|
Giriş: |
İSVİÇRE |
|
İsviçre'nin Geçmişi: |
İsviçre Konfederasyonu 1291’de kuruldu. Bu birliği ilk önce üç kanton (Uri,
Schwyz, Unterwalden) kurdu. Daha sonraki yıllarda da diğer kantonlar da
katıldı. İsviçre Konfederasyonu ülkeyi Roma İmparatorluğu’ndan korumasını
bildi ve toprak bütünlüğü bozulmadı. İsviçre’nin yapılan savaşlara karşı
tarafsızlığı, tüm Avrupa devletleri tarafından saygıyla karşılandı.
Ülke
BM’ye 2002’de tam üye oldu. İsviçre’nin AB’ye başvuruda bulunmamıştır ama AB
düzeyinde düzenlemeler yapılmaktadır. Ülkenin BM ve diğer uluslar arası
kuruluşa katılması komşu ülkelerle olan bağlarını kuvvetlendirdi.
|
|
Coğrafya |
|
|
İsviçre' nin
Konumu: |
Avrupa’nın merkezi, Fransa’nın doğusu ve İtalya’nın kuzeyinde yer
almaktadır.
 |
|
İsviçre'nin Coğrafi Koordinatları: |
47 00 K, 8 00 D |
|
İsviçre'nin Harita dizini: |
Avrupa |
|
İsviçre'nin Yüzölçümü: |
toplam: 41,290 km²
toprak: 39,770 km²
su: 1,520 km² |
|
İsviçre Yüz ölçüm karşılaştırma: |
New
Jersey’in iki katı büyüklüğünden çok az küçüktür. |
|
İsviçre'nin
Kara sınırları: |
Toplam: 1,852 km.
Sınır Komşuları: Avusturya 163 km., Fransa 573 km.,
İtalya 740 km., Liechtenstein 41 km., Almanya 334 km.
|
|
İsviçre'nin Kıyı boyu: |
Denize kıyısı yoktur. |
|
İsviçre'nin Deniz hakları: |
Denize kıyısı olmadığı için doğal olarak deniz hakları da yoktur.
|
|
İsviçre'de İklim: |
Ilıman fakat yüksekliğe bağlı olarak değişken; soğuk, bulutlu yağmurlu/
karlı kışlar ve ara ara yağmur geçişlerinin olduğu bulutlu ve nemli yazlar
hâkimdir. |
|
İsviçre'de Zemin: |
Çoğunlukla dağlıktır(güneyde Alpler ve kuzeybatıda Jura) ve dalgalanan
tepelerin ortasında bulunan bir plato, ovalar ve büyük göller bulunmaktadır.
|
|
İsviçre'nin Rakım uç değerleri: |
En
alçak noktası: Maggiore Gölü 195 m
En yüksek noktası: Dufourspitze 4,634 m
|
|
İsviçre'nin Doğal Kaynakları: |
Su
gücü, kereste ve tuz |
|
İsviçre'nin Toprak kullanımı: |
Tarım alanı: % 9.91
Sürekli tarım ürünleri: % 0.58
Diğer: % 89.51 (2005)
 |
|
İsviçre'de Sulanan arazi: |
250
km² (2003) |
|
İsviçre'de Doğal afetler: |
Çığlar, toprak kaymaları ve güçlü seller |
|
İsviçre'nin Çevre – bugünkü sorunları: |
Araçların salımlarından ve açık hava yanmalarından çıkan kirli hava; asit
yağmurları; tarımsal gübrelerin artan kullanımından kaynaklanan su kirliliği
ve canlıların çeşitliliğinin azalması ülke için önemli sorunlardır.
|
|
İsviçre Çevre – uluslar arası anlaşmalar: |
Gruplar: Hava Kirliliği, Hava Kirliliği-Nitrojen Oxidler, Hava
Kirliliği-Kalıcı Organik kirleticiler, Hava Kirliliği-Sulfur 85, Hava
Kirliliği-Sulfur 94, Hava Kirliliği-Uçucu Organik Bileşenler, Antartika-Çevresel
Protokol, Biyofarklılık, İklim Değişikliği, İklim değişikliği-Kyoto
Protokolü, Çölleşme, Tehlikedeki Türler, Çevresel Modifikasyon, Tehlikeli
Atık Maddeler, Deniz İkmali, Deniz hayatının korunması, Ozon tabakası
korunması, Gemi Kirliliği, Tropikal Kereste-83, Tropikal Kereste-94, Sulak
Alanlar, Balina Avcılığı
İmzalanmış ama onaylanmamış: Deniz Kanunu
|
|
İsviçre
Coğrafya - not: |
Denize kıyısı yok; kuzey ve güney Avrupa’nın kavşaklarına sahiptir;
güneydoğu Fransa, güney İtalya ve güneybatı Avusturya ile beraber Alplerde
en yüksek tepelere sahiptir. |
|
Halk |
|
|
İsviçre'nin Nüfusu: |
7,554,661 kişi (Temmuz 2007 tahmini) |
|
Yaş dağılımı: |
0-14 yaş: % 16.1 ( erkek 630,341 / kadın 584,167 )
15-64 yaş: % 68.2 ( erkek 2,596,996 / kadın 2,553,108 )
65 yaş ve üstü: % 15.8 ( erkek 489,895 / kadın 700,157) (2007 tahmini.)
|
|
İsviçre'de Ortalama yaş: |
Toplam: 40.4 yaş
Erkek: 39.3 yaş
Kadın: 41.4 yaş (2007 tahmini) |
|
İsviçre'de Nüfus artış oranı: |
% 0.381 (2007 tahmini) |
|
İsviçre'de Doğum oranı: |
9.66
doğum/1000 nüfus (2007 tahmini) |
|
İsviçre'de Ölüm oranı: |
8.51
ölüm/1000 nüfus (2007 tahmini) |
|
İsviçre'de Net göç oranı: |
2.66
göçmen/1000 nüfus (2007 tahmini) |
|
İsviçre'de Cinsiyet oranı: |
Doğumda: 1.05 erkek/kadın
15 yaş altı: 1.079 erkek/kadın
15-64yaş arası: 1.017 erkek/kadın
65 yaş ve üzeri: 0.7 erkek/kadın
Toplam Nüfus: 0.969 erkek/kadın (2007 tahmini) |
|
İsviçre'de Bebek ölüm oranı: |
Toplam: 1000 canlı doğumda 4.28 ölüm
Erkek: 1000 canlı doğumda 4.77 ölüm
Kadın: 1000 canlı doğumda 3.77 ölüm (2007 tahmini) |
|
İsviçre'de Ortalama yaşam süresi: |
Toplam nüfus: 80.62 yaş
Erkek: 77.8 yaş
Kadın: 83.59 yaş (2007 tahmini) |
|
İsviçre'de Doğurganlık oranı: |
1.44
çocuk/kadın (2007 tahmini) |
|
İsviçre'de Uyruk: |
İsim: İsviçreli(tekil veya çoğul)
Sıfat: İsviçreli |
|
İsviçre'de Etnik gruplar: |
% 65
Alman, % 18 Fransız, % 10 İtalyan, % 1Romen, % 6 diğerleri |
|
İsviçre'de Dinler: |
%
41.8 Romen Katolik, % 35.3 Protestan, % 4.3 Müslüman, % 1.8 Ortodoks, % 0.4
diğer Hıristiyan, % 1 diğerleri, % 4.3 belirtilmemiş, %11.1 hiçbiri (2000
nüfus sayımı) |
|
İsviçre'de Diller: |
%
63.7 Almanca (resmi dil), % 20.4 Fransızca (resmi dil), % 6.5 İtalyanca
(resmi dil), % 1.5 Sırpça-Hırvatça, % 1.3 Arnavutça, % 1.2 Portekizce, % 1.1
İspanyolca, % 1 İngilizce, % 0.5 Romence, % 2.8 diğerleri (2000 nüfus
sayımı) Not: Almanca, Fransızca, İtalyanca ve Romence ulusal dillerdir,
ama sadece ilk üçü resmi dildir. |
|
İsviçre'de Okuryazarlık oranı: |
Tanım: 15 yaş ve üzeri okuyup yazabilir.
Toplam Nüfus: % 99
Erkek: % 99
Kadın: % 99 (2003 tahmini) |
|
Yönetim |
|
|
İsviçre'nin
Ülke adı: |
Kabul Edilen Uzun Biçimi: İsviçre Konfederasyonu
Kabul Edilen Kısa Biçimi: İsviçre
Mahalli uzun biçimi: Schweizerische Eidgenossenschaft (Almanca);
Confederation Suisse (Fransızca); Confederazione Svizzera (İtalyanca)
Mahalli kısa biçimi: Schweiz (Almanca); Suisse (Fransızca); Svizzera
(İtalyanca) |
|
İsviçre'nin Bağımlılık durumu: |
|
|
İsviçre'nin Yönetim biçimi: |
Resmi olarak konfederasyon ama federal cumhuriyetinin yapısına benziyor. |
|
İsviçre'nin Başkenti: |
İsim: Bern
coğrafi koordinatları: 46 57 K, 7 26 D
zaman farkı: UTC+1 (Standart zaman boyunca Washington Dc’den 6 saat
ileri)
Gün ışığından yararlanma süresi: +1saat, Mart ayı son Pazar günü başlar;
Ekim ayı son Pazar günü sona erer. |
|
İsviçre'nin İdari bölgeleri: |
26
kanton (cantonlar, tekil - Fransızcada canton; cantoni, tekil – İtalyancada
cantone; kantone, tekil – Almancada kanton); Aargau, Appenzell Ausser-Rhoden,
Appenzell Inner-Rhoden, Basel-Landschaft, Basel-Stadt, Bern, Fribourg,
Geneve, Glarus, Graubunden, Jura, Luzern, Neuchatel, Nidwalden, Obwalden,
Sankt Gallen, Schaffhausen, Schwyz, Solothurn, Thurgau, Ticino, Uri, Valais,
Vaud, Zug, Zurich |
|
İsviçre'de Bağımsızlık: |
1
Ağustos 1291 (İsviçre Konfederasyonu’nun kuruluşu) |
|
İsviçre'nin Milli Bayramı: |
(İsviçre Konfederasyonu’nun kuruluşu) 1 Ağustos 1291 |
|
İsviçre Anayasası: |
1874
Anayasasının düzeltilmiş hali Federal Parlamentosu tarafından 18 Aralık 1998
tarafından onaylandı, referandumla 18 Nisan 1999’da kabul edildi ve 1 Ocak
2000’de yürürlüğe girdi. |
|
İsviçre'de Kanun sistemi: |
Geleneksel Hukuk sistemi tarafından etkilenmiş Sivil Hukuk Sistemi; genel
zorunlu niteliğin federal hükümleri hususları haricinde zorunlu ICJ
yargılama yetkisini belirli şartlarla kabul etti. |
|
İsviçre'de Oy hakkı: |
18
yaş; evrensel |
|
İsviçre'nin Katıldığı uluslar arası örgütler: |
ACCT,
AfDB, AsDB, Avustralya Grubu, BIS, CE, CERN, EAPC, EBRD, EFTA, ESA, FAO,
G-10, IADB, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICCt, ICRM, IDA, IEA, IFAD, IFC, IFRCS,
ILO, IMF, IMO, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, ITU, ITUC, LAIA (gözlemci),
MIGA, MONUC, NAM (misafir), NEA, NSG, OAS (gözlemci), OECD, OIF, OPCW, OSCE,
Paris Kulübü, PCA, PFP, UN, UNCTAD, UNESCO, UNHCR, UNIDO, UNITAR, UNMEE,
UNOMIG, UNRWA, UNTSO, UNWTO, UPU, WCL, WCO, WHO, WIPO, WMO, WTO, ZC |
|
İsviçre'nin Bayrak şekli: |
Kırmızı zemin üzerine bayrağın köşelerine doğru uzanan merkezde beyaz kalın
haç bayrağın kenarlarına kadar yayılmaz.
|
|
Ekonomi |
|
|
İsviçre'de Ekonomiye genel bakış: |
|
İsviçre; düşük işsizlik oranıyla, oldukça yetenekli iş
gücüyle ve büyük Avrupa ülkelerine nazaran daha yüksek GSYİH’e sahip
barışçıl, refah düzeyi yüksek bir ülkedir. Son yıllarda İsviçre, uluslar
arası rekabet gücünü arttırabilmek için AB’ye uygun olarak ekonomik
uygulamaları gündeme getirdi. İsviçre yatırımcılar için güvenilir bir yerdir
çünkü banka gizliliği prensibini sürdürmüş ve frankın uzun – dönem dış
değerini korumuştur. Avrupa’nın zayıf ekonomik durumlarını yansıtmakla
beraber GSYİH büyümesi 2001 – 2003 yılları esnasında durgunlaştı, 2004 –
2005 döneminde yıllık % 1.8 ve 2006’da % 2.9 oranında gelişti. Yine de
işsizlik oranı AB ortalamasının yarısından daha az kaldı. |
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) (satın alma gücü
paritesi): |
|
255.5 milyar $ (2006 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) (resmi döviz
kuru): |
|
386.1 milyar $ (2006 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) – gerçek büyüme
hızı): |
|
% 2.7 (2006 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) – kişi başına
(PPP): |
|
32,200 $ (2006 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) – sektörlere göre
dağılım: |
|
Tarım: % 1.5
Endüstri: % 34
Hizmet: % 64.5 (2006 tahmini) |
|
İş gücü: |
|
3.81 milyon kişi (2006 tahmini) |
|
İş gücü- iş alanlarına göre: |
|
Tarım: % 4.6
Endüstri: % 26.3
Hizmet: % 69.1 (2003) |
|
İşsizlik oranı: |
|
% 3.3 (2006 tahmini) |
|
Yoksulluk sınırı altındaki nüfus: |
|
Mevcut Değil. |
|
Yüzdelik paya göre ev geliri ya da gideri:
|
|
En
az: % 10: % 2.6
En fazla: % 10: % 25.2 (1992) |
|
Enflasyon oranı (tüketici fiyatları): |
%
1.2 (2006 tahmini) |
|
İsviçre Bütçesi: |
Gelirler: 141 milyar $
Giderler: 139.1 milyar $, mevcut olmayan sermaye giderleri dahil.
(2006 tahmini) |
|
İsviçre'de Tarım – Ürünleri: |
Tahıllar, Meyveler, Sebzeler, Et, Süt |
|
Sanayiler: |
Makine Endüstrisi, Kimya Endüstrisi, Saatler, Tekstil Ürünleri, Turizm,
Bankacılık ve Sigortacılık |
|
İsviçre'nin Endüstriyel üretimin gelişme hızı: |
%
6.5 (2006 tahmini) |
|
İsviçre’nin Elektrik üretimi: |
61.97 milyar kWh (2004) |
|
İsviçre'nin Elektrik tüketimi: |
56.93 milyar kWh (2004) |
|
İsviçre'nin Elektrik ihracatı: |
27.8
milyar kWh (2004) |
|
İsviçre'nin Elektrik ithalatı: |
27.1
milyar kWh (2004) |
|
İsviçre'nin Petrol üretimi: |
2,241 bbl/gün (2004 tahmini) |
|
İsviçre'nin Petrol tüketimi: |
268,100 bbl /gün (2004 tahmini) |
|
İsviçre'nin Petrol ihracatı: |
10,420 bbl /gün (2001) |
|
İsviçre'nin Petrol ithalatı: |
289,500 bbl/ gün (2001) |
|
İsviçre'nin Doğal gaz üretimi: |
0 cu
m (2004 tahmini) |
|
İsviçre'nin Doğal gaz tüketimi: |
3,311 milyon cu m (2004 tahmini) |
|
İsviçre’de İhracat: |
166.3 milyar $ f.o.b. (2006 tahmini) |
|
İsviçre'de İhracat malları: |
Makineler %35, kimyasal maddeler, saatler, metaller, tarım ürünleri |
|
İsviçre'de İhracat ortakları: |
Almanya % 19.4, ABD % 10.9, İtalya % 9.1, Fransa %
8.7, Birleşik Krallık % 5.4, İspanya % 4.1 (2005) |
|
İsviçre'de İthalat: |
162.3 milyar $ f.o.b (2006 tahmini) |
|
İsviçre'de İthalat malları: |
Makineler, Kimyasal Maddeler, Otomotiv, Demir- Çelik; Tarım Maddeleri,
Tekstil Ürünleri |
|
İthalat ortakları: |
Almanya % 31.6, İtalya % 10.5, Fransa % 10, ABD % 5.6, Hollanda% 4.8,
Avusturya % 4.6, Birleşik Krallık % 4.4 (2005) |
|
İsviçre Dış borç: |
1.077 trilyon $ (30 June 2006) |
|
İsviçre Ekonomik yardım - alıcı |
ODA,
1.1 milyar $ |
|
İsviçre'nin Para birimi (kod): |
İsviçre Frankı (CHF) |
|
Döviz kurları: |
İsviçre Frankının Amerikan Dolarına oranı: 1.2539 (2006), 1.2452 (2005),
1.2435 (2004), 1.3467 (2003), 1.5586 (2002) |
|
İsviçre'de Mali yıl: |
Takvim yılı |
|
İletişim |
|
|
İsviçre'de Telefonlar – kullanımdaki ana hatlar: |
5.123 milyon (2005) |
|
İsviçre'de Telefonlar – cep telefonu: |
6.847 milyon (2005) |
|
İsviçre'de Telefon sistemi: |
Genel Değerlendirme: Yerel ve uluslar arası iletişim muhteşem çalışır.
Yerel: Geniş kablo ve mikrodalga radyo döşenmiş ağ bağlantıları
mevcuttur.
Uluslar arası: Ülke kodu 41, uydu dünya istasyonları – 2 Intelsat
(Atlantik Okyanusu ve Hint Okyanusu) |
|
İsviçre'de Radyo yayın istasyonları: |
AM
4, FM 113 (artı düşük güçteki istasyonlar), kısa dalga 2 (1998) |
|
İsviçre'de Televizyon yayın istasyonları: |
115
(ek olarak 1,919 kesintisiz yayın) (1995) |
|
Internet ülke kodu: |
.ch
|
|
İsviçre İnternet sahibi: |
2.443 milyon (2006) |
|
Internet kullanıcıları: |
5.098 milyon (2005) |
|
Taşımacılık |
|
|
İsviçre'de Hava alanları: |
65
(2006) |
|
Döşeli pistleri (asfalt) olan hava alanları: |
Toplam: 42
3,047 m' den fazla: 3
2,438’den 3,047 m ’e: 4
1,524’den 2,437 m 'e: 11
914’den 1,523 m’ e: 8
914 m altı: 16 (2006) |
|
Döşenmemiş pistli (asfalt olmayan) hava alanları: |
Toplam: 23
914 m altı:23 (2006) |
|
Karayolları: |
Toplam: 71,297 km
Asfaltlanmış: 71,297 km ( karayollarının 1,728 km' sini de içerir.)
(2004) |
|
İsviçre’deki Limanlar ve terminaller: |
Basel |
|
Askerlik |
|
|
İsviçre Kuvvet Komutanlıkları: |
İsviçre Silahlı Kuvvetleri: Kara Kuvvetleri, Hava Kuvvetleri (Schweizer
Luftwaffe), İsviçre’nin Donanması bulunmamaktadır ama İsviçre sınırlarını
kontrol etmek amacıyla askeri devriye botu filosu bulundurmaktadır.
|
|
Askeri görev yaşı ve zorunluluk: |
İsviçre Anayasası her erkeğin askeri hizmetini yapmakta zorunlu olduğunu
belirtmektedir. Her İsviçre erkeği silahlı kuvvetlerde en az 260 gün askeri
hizmetini yapmak zorundadır. 19 yaşına girenler askeri görevini yapmak
zorundadır ve 17 yaşındakiler gönüllü olarak askerlik hizmetini
yapabilirler. Askere alınan gençler 15 haftalık zorunlu hizmet alırlar ve
bayanlar gönüllü olarak alınırlar ama özel bir görevle görevlendirilmezler.
(2005) |
