|
Giriş: |
İTALYA |
|
İtalya Geçmişi: |
Yarımadadaki bölgesel devletler, Sardinya ve Sicilya’nın beraberinde, Kral
2. Emmanuel’in emri altında birleşince, İtalya 1861 yılında bir ulus devlet
olmuştur. Benito Mussolini Faşist diktatörlüğü kurunca 1920’li yılların
başlarında parlamento yönetimi dönemi başlamış oldu. İkinci Dünya
Savaşı’nda Nazi Almanya’sı ile kurduğu ittifak sonucu savaştan mağlup
çıktı. 1946 yılında monarşi yerine demokratik cumhuriyet geçti ve bunu
ekonomik canlanma takip etti. İtalya NATO ve AVRUPA EKONOMİ BİRLİĞİ’NİN
imtiyazlı üyesidir. 1999 yılında Ekonomi ve Para Birliğine katılınca,
Avrupa ekonomik ve politik birleşiminde ön planda olan ülkelerden birisi
oldu.
|
|
İtalya Coğrafya |
|
|
İtalya Konumu: |
Güney Avrupa’da bulunan İtalya bir yarımada olup, toprakları Orta Akdeniz’e
kadar yayılmaktadır. Afrika ülkelerinden Tunus’un kuzey doğusundadır. |
|
İtalya Coğrafi Koordinatları: |
42 50 kuzey, 12 50 doğu |
|
İtalya Harita dizini: |
Avrupa |
|
İtalya Yüzölçümü: |
301, 230 km² Kara: 294,000 km²
Su: 7,210 km²
( Buna Sardinya ve Sicilya dahildir). |
|
İtalya Yüz ölçüm karşılaştırma: |
Arizona eyaletinden biraz büyüktür. |
|
İtalya Kara sınırları: |
1932 km |
|
İtalya Kıyı boyu: |
7600 km |
|
İtalya Deniz hakları: |
Kara suları: 12 nm Kıta sahanlığı: 200 m derinlik ya da sömürge
derinliğine kadar |
|
İtalya İklim: |
Akdeniz iklimi hâkimdir. Yazları kurak ve güneşli, kışları ise ılık ve
yağışlı geçer. Kuzey bölgelerde karasal iklim görülür, güneye doğru
yaklaşıldığında sıcak hava hâkimdir. Ortalama sıcaklık kışları 1 – 2 ºC,
yazları ise 25 – 30 ºC’dir. |
|
İtalya Zemin: |
Çoğunlukla engebeli ve dağlıktır; bazı bölgelerinde düzlükler bulunur, kıyı
bölgelerinde alçak araziler görülür. |
|
İtalya Rakım uç değerleri: |
En alçak noktası: Akdeniz 0 m En yüksek noktası: 4,748 m ile Blanc de
Courmayeur dağının zirvesidir. |
|
İtalya Doğal Kaynakları: |
Madenleri: İtalya maden kaynakları bakımından fakirdir. Çıkarılan madenler:
kömür, cıva, çinko, potas, mermer, taşpamuğu, sünger taşı, sülfür. Doğal
gaz ve ham petrol rezervleri.
Balık ve ekilebilir arazi
 |
|
İtalya Toprak kullanımı: |
Ülke topraklarının %27’lik kısmı ekili alanlardan oluşur. Sürekli alınan
ürünler: %9
Diğerleri: %65 |
|
İtalya Sulanan arazi: |
27,500 km² |
|
İtalya Doğal afetler: |
Toprak kaymaları, çığ, deprem, volkanik patlamalar, sel. |
|
İtalya Çevre – bugünkü sorunlar: |
Sanayilerin sülfür dioksit gibi gazları dışa vermeleri sonucu hava
kirliliği meydana gelmektedir. Kıyı ve iç bölgelerdeki nehirler, sanayi ve
zirai atıklar sonucu kirlenmektedir. Göller ise asit yağmurları ile zarar
görmektedir. |
|
İtalya Çevre – uluslar arası anlaşmalar: |
Hava Kirliliği, ,Hava Kirliliği – Nitrojen Oksitler, Hava Kirliliği –
Sürekli Organik Kirleticiler, Hava Kirliliği – Sülfür 85, Hava Kirliliği –
Sülfür 94, Hava Kirliliği – Uçucu Organik Bileşikler, Antarktik Anlaşma,
Biyolojik Çeşitlilik, İklim Değişimi, İklim Değişimi- Kyoto Protokolü,
Çölleşme, Yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan türler, Çevresel
Değişim, Tehlikeli atıklar, Deniz Kanunu, Ozon Tabakası Koruma, Gemi
Kirliliği, Tropikal Kereste 94, Sulak alanlar, Balina Avcılığı
anlaşmalarına taraftır. |
|
İtalya Coğrafya - not: |
Çoğunlukla Orta Akdeniz’deki stratejik konumu, Batı Avrupa’ya yaklaşır. |
|
Halk |
|
|
Nüfus: |
Nüfusu 2007 tahminlerine göre 58 milyon civarındadır. |
|
Yaş dağılımı: |
0
– 14 yaş arası: nüfusun %14’ünü oluşturur. (bay: 4.121.000; bayan:
3.875.000) 15 – 64 yaş arası: nüfusun %66’lık kısmıdır. (bay: 19.527.000;
bayan: 19.060.000)
65 yaş ve üzeri: nüfusun %20’sini oluşturur. (bay: 4,823.000: bayan.
6.741.000). |
|
Ortalama yaş: |
Toplam: 42,5
Erkek. 41,1
Kadın: 44,1
 |
|
Nüfus artış oranı: |
%
0,01 |
|
Doğum oranı: |
%
0,85 |
|
Ölüm oranı: |
%
0,105 |
|
İtalya Net göç oranı: |
2,06 göçmen / 1000 kişi |
|
İtalya Cinsiyet oranı: |
Doğumda: 1,07 erkek / 1 kız 15 yaş altı: 1,064 erkek / kız
15 – 65 yaş arası: 1,025 erkek / kadın
65 yaş ve üzeri: 0,715 erkek / kadın
Toplam nüfus: 0,959 erkek / kadın (2007 tahminleri) |
|
İtalya Bebek ölüm oranı: |
Toplam. 5,72 ölüm / 1000 canlı doğum Erkek: 6,3 ölüm / 1000 canlı
doğum
Kız. 5,1 ölüm / 1000 canlı doğum ( 2007 tahminleri) |
|
İtalya Ortalama yaşam süresi: |
Toplam nüfus: 79,94 yaş Erkek: 77,01 yaş
Kadın: 83,07 yaş ( 2007 tahminleri) |
|
İtalya Doğurganlık oranı: |
1,29 doğan çocuk / kadın ( 2007 tahminleri) |
|
İtalya Uyruk: |
İsim: İtalyan(lar) Sıfat: İtalyan |
|
İtalya Etnik gruplar: |
İtalyan (kuzeyinde Alman, Fransız ve Sloven küçük grupları ile güneyinde
Arnavut ve Yunanlılardan oluşan küçük gruplar bulunur). |
|
İtalya Dinler: Diller: |
Nüfusun % 90’ı Roman Katolik’tir (yaklaşık üçte biri düzenli olarak ibadete
devam etmektedirler), nüfusun diğer % 10’u diğer dinlere mensuptur (bunlar
da yetişkin Protestan ve Yahudi toplulukları ile artan Müslüman
göçmenleridir).
Diller: resmi dili İtalyancadır. |
|
İtalya Okuryazarlık oranı: |
Toplam nüfusun % 98,5’i okuryazardır. Erkeklerde % 98,8 kadınlarda %
98’dir.
 |
|
Yönetim |
|
|
İtalya Ülke adı: |
Geleneksel uzun şekli: İtalyan Cumhuriyeti Geleneksel kısa şekli: İtalya
Yerel uzun şekli: Repubblica Italiana
Yerel kısa şekli: Italia
Önceki ismi: İtalya Krallığı |
|
İtalya Bağımlılık durumu: |
|
|
İtalya Yönetim biçimi: |
Parlamenter Cumhuriyet |
|
İtalya Başkenti: |
Roma |
|
İtalya İdari bölgeler: |
20 bölge; Abruzzi, Basilicata, Calabria, Campania, Emilia-Romagna, Friuli-Venezia
Giulia, Lazio, Liguria, Lombardia, Marche, Molise, Piemonte, Puglia,
Sardegna, Sicilia, Toscana, Trentino-Alto Adige, Umbria, Valle d'Aosta,
Veneto. |
|
İtalya Bağımsızlık: |
17 Mart 1861 yılında bağımsızlığa kavuşmuştur. |
|
İtalya Milli bayramı: |
Cumhuriyet Günü, 2 Haziran (1946) |
|
İtalya Anayasa: |
11 Aralık 1947 yılında kabul edilen anayasa 1 Ocak 1948’den itibaren
yürürlüğe girmiş ve çoğu kez de değiştirilmiştir. |
|
İtalya Kanun sistemi: |
Medeni kanun sistemine dayanmaktadır. |
|
İtalya Oy hakkı: |
18 yaş ve üzeri (yalnız senato seçimlerinde bu yaş sınırı 25’den başlar). |
|
Katıldığı uluslar arası örgütler: |
AfDB, AsDB, Australia Group, BIS, BSEC (gözlemci), CBSS (gözlemci), CDB, CE,
CEI, CERN, EAPC, EBRD, EIB, EMU, ESA, EU, FAO, G- 7, G- 8, G-10, IADB, IAEA,
IBRD, ICAO, ICC, ICCt, ICRM, IDA, IEA, IFAD, IFC, IFRCS, IHO, ILO, IMF, IMO,
Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, ITU, ITUC, LAIA (gözlemci), MIGA, MINURSO,
NAM (misafir), NATO, NEA, NSG, OAS (gözlemci), OECD, OPCW, OSCE, Paris Club,
PCA, SECI (gözlemci), UN, UNCTAD, UNESCO, UNHCR, UNIDO, UNIFIL, UNMOGIP,
UNRWA, UNTSO, UNWTO, UPU, WCL, WCO, WEU, WHO, WIPO, WMO, WTO, ZC |
|
|
İtalya Bayrak şekli: |
Dik şekilde eşit boylarda yeşil (bayrağın ipe asıldığı kısmında), beyaz ve
kırmızı şeritlerden oluşur. |
|
Ekonomi |
|
|
İtalya Ekonomiye genel bakış: |
İtalyan ekonomisi Fransa ve İngiltere ekonomilerine benzerlik gösterir.
İkinci dünya savaşından yenik düşen İtalya’nın sarsılan ekonomisi, ABD’nin
yardımlarıyla 1950’lerden sonra sanayileşme sonucu gelişme göstermiştir.
Avrupa Ekonomi ve Para Birliğinin gerektirdiklerini yerine getirmek
amacıyla son on yıldır sıkı bir mali politika izlemiş ve düşük faiz ve
enflasyon oranları elde etmiştir. Bu da ekonomide büyük ölçüde rahatlama
sağlamıştır. Bugün neredeyse dünyanın 6. büyük ekonomisi haline gelmiştir.
Hammadde ve enerji ihtiyaçlarının büyük çoğunluğu dışarıdan ithal
edilmektedir. |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) (satın alma
gücü paritesi): |
1,402 trilyon $ ( 2001 tahminleri)
 |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) (resmi döviz
kuru): |
1,785 trilyon $ ( 2006 tahminleri) |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) – gerçek
büyüme hızı): |
%
2 ( 2006) |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) – kişi
başına (PPP): |
30,000 4 (2006 tahminleri) |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) – sektörlere
göre dağılım: |
Tarım: % 2 Endüstri: % 29
Hizmetler: % 69 (2006 tahminleri) |
|
İş gücü: |
24,6 milyon |
|
İtalya İş gücü- iş alanlarına göre: |
Tarım: % 5 Endüstri: % 32
Hizmetler: % 63 (2001 tahminleri) |
|
İtalya İşsizlik oranı: |
% 7 (2006 tahminleri) |
|
İtalya Yoksulluk sınırı altındaki nüfus: |
% NA |
|
İtalya Yüzdelik paya göre ev geliri ya da gideri: |
En düşük % 10: % 2,1 En yüksek % 10: % 26,6 (2000) |
|
İtalya Enflasyon oranı (tüketici fiyatları): |
% 2,3 (2006) |
|
İtalya Bütçe: |
Gelirler: 832,9 milyar $ Harcamalar: 925 milyar $ (2006 tahminleri) |
|
İtalya Tarım –
Ürünler: |
Meyve, sebze, üzüm, patates, şeker pancarı, soya fasulyesi, hububat,
zeytin; sığır, süt ürünleri; balık, |
|
İtalya Sanayiler: |
Kimyasal sanayi, makinecilik, demir – çelik, turizm, gıda işleme
sanayisi, tekstil, motorlu araçlar, giyim, ayakkabı ve seramik |
|
İtalya Endüstriyel üretimin gelişme hızı: |
%
1,5 (2006) |
|
İtalya Elektrik üretimi: |
278 milyar kW saat (2004) |
|
İtalya Elektrik tüketimi: |
303,8 milyar KW saat (2004) |
|
İtalya Elektrik ihracatı: |
800 milyon KW saat (2004) |
|
İtalya Elektrik ithalatı: |
47 milyar KW saat (2004) |
|
İtalya Petrol üretimi: |
Günde 145,000 varil (2004) |
|
İtalya Petrol tüketimi: |
Günde 1,881 milyon varil ( 2004) |
|
İtalya Petrol ihracatı: |
Günde 456,600 varil (2001) |
|
İtalya Petrol ithalatı: |
Günde 2,160 milyon varil (2001) |
|
İtalya Doğal gaz üretimi: |
13 milyar metreküp (2004) |
|
İtalya Doğal gaz tüketimi: |
81 milyar metreküp (2004) |
|
İtalya İhracat: |
450 milyar $ f.o.b. (2006) |
|
İtalya İhracat malları: |
Giyim ve tekstil, mühendislik ürünleri, üretim mekanizması, motorlu
araçlar, nakliyat ekipmanı, kimyasal maddeler, tütün, gıda maddeleri,
içecekler, mineraller, içinde demir olmayan metaller
 |
|
İtalya İhracat ortakları: |
En çok Almanya ve Fransa’ya ihracat yapar(Almanya %13, Fransa %12). Bu
ülkeleri ABD %8, İspanya % 7,5 ve İngiltere %6,5 izler. |
|
İtalya İthalat: |
446 milyar $ f.o.b. (2006 tahminleri) |
|
İtalya İthalat malları: |
Gıda, giyim, tekstil, tütün, enerji, kimyasal maddeler, mühendislik
ürünleri, nakliye ekipmanı |
|
İtalya İthalat ortakları: |
Almanya % 17,4, Fransa % 10, Hollanda % 5,7, Çin % 4,6, Belçika %4,5,
İspanya % 4,3, İngiltere % 4 (2006) |
|
İtalya Dış borç: |
1,957 trilyon $ (2006) |
|
İtalya Ekonomik yardım - alıcı |
ODA, 1 milyar $ (2002) |
|
İtalya Para birimi (kod): Döviz kurları: |
EURO Not: 1 Ocak
1999’da Avrupa Mali Birliği Euro’nun üye ülkelerin finansal kurumları
tarafından kullanılacak ortak para birimi olduğunu bildirdi,1 Ocak 2002’de
Euro üye ülkelerdeki günlük para işlerindeki özgün para birimi oldu. |
|
İtalya Mali yıl: |
Takvim yılı |
|
İletişim |
|
|
İtalya Telefonlar – kullanımdaki ana hatlar: |
25 milyon (1999) |
|
İtalya Telefonlar – cep telefonu: |
72 milyon (20059 |
|
İtalya Telefon sistemi: |
Hızlı, modern ve gelişmiş tam otomatik telefon, teleks ve veri hizmetleri
sistemi işlemektedir. |
|
İtalya Radyo yayın istasyonları: |
AM yaklaşık 100, FM yaklaşık 4600, kısa dalga 9 (1998) |
|
İtalya Televizyon yayın istasyonları: |
358 (1995) |
|
İtalya Internet ülke kodu: |
.it |
|
İtalya İnternet sahibi: |
93 |
|
İtalya Internet kullanıcıları: |
28,87 milyon (2005) |
|
Taşımacılık |
|
|
İtalya Hava alanları: |
2006 yılı itibariyle 133 adet hava alanı bulunmaktadır. |
|
İtalya Döşeli pistleri (asfalt) olan hava alanları: |
Toplam 98 tanedir 3,047 m üzeri: 7 adet
2,438 ile 3,047 m arası. 30 adet
1,524 ile 2,437 m arası: 16 adet
914 ile 1,523 m arası: 31 adet
914 m altı: 14 adet (2006) |
|
İtalya Döşenmemiş pistli (asfalt olmayan) hava alanları: |
Toplam 35 adettir. 1,524 ile 2,437 m arası: 2 adet
914 ile 1,523 m arası: 14 adet
914 m altı: 19 adet (2006) |
|
İtalya Karayolları: |
Toplam: 484,688 km Asfalt döşeli: 484,688 km (6621 km tercihli yol dahil)
(2004) |
|
İtalya Limanlar ve terminaller: |
Augusta, Genoa, Livorno, Melilli Oil Terminal, Ravenna, Taranto, Trieste,
Venice |
|
Askeri |
|
|
|
|
Diğer |
|
