|
Giriş: |
KOLOMBİYA |
|
Kolombiya'nın Geçmişi: |
Kolombiya, Gran Kolombiya’nın
dağılmasından sonra ortaya çıkan üç ülkeden biridir. (diğerleri Ekvator ve
Venezuela) 40 yıl süren yönetim kuvvetleri ve yönetim karşıtı kuvvetler ve
kanundışı askeri nitelikli gruplar(her iki grup da uyuşturucu tacirleri
tarafından destekleniyordu) arasındaki mücadele 1990larda iyice kızıştı.
İsyancıların yönetimi devirmek için gerekli askeri destekten yoksundur.
İsyan hareketleri 2002’den beri azalmaktadır ama asiler sivillere saldırmaya
devam etmektedir. 32,000’den fazla askeri nitelikli militanın yeri 2006’nın
sonuna kadar değiştirildi. Kolombiya hükümeti ülke çapında düzeni tekrar
kurmak amacıyla gayret göstermektedir.
 |
|
Coğrafya |
|
|
Kolombiya'nın Konumu: |
Güney Amerika’nın kuzeyindeki bu ülke Panama
ve Venezuela’nın arasında ve Kuzey Pasifik Okyanusu ile sınırı vardır ve
yine Panama ve Ekvator arasındadır.
|
|
Kolombiya'nın Coğrafi
Koordinatları: |
4 00 K, 72 00 B |
|
Kolombiya'nın Harita
dizini: |
Güney Amerika |
|
Kolombiya'nın Yüzölçümü: |
toplam: 1,138,910 km²
toprak: 1,038,700 km²
su: 100,210 km²
Not: Isla de Malpelo, Roncador Cay ve
Serrana Bank’ı kapsamaktadır. |
|
Kolombiya Yüz ölçüm
karşılaştırma: |
Ülkenin yüzölçümü Teksas’ın
iki katından biraz küçüktür. |
|
Kolombiya'nın
Kara sınırları: |
Toplam: 6,309 km
Komşu ülkeler: Brezilya 1,644 km, Ekvator
590 km, Panama 225 km, Peru 1,800 km, Venezuela 2,050 km |
|
Kolombiya'nın Kıyı boyu: |
3,208 km (Karayip Denizi 1,760
km, Kuzey Pasifik Okyanusu 1,448 km |
|
Kolombiya'nın Deniz
hakları: |
karasal deniz:12 nm
özel ekonomik bölge: 200 nm
kıtasal şelf: 200 m derinliğe veya
işletmenin derinliğine kadar |
|
Kolombiya'da İklim: |
Kıyı boyunca ve doğudaki
ovalarda tropikal iklim hâkimdir ve yüksek kesimler daha serindir.
|
|
Kolombiya'da Zemin: |
Kıyılarda geniş düzlükler ve
iç kesimi yüksek alanlar vardır. Yüksek Andes Dağları ve kıyılarda alçak
ovalar geniş yer kaplar. |
|
Kolombiya'nın Rakım uç
değerleri: |
En alçak noktası: Pasifik Okyanusu 0 m
En yüksek noktası: Pico Cristobal Noktası
5,775 m |
|
Kolombiya'nın Doğal
Kaynakları: |
Petrol, doğal gaz, kömür,
demir filizi, nikel, altın, bakır, zümrüt, su gücü |
|
Kolombiya'nın Toprak
kullanımı: |
Tarım alanı: % 2.01
Sürekli tarım ürünleri: % 1.37
Diğer: % 96.62 (2005) |
|
Kolombiya'da Sulanan arazi: |
9,000 km² (2003) |
|
Kolombiya'da Doğal afetler: |
Yüksek kesimlerde volkanik
patlamalar gerçekleşmektedir ve zaman zaman depremler ve kuraklıklar
yaşanmaktadır. |
|
Kolombiya'nın Çevre –
bugünkü sorunları: |
Ormanlık alanların tahribatı,
haşere öldürücü ilaçların aşırı kullanımından kaynaklanan su ve toprak
kirliliği, araç salımlarının sebep olduğu ve özellikle Bogota’da yaygın olan
hava kirliliği |
|
Kolombiya Çevre – uluslar
arası anlaşmalar: |
Gruplar: Antarktik Antlaşması, Biyofarklılık,
İklim Değişikliği, İklim Değişimi – Kyoto Protokolü, Çölleşme, Tehlikedeki
Türler, Tehlikeli Atıklar, Deniz hayatının korunması, Ozon tabakasının
korunması, Gemi Kirliliği, Tropikal Kereste – 83, Tropikal Kereste – 94,
Sulak Alanlar İmzalanmış ama
onaylanmamış: Deniz Kanunu |
|
Kolombiya
Coğrafya - not: |
Kuzey Pasifik Okyanusu’na ve
Karahip Denizi’ne sınırı bulunan tek Güney Amerika ülkesidir. |
|
Halk |
|
|
Kolombiya'nın Nüfusu: |
44,379,598 kişi (Temmuz 2007
tahmini) |
|
Yaş dağılımı: |
0-14 yaş: % 29.8 ( erkek
6,696,471/ kadın 6,539,612)
15-64 yaş: % 64.8 ( erkek 14,012,140/ kadın
14,732,874)
65 yaş ve üstü: % 5.4 ( erkek 1,042,645/
kadın 1,355,856)
(2007 tahmini.) |
|
Kolombiya'da Ortalama yaş: |
Toplam: 26.6 yaş
Erkek: 25.6 yaş
Kadın: 27.5 yaş (2007 tahmini) |
|
Kolombiya'da Nüfus artış
oranı: |
% 1.433 (2007 tahmini) |
|
Kolombiya'da Doğum oranı: |
20.16 doğum/1000 nüfus (2007
tahmini) |
|
Kolombiya'da Ölüm oranı: |
5.54 ölüm/1000 nüfus (2007
tahmini) |
|
Kolombiya'da Net göç oranı: |
-0.29 göçmen/1000 nüfus (2007
tahmini) |
|
Kolombiya'da Cinsiyet
oranı: |
Doğumda: 1.03 erkek/kadın
15 yaş altı: 1.024 erkek/kadın
15-64yaş arası: 0.951 erkek/kadın
65 yaş ve üzeri: 0.769 erkek/kadın
Toplam Nüfus: 0.961 erkek/kadın (2007
tahmini) |
|
Kolombiya'da Bebek ölüm
oranı: |
Toplam: 1000 canlı doğumda 4.57 ölüm
Erkek: 1000 canlı doğumda 4.95 ölüm
Kadın: 1000 canlı doğumda 4.16 ölüm (2007
tahmini) |
|
Kolombiya'da Ortalama yaşam
süresi: |
Toplam nüfus: 72.27 yaş
Erkek: 68.44 yaş
Kadın: 76.24 yaş (2007 tahmini) |
|
Kolombiya'da Doğurganlık
oranı: |
2.51 çocuk/kadın (2007
tahmini) |
|
Kolombiya'da Uyruk: |
İsim: Kolombiyalı (tekil veya çoğul)
Sıfat: Kolombiyalı |
|
Kolombiya'da Etnik gruplar: |
% 58 mestizo, % 20 beyaz, % 14
mulatto, % 4 zenci, % 3 karma zenci Amerikan – Hindu, % 1 Amerikan – Hindu
|
|
Kolombiya'da Dinler: |
% 90 Roma Katolik, % 10
diğerleri |
|
Kolombiya'da Diller: |
İspanyolca |
|
Kolombiya'da Okuryazarlık
oranı: |
Tanım: 15 yaş ve üzeri okuyup yazabilir.
Toplam Nüfus: % 92.8
Erkek: % 92.9
Kadın: % 92.7 (2004 tahmini)
|
|
Yönetim |
|
|
Kolombiya'nın
Ülke adı: |
Kabul Edilen Uzun Biçimi: Kolombiya
Cumhuriyeti
Kabul Edilen Kısa Biçimi: Kolombiya
Mahalli uzun biçimi: Republica de Colombia
Mahalli kısa biçimi: Colombia |
|
Kolombiya'nın Bağımlılık
durumu: |
 |
|
Kolombiya'nın Yönetim
biçimi: |
Ülkenin yönetim biçimi
cumhuriyet; yürütücü kısım hükümet yapısına egemendir. |
|
Kolombiya'nın Başkenti: |
İsim: Bogota
coğrafi koordinatları: 4 36 K, 74 05 B
zaman farkı: UTC-5 (Standart zaman boyunca
Washington DC ile aynı) |
|
Kolombiya'nın İdari
bölgeleri: |
32 kısım ve bir başkent
bölgesi: Amazonas, Antioquia, Arauca, Atlantico, Bogota*, Bolivar, Boyaca,
Caldas, Caqueta, Casanare, Cauca, Cesar, Choco, Cordoba, Cundinamarca,
Guainia, Guaviare, Huila, La Guajira, Magdalena, Meta, Narino, Norte de
Santander, Putumayo, Quindio, Risaralda, San Andres y Providencia, Santander,
Sucre, Tolima, Valle del Cauca, Vaupes, Vichada
|
|
Kolombiya'da Bağımsızlık: |
20 Temmuz 1910 (İspanya’dan
ayrılması) |
|
Kolombiya'nın Milli
Bayramı: |
Bağımsızlık Günü – 20 Temmuz
(1910) |
|
Kolombiya Anayasası: |
5 Temmuz 1991’de yürürlüğe
girdi ve birçok düzenlemeler yapıldı. |
|
Kolombiya'da Kanun sistemi: |
İngiliz genel hukukunu temel
alan yasalar zorunlu ICJ yargı yetkisini belirli şartlar altında kabul etti. |
|
Kolombiya'da Oy hakkı: |
18 yaş; evrensel ve zorunlu |
|
Kolombiya'nın Katıldığı
uluslar arası örgütler: |
BCIE, CAN, CDB, CSN, FAO, G-3,
G-15, G-24, G-77, IADB, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICCt, ICRM, IDA, IFAD, IFC,
IFRCS, IHO, ILO, IMF, IMO, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, ITU, ITUC, LAES,
LAIA, Mercosur (ortak), MIGA, NAM, OAS, OPANAL, OPCW, PCA, RG, UN, UNCTAD,
UNESCO, UNHCR, UNIDO, UNWTO, UPU, WCL, WCO, WFTU, WHO, WIPO, WMO, WTO |
|
Kolombiya'nın Bayrak şekli: |
Üstten alta olmak üzere üç yatay şerit ve bu
şeritlerin renkleri sırasıyla sarı, mavi ve kırmızıdır. Sarı renkli şerit
diğerlerinden iki kat daha kalındır ve Ekvator’un bayrağına da benzer.
 |
|
Ekonomi |
|
|
Kolombiya'da Ekonomiye
genel bakış: |
|
Kolombiya’nın ekonomisi
ciddi silahlı çatışmalara rağmen özellikle son üç yılda büyüdü. Hükümetin
sıkı mali yönetiminden dolayı ekonomi kısmen de olsa iyileşmeye başladı.
Hükümetin çabaları boşa gitmedi ve kamu borçlarının azalmasıyla sonuçlandı.
İhracata dayanan büyüme, yüksek eşya fiyatları ve ülkede gelişen güven
ortamı hükümetin bu uygulamalarına olumlu katkılarda bulunmuş.
Kolombiya’nın ekonomisi 1999’da gerilemeye
başladı ve ekonominin kendini toparlaması uzun zaman aldı. Ülke ekonomisi
genellikle zayıf yerli ve yabancı talepten ve içteki çatışmalardan olumsuz
yönde etkilendi. Bununla beraber demokratik güvenlik stratejisi, şu anki
hükümetin ekonomik politikası ve Birleşik Devletler ile imzalanan serbest
ticaret antlaşması başta iş sektörü olmak üzere ülke ekonomisinde güven
ortamı yarattı.
Ülke ekonomisi ayrıca turistlerin bıraktığı
gelirle de güçlenmektedir. 2007 yılında 2 milyon turistin ülkeye gelmesi
beklenmektedir. |
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH)
(satın alma gücü paritesi): |
|
374.4 milyar $ (2006 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH)
(resmi döviz kuru): |
|
106.8 milyar $ (2006 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH)
– gerçek büyüme hızı): |
|
% 6.8 (2006 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH)
– kişi başına (PPP): |
|
8,600 $ (2006 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH)
– sektörlere göre dağılım: |
|
Tarım: % 12
Endüstri: % 35.2
Hizmet: % 52.7 (2006 tahmini) |
|
İş gücü: |
|
20.81 milyon kişi (2006
tahmini) |
|
İş gücü- iş alanlarına
göre: |
|
Tarım: % 22.7
Endüstri: % 18.7
Hizmet: % 58.5 (2000 tahmini) |
|
İşsizlik oranı: |
|
% 11.1 (2006 tahmini) |
|
Yoksulluk sınırı altındaki
nüfus: |
|
% 49.2 (2005) |
|
Yüzdelik paya göre ev
geliri ya da gideri: |
|
En az: % 10: % 7.9
En fazla: % 10: % 34.3 (2004)
|
|
Enflasyon oranı (tüketici
fiyatları): |
% 4.3 (2006 tahmini) |
|
Kolombiya Bütçesi: |
Gelirler: 50.7 milyar $
Giderler: 52.29 milyar $, mevcut olmayan
sermaye giderleri dâhil.
(2006 tahmini) |
|
Kolombiya'da Tarım –
Ürünleri: |
Kahve, çiçek, muz, pirinç,
tütün, şeker pancarı, kakao çekirdekleri, meyveler, orman ürünleri, karides |
|
Sanayiler: |
Tekstil, yiyecek işleme,
petrol, giyim, ayakkabı, meşrubat, kimyasallar, çimento, altın, kömür,
zümrüt |
|
Kolombiya'nın Endüstriyel
üretimin gelişme hızı: |
% 5.8 (2006 tahmini) |
|
Kolombiya’nın Elektrik
üretimi: |
46.93 milyar kWh (2004) |
|
Kolombiya'nın Elektrik
tüketimi: |
42.01 milyar kWh (2004) |
|
Kolombiya'nın Elektrik
ihracatı: |
1.682 milyar kWh (2004) |
|
Kolombiya'nın Elektrik
ithalatı: |
48 milyon kWh (2004) |
|
Kolombiya'nın Petrol
üretimi: |
512,400 bbl/gün (2005 tahmini) |
|
Kolombiya'nın Petrol
tüketimi: |
269,000 bbl /gün (2004
tahmini) |
|
Kolombiya'nin Petrol
ihracatı: |
0 bbl /gün |
|
Kolombiya'nın Petrol
ithalatı: |
0 bbl/ gün |
|
Kolombiya'nın Doğal gaz
üretimi: |
6.18 milyar cu m (2004
tahmini) |
|
Kolombiya'nın Doğal gaz
tüketimi: |
6.18 milyar cu m (2004
tahmini) |
|
Kolombiya’da İhracat: |
24.86 milyar $ f.o.b (2006
tahmini) |
|
Kolombiya'da İhracat
malları: |
Petrol, kahve, kömür, nikel,
zümrüt, giysi, muz, çiçek |
|
Kolombiya'da İhracat
ortakları: |
Birleşik Devletler % 41.8,
Venezuela % 9.9, Ekvator % 6.3 (2005) |
|
Kolombiya'da İthalat: |
24.33 milyar $ f.o.b (2006
tahmini) |
|
Kolombiya'da İthalat
malları: |
Endüstriyel malzemeler,
taşımacılık malzemeleri, tüketici malları, kimyasallar, kâğıt ürünleri,
yakıt, elektrik |
|
İthalat ortakları: |
Birleşik Devletler %28.5,
Meksika % 8.3, Çin % 7.6, Brezilya % 6.5, Venezuela % 5.7 (2005)
|
|
Kolombiya Dış borç: |
37.21 milyar $ (30 Haziran
2006 tahmini) |
|
Kolombiya Ekonomik yardım -
alıcı |
Yardım almıyor. |
|
Kolombiya'nın Para birimi
(kod): |
Kolombiya Pezosu |
|
Döviz kurları: |
Kolombiya Pezosunun Amerikan
Dolarına oranı: 2,358.6 (2006), 2,320.75 (2005), 2,628.61 (2004), 2,877.65
(2003), 2,504.24 (2002) |
|
Kolombiya'da Mali yıl: |
Takvim Yılı |
|
İletişim |
|
|
Kolombiya'da Telefonlar –
kullanımdaki ana hatlar: |
7,678,800 (2005) |
|
Kolombiya'da Telefonlar –
cep telefonu: |
21.85 milyon (2005)
|
|
Kolombiya'da Telefon
sistemi: |
Genel Değerlendirme: Birçok yerde modern
sistemler kullanılmaktadır.
Yerel: Ülke çapında mikrodalga radyo
sistemi yerel iletişimi sağlamaktadır. 41 ter istasyonuyla birlikte yerel
uydu sistemi kullanılmaktadır. Fiber optik ağ bağlantısı 50 şehri birbirine
bağlamaktadır.
Uluslar arası: Ülke kodu 57, Uydu dünya
istasyonları – 6 Intelsat, 1 Inmersat, 3 tamamıyla dijital uluslar arası
merkez, 6 denizaltı kablosu |
|
Kolombiya'da Radyo yayın
istasyonları: |
AM 454, FM 34, kısa dalga 27
(1999) |
|
Kolombiya'da Televizyon
yayın istasyonları: |
60 (1997) |
|
Internet ülke kodu: |
.co |
|
Kolombiya İnternet sahibi: |
581,877 (2006) |
|
Internet kullanıcıları: |
4.739 milyon (2005)
|
|
Taşımacılık |
|
|
Kolombiya'da Hava alanları: |
984 (2006) |
|
Döşeli pistleri (asfalt)
olan hava alanları: |
Toplam: 101
3,047 m' den fazla: 2
2,438’den 3,047 m ’e: 9
1,524’den 2,437 m 'e: 38
914’den 1,523 m’ e: 40
914 m altı: 12 (2006) |
|
Döşenmemiş pistli (asfalt
olmayan) hava alanları: |
Toplam: 883
3,047 m' den fazla: 1
1,524’den 2,437 m 'e: 35
914’den 1,523 m’ e: 275
914 m altı:572 (2006) |
|
Karayolları: |
Toplam: 112,988 km
Asfaltlanmış: 16,270 km
Asfaltlanmamış: 96,718 km (2004) |
|
Kolombiya'da Limanlar ve
terminaller: |
Barranquilla, Buenaventura,
Cartagena, Muelles El Bosque, Puerto Bolivar, Santa Marta, Turbo |
|
Askerlik |
|
|
Kolombiya Kuvvet
Komutanlıkları: |
Ordu, Ulusal Donanma,
Kolombiya Hava Kuvvetleri |
|
Askeri görev yaşı ve
zorunluluk: |
16 yaşına girenler zorunlu
veya gönüllü olarak orduya katılabilirler ve zorunlu eğitim süresi 24 aydır.
(2004) |
