not: |
Avrupa’daki üç büyük nehrin (Ren,
Maaş Moselle) birleşip denize döküldüğü yerde bulunmaktadır.
|
|
Halk |
|
|
Hollanda'nın
Nüfusu: |
16,570,613
kişi (Temmuz 2007 tahmini) |
|
Yaş Dağılımı: |
0-14 yaş: %
17.8
( erkek 1,505,931/ kadın
1,436,532)
15-64 yaş: %
67.8 ( erkek
5,683,877/ kadın 5,557,745)
65 yaş ve üstü: %
14.4
( erkek 1,015,731/ kadın
1,370,797)
(2007 tahmini.)
|
|
Hollanda'da
Ortalama Yaş: |
Toplam:
39.7yaş
Erkek:
38.9
yaş
Kadın:
40.5
yaş (2007 tahmini) |
|
Hollanda'da
Nüfus Artış Oranı: |
%
0.464
(2007 tahmini) |
|
Hollanda'da
Doğum Oranı: |
10.7
doğum/1000 nüfus (2007 tahmini) |
|
Hollanda'da
Ölüm Oranı: |
8.69
ölüm/1000 nüfus (2007 tahmini) |
|
Hollanda'da Net
Göç Oranı: |
2.63
göçmen/1000 nüfus (2007 tahmini) |
|
Hollanda'da
Cinsiyet Oranı: |
Doğumda:
1.05 erkek/kadın
15 yaş altı: 1.048 erkek/kadın
15-64yaş arası: 1.023
erkek/kadın
65 yaş ve üzeri: 0.741
erkek/kadın
Toplam Nüfus:
0.981
erkek/kadın (2007 tahmini) |
|
Hollanda'da
Bebek Ölüm Oranı: |
Toplam: 1000
canlı doğumda 4.88
ölüm
Erkek: 1000 canlı doğumda
5.43
ölüm
Kadın: 1000 canlı doğumda
4.31
ölüm (2007 tahmini) |
|
Hollanda'da
Ortalama Yaşam Süresi: |
Toplam
nüfus: 79.11
yaş
Erkek:
76.52
yaş
Kadın:
81.82
yaş (2007 tahmini) |
|
Hollanda'da
Doğurganlık Oranı: |
1.66
çocuk/kadın (2007 tahmini) |
|
Hollanda'da
Uyruk: |
İsim:
Hollandalı (tekil veya çoğul)
Sıfat: Hollandalı |
|
Hollanda'da
Etnik Gruplar: |
% 83 Hollandalı, %
17 diğerleri (Türkler, Faslılar, Surinamlılar, Endonezyalılar) |
|
Hollanda'da
Dinler: |
% 31 Roma Katolik,
% 13Hollanda Protestan, % 7 Kalvinist, % 5.5 Müslüman, % 2.5
diğerleri, |
|
Hollanda'da
Diller: |
Hollandaca(resmi
dil), Frisian (resmi) |
|
Hollanda'da
Okuryazarlık Oranı: |
Tanım: 15
yaş ve üzeri okuyup yazabilir.
Toplam Nüfus: % 99
Erkek: % 99
Kadın: % 99 (2004 tahmini)
|
|
Yönetim |
|
|
Hollanda'nın
Ülke Adı: |
Kabul Edilen
Uzun Biçimi: Hollanda Krallığı
Kabul Edilen Kısa Biçimi: Hollanda
Mahalli uzun biçimi:
Koninkrijk der
Nederlanden
Mahalli kısa biçimi:
Koninkrijk der
Nederlanden |
|
Hollanda'nın
Bağımlılık Durumu: |
|
|
Hollanda'nın
Yönetim Biçimi: |
Ülkenin yönetim
biçimi anayasal monarşidir. |
|
Hollanda'nın
Başkenti: |
İsim:
Amsterdam
coğrafi koordinatları:
52 23 K, 4 54 D
zaman farkı: UTC+1 (Standart zaman boyunca Washington DC’den
6 saat ileri) |
|
Hollanda'nın
İdari Bölgeleri: |
12 il: Drenthe,
Flevoland, Friesland (Fryslan), Gelderland, Groningen, Limburg,
Noord-Brabant (Kuzey Brabant), Noord-Holland (Kuzey Hollanda),
Overijssel, Utrecht, Zeeland, Zuid-Holland (Güney Hollanda)
|
|
Hollanda'da
Bağımsızlık: |
23 Ocak 1579 –
Alçak Ülkeler eyaletlerinin İspanya’dan kopan Utrecht
Birliği’nden ayrılması; 26 Temmuz 1581’de Ayrılma Kararı ile
resmi olarak bağımsızlığını ilan etti. 30 Ocak 1648’de
Westphalia Barış Antlaşması ile İspanya bağımsızlığı tanıdı.) |
|
Hollanda'nın
Milli Bayramı: |
Kraliçe Günü
(Kraliçe – Anne Juliana’nın doğum günü ve en büyük kızı
Beatrix’in tahta çıkması) – 30 Nisan (1909 ve 1980) |
|
Hollanda
Anayasası: |
1815’te kabul
edildi. En son 2002’de olmak üzere bir çok kez düzenlemeler
yapıldı. |
|
Hollanda'da
Kanun Sistemi: |
Fransız cezai
kuramıyla birleşen medeni hukuk sistemine sahiptir. Eyalet
başkanının adli incelemesini kabul etmez. Belli şartlarla
zorunlu ICJ yargılama yetkisini kabul eder. |
|
Hollanda'da Oy
Hakkı: |
18 yaş; evrensel
|
|
Hollanda'nın
Katıldığı Uluslar Arası Örgütler: |
AfDB, Arktik Konseyi (gözlemci),
AsDB, Avustralya Grubu, Benelux, BIS, CBSS (gözlemci), CE, CERN,
EAPC, EBRD, EIB, EMU, ESA, EU, FAO, G-10, IADB, IAEA, IBRD, ICAO,
ICC, ICCt, ICRM, IDA, IEA, IFAD, IFC, IFRCS, IHO, ILO, IMF, IMO,
Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, ITU, ITUC, MIGA, MONUC, NAM
(misafir), NATO, NEA, NSG, OAS (gözlemci), OECD, OPCW, OSCE,
Paris Kulübü, PCA, SECI (gözlemci), UN, UNCTAD, UNESCO, UNHCR,
UNIDO, UNMIS, UNRWA, UNTSO, UNWTO, UPU, WCL, WCO, WEU, WHO, WIPO,
WMO, WTO, ZC |
|
Hollanda'nın
Bayrak Şekli: |
Üstten alta olmak
üzere üç yatay şerit ve bu şeritlerin renkleri sırasıyla
kırmızı, beyaz ve mavidir. Lüksemburg’un bayrağına benzer. Uzun
zamandır kullanılan bayraklardan biridir. 16. yüzyılın ikinci
yarısında I. William tarafından hazırlatılmıştır.
|
|
Ekonomi |
|
|
Hollanda'da
Ekonomiye Genel Bakış: |
|
Hollanda,
zengin ve açık bir ekonomiye sahiptir. Açık ekonomiye sahip
olması da ekonomik faaliyetlerin ticarete dayanmasından
kaynaklanmaktadır. Hollanda, dünyada en büyük 16. ekonomiye
sahiptir. Bunda özellikle yiyecek işleme, kimyasallar, petrol
işleme ve elektrikli makineleri yapımı gibi endüstri kollarının
da katlısı çok büyüktür. Slochteren, dünyadaki en büyük doğal
gaz rezervlerinden birine sahiptir. 1970’lerin ortalarından 2006
yılına kadar buradan elde edilen gelir yaklaşık 160 milyar €
civarındadır. Yıllık
büyüme oranı, AB ortalamasının üstündedir. AB’nin
istatistiklerine göre % 3.3 işsizlik oranıyla AB’de en düşük
işsizlik oranına sahiptir. Tarım sektöründe iş gücünün % 2’si
istihdam edilmesine rağmen tarımsal üretim oldukça yüksektir.
|
|
Gayrisafi
Yurtiçi Hâsıla (GSYİH) (Satın Alma Gücü Paritesi): |
|
529.1 milyar
$ (2006 tahmini) |
|
Gayrisafi
Yurtiçi Hâsıla (GSYİH) (Resmi Döviz Kuru): |
|
612.7 milyar
$ (2006 tahmini) |
|
Gayrisafi
Yurtiçi Hâsıla (GSYİH) – Gerçek Büyüme Hızı): |
|
%
2.9
(2006 tahmini) |
|
Gayrisafi
Yurtiçi Hâsıla (GSYİH) – Kişi Başına (PPP): |
|
32,100 $
(2006 tahmini) |
|
Gayrisafi
Yurtiçi Hâsıla (GSYİH) – Sektörlere Göre Dağılım: |
|
Tarım: %
2.1
Endüstri: %
23.9
Hizmet: %
73.9
(2006 tahmini) |
|
İş Gücü: |
|
7.6 milyon
kişi (2006 tahmini) |
|
İş Gücü- İş
Alanlarına Göre: |
|
Tarım: %
2
Endüstri: % 19
Hizmet: %
79
(2004 tahmini) |
|
İşsizlik Oranı: |
|
%
5.5
(2006 tahmini) |
|
Yoksulluk
Sınırı Altındaki Nüfus: |
|
%
10.5
(1999) |
|
Yüzdelik Paya
Göre Ev Geliri Ya Da Gideri: |
|
En az: % 10:
% 2.5
En fazla: % 10: %
22.9
(1999) |
|
Enflasyon Oranı
(Tüketici Fiyatları): |
%
1.4
(2006 tahmini) |
|
Hollanda
Bütçesi: |
Gelirler:
304.3
milyar $
Giderler:
306.5
milyar $,
mevcut olmayan sermaye giderleri dâhil.
(2006 tahmini) |
|
Hollanda'da
Tarım – Ürünleri: |
Tahıl, patates,
şeker pancarı, meyve, sebze, canlı hayvan |
|
Sanayiler: |
Tarım sanayisi,
metal ve mühendislik ürünleri, elektrikli makineler ve
malzemeler, kimyasallar, petrol, yapı, mikro elektronik,
balıkçılık |
|
Hollanda'nın
Endüstriyel Üretimin Gelişme Hızı: |
% 2.3 (2006
tahmini) |
|
Hollanda’nın
Elektrik Üretimi: |
92.7 milyar
kWh (2004) |
|
Hollanda'nın
Elektrik Tüketimi: |
102.4 milyar
kWh (2004) |
|
Hollanda'nın
Elektrik İhracatı: |
5.2 milyar
kWh (2004) |
|
Hollanda'nın
Elektrik İthalatı: |
21.4 milyar
kWh (2004) |
|
Hollanda'nın
Petrol Üretimi: |
95,800 bbl/gün
(2005 tahmini) |
|
Hollanda'nın
Petrol Tüketimi: |
946,700 bbl
/gün (2004 tahmini) |
|
Hollanda'nin
Petrol İhracatı: |
1.418 milyon
bbl /gün (2001) |
|
Hollanda'nın
Petrol İthalatı: |
2.284 milyon
bbl/ gün (2001) |
|
Hollanda'nın
Doğal Gaz Üretimi: |
85.98 milyar
cu m (2004 tahmini) |
|
Hollanda'nın
Doğal Gaz Tüketimi: |
51.3 milyar
cu m (2004 tahmini) |
|
Hollanda’da
İhracat: |
413.8 milyar
$ f.o.b (2006 tahmini) |
|
Hollanda'da
İhracat Malları: |
Makine ve malzeme,
kimyasallar, yakıt, yiyecek maddeleri |
|
Hollanda'da
İhracat Ortakları: |
Almanya % 24.9,
Belçika % 13, Fransa % 9.4, Birleşik Krallık % 9.2, İtalya %
5.7, Birleşik Devletler % 4.3, İspanya % 4.1 (2005) |
|
Hollanda'da
İthalat: |
373.8 milyar
$ f.o.b (2006 tahmini) |
|
Hollanda'da
İthalat Malları: |
Makine ve
taşımacılık malzemeleri, kimyasallar, yakıt, yiyecek işleme,
giysi |
|
İthalat
Ortakları: |
Almanya %16.6,
Belçika % 9.3, Çin % 8.8, Birleşik Devletler % 7.6, Birleşik
Krallık % 5.8, Fransa % 4.7, Rusya % 4.4 (2005) |
|
Hollanda Dış
Borç: |
1.899
trilyon $ (30 Haziran 2006) |
|
Hollanda
Ekonomik Yardım - Alıcı |
ODA, 4 milyar $
(2006 tahmini) |
|
Hollanda'nın
Para Birimi (Kod): |
Euro
Not: AB’ye üye olmasının
ardından 1999’da AB’nin para birimi Euro ya geçti. 1 Ocak
2002’de diğer 11 AB ülkesi ile birlikte para birimini kullanmaya
başladı. |
|
Döviz Kurları: |
Euronun Amerikan Dolarına oranı:
0.7964
(2006), 0.8041 (2005),
0.8054 (2004), 0.886
(2003), 1.0626
(2002) |
|
Hollanda'da
Mali Yıl: |
Takvim Yılı
|
|
İletişim |
|
|
Hollanda'da
Telefonlar – Kullanımdaki Ana Hatlar: |
7.6 milyon
(2005) |
|
Hollanda'da
Telefonlar – Cep Telefonu: |
15.834
milyon (2005) |
|
Hollanda'da
Telefon Sistemi: |
Genel
Değerlendirme: Sistem bir hayli gelişmiş ve çok iyi bir şekilde
sürdürülmektedir.
Yerel: Sabit-hat, fiber-optik
ağ bağlantısı mevcuttur. Üçüncü nesil cep telefonu için küresel
sistemden yararlanan dünya çapında 5 büyük GSM operatörü ile en
gelişmiş cep telefonu sistemlerinden birine sahiptir.
Uluslar arası: Ülke kodu 31, 9
denizaltı kablo; uydu dünya istasyonları – 3 Intelsat (1 Hint
Okyanusu ve 2 Atlantik Okyanusu), 1 Eutelsat, ve 1 Inmarsat
(Atlantik ve Hint Okyanusu bölgeleri) (2004) |
|
Hollanda'da
Radyo Yayın İstasyonları: |
AM 4, FM 246, kısa
dalga 3 (2004) |
|
Hollanda'da
Televizyon Yayın İstasyonları: |
21 (ek olarak 26
kesintisiz yayın) (1995) |
|
Internet Ülke
Kodu: |
.nl |
|
Hollanda
İnternet Sahibi: |
8.363 milyon
(2006) |
|
Internet
Kullanıcıları: |
10.806
milyon (2004) |
|
Taşımacılık |
|
|
Hollanda'da
Hava Alanları: |
27 (2006)
|
|
Döşeli Pistleri
(Asfalt) Olan Hava Alanları: |
Toplam: 20
3,047 m' den fazla: 2
2,438’den 3,047 m ’e: 9
1,524’den 2,437 m 'e: 3
914’den 1,523 m’ e: 4
914 m altı: 2 (2006)
|
|
Döşenmemiş
Pistli (Asfalt Olmayan) Hava Alanları: |
Toplam: 7
914’den 1,523 m’ e: 3
914 m altı: 4 (2006)
|
|
Karayolları: |
Toplam:
134,000
km(3,270 km lik ekspres yolu
kapsar.) (2004) |
|
Hollanda'da
Limanlar Ve Terminaller: |
Amsterdam,
Groningen, IJmuiden, Rotterdam, Terneuzen, Vlissingen, Zaanstad |
|
Askerlik |
|
|
Hollanda Kuvvet
Komutanlıkları: |
Hollanda Kraliyet
Ordusu: Hollanda Kraliyet Donanması (Donanma Hava Hizmetini ve
Deniz Birliklerini kapsar.), Hollanda Kraliyet Hava Kuvvetleri,
Kraliyet Askeri Polisi, Savunma İç Hizmet Komutanlığı (2006) |
|
Askeri Görev
Yaşı Ve Zorunluluk: |
1996’da zorunlu
askerlik hizmeti kaldırıldı. 20 yaşına girenler gönüllü olarak
orduya katılabilirler. (2004) |
