|
Giriş: |
Kuzey Kore |
|
Kuzey Kore'nin Geçmişi: |
Uzun tarihi boyunca bağımsız bir
krallık olan Kore, 1905'te Japonya tarafından Rus-Japon
savaşından sonra işgal edildi. Beş yıl sonra Japonya tüm yarım
adayı resmen işgal etti.İkinci Dünya Savaşının takiben Kore,
kuzey kısmı Sovyet-destekli Komünist egemenliğinde kalmak üzere
ayrıldı. Yarımadanın güney kısmında bulunan ABD destekli Kore
Cumhuriyetiyle yapılan başarısız Kore savaşından (1950-53) sonra
Kuzey Kore (DPRK), kurucusu olan KIM Il-so'ng başkanlığında
Sovyetlerin ve Komünist Çin'in etkisinde kalarak sözde kendi
kendine yetebilirlik ve kendine güven politikalarını benmisedi.
DPRK ABD'yi sosyal sistemin önünde duran şeytan ilan eden
propagandaları ülke geneline yaydı ve politik, askeri ve
ekonomik politikaları benimsediği ideoloji çerçevesinde
kalıplara soktu. KIM'in oğlu olan şu anki yönetici KIM Jong Il
1980 yılında babasının veliahdı olarak ilan edildi ve 1994
yılında babası ölene kadar yönetici ve politikacı rolünü
üslendi. Onlarca yıllık yanlış yönetim ve kaynakların yanlış
kullanılmasıyla DPRK bir yanda 1milyonluk ordusunu devam
ettirmeye çalışmakta bir yandada halkını beslemek için
1990lardan sonra uluslar arası yardımlara fazlaca muhtaç
olmaktadır.Kuzey Kore'nin uzun menzilli nükleer füzeler
geliştirmesi, kimyasal ve biyolojik silah programlarına ağırlık
vermesi uluslar arası kamu oyunda endişeye neden olmaktadır.
Uranyum zenginleştirme faaliyetleri yüzünden de tepkiler alan
Kuzey Kore Ocak 2003'te, NPT ( Non-Proliferation Treaty yani
nükleer, kimyasal ve biyolojik silahları karşılıklı kullanmama
antlaşması) üyeliğinden çekildiğini açıkladı. 2003 yılı
ortalarında Pyongyang nükleer yakıt silahlarını işlemeyi
tamamladığını ve “nükleer caydırıcı” geliştirdiğini ilan etti.
2003 Ağustos'undan başlayarak Kuzey Kore, Çin, Japonya, Rusya ve
ABD “altı parti” görüşmeleri çerçevesinde Kuzey Kore'nin nükleer
gelişim programı üzerindeki “pat” yani beraberlik durumunu
çözmek için toplandı. Kuzey Kore görüşmeleri 2005 Kasımında
kesti. Temmuz 2006'da balistik-füzeleri ve Ekim 2006'da bir
nükleer silahı denedi. Ekim 2006'da Kuzey Kore “Altı parti”
görüşmelerine devam edeceğini açıkladı. Görüşmeler Aralık
2006'da yeniden başladı. |
|
Kuzey Kore Coğrafyası |
|
|
Kuzey Kore' in
Konumu: |
Doğu Asyadadır. Kore yarım
adasının kuzey kısmında Kore Körfezi ve Japon Denizi tarafından
çevrilir ve ayrıca Çin ve Güney Kore arasındadır. |
|
Kuzey Kore'nin
Coğrafi Koordinatları: |
40 00 K, 127 00 D |
|
Kuzey Kore'nin Harita dizini: |
Asya |
|
Kuzey Kore'nin Yüzölçümü: |
toplam: 120,540 km²
toprak: 120,410 km²
su: 130 km² |
|
Kuzey Kore Yüz ölçüm
karşılaştırma: |
Mississippi'den çok az küçüktür. |
|
Kuzey Kore'nin Kara
sınırları: |
Toplam: 1,673 km
Sınır Komşuları: Çin 1,416 km, Güney Kore 238 km, Rusya 19 km
|
|
Kuzey Kore'nin Kıyı boyu: |
2,495 km |
|
Kuzey Kore'nin Deniz hakları: |
karasal deniz: 12nm özel
ekonomik bölge: 200nm
not: Japon Denizi'ndeki 50nm 'lik askeri sınır hattı ve Sarı
Deniz'deki özel ekonomik bölge sınırları tüm yabancı gemi ve
uçaklara izinsiz olmak üzere yasaktır. |
|
Kuzey Kore'de İklim: |
Yazları yağışlı olmak üzere
ılımandır. |
|
Kuzey Kore'de Arazi(toprak
yapısı): |
Arazi derin ve dar vadilerle
parçalanan çoğunlukla dağ ve tepelerden oluşur; kıyı ovaları
batıda yaygındır ama doğuda kesilir. |
|
Kuzey Kore'nin Rakım uç
değerleri: |
En alçak noktası: Japon Denizi 0 m
En yüksek noktası: Paektu-san 2,744 m |
|
Kuzey Kore'nin Doğal
Kaynakları: |
Kömür, kurşun, tungsten, çinko,
grafit, magnesit, demir, bakır, altın, pirit, tuz, kalsiyum
floriti, su gücü |
|
Kuzey Kore'nin Toprak
kullanımı: |
Tarım alanı: % 22.4
Sürekli tarım ürünleri: % 1.66
Diğer: %75.94 (2005) |
|
Kuzey Kore'de Sulanan arazi: |
14,600 km² (2003) |
|
Kuzey Kore'de Doğal afetler: |
Bahar sonlarına doğru görülen
kuraklığı genelde aşırılı seller takip eder; ilk baharda zaman
zaman tayfunlar görülür. |
|
Kuzey Kore'nin Çevre –
bugünkü sorunlar: |
Su kirliliği; içme suyu
yetersizliği; su kaynaklı hastalıklar; ormanların aşırı
tahribatı; toprak erozyonu ve azalması. |
|
Kuzey Kore Çevre – uluslar
arası anlaşmalar: |
Gruplar: Antartika Antlaşması,
Biyofarklılık ,İklim Değişikliği, Çevresel Modifikasyon, Ozon
tabakasının korunması, Gemi kirliliği İmzalanmış ama
onaylanmamış: Deniz kanunu |
|
Kuzey Kore Coğrafya - not: |
Çin, Güney Kore ve Rusya
sınırlarıyla çevrelenen stratejik bölge; iç kısımlarda kalan
dağlar yalıtılmıştır ve az nüfuslanmıştır. |
|
Kuzey Kore Halk |
|
|
Kuzey Kore'nin Nüfusu: |
23,301,725 kişi (Temmuz 2007
tahmini) |
|
Yaş dağılımı: |
0-14 yaş: %23.3 ( erkek 2,758,826
/ kadın 2,679,093 )
15-64 yaş: % 68.1 (erkek 7,852,282 / kadın 8,024,429 )
65 yaş ve üstü: %8.5 ( erkek 709,599 / kadın 1,277,496 )
(2007 tahmini.) |
|
Kuzey Kore'de Ortalama yaş: |
Toplam: 32.4 yaş
Erkek: 30.9 yaş
Kadın: 33.8 yaş (2007 tahmini) |
|
Kuzey Kore'de Nüfus artış
oranı: |
% 0.785 (2007 tahmini) |
|
Kuzey Kore'de Doğum oranı: |
15.06 doğum/1000 nüfus (2007
tahmini) |
|
Kuzey Kore'de Ölüm oranı: |
7.21 ölüm/1000 nüfus (2007
tahmini) |
|
Kuzey Kore'de Net göç oranı: |
0 göçmen/1000 nüfus (2007 tahmini) |
|
Kuzey Kore'de
Cinsiyet oranı: |
Doğumda: 1.05 erkek/kadın 15 yaş
altı 1.03 erkek/kadın
15-64yaş arası: 0.979 erkek/kadın
65 yaş ve üzeri: 0.555 erkek/kadın
Toplam Nüfus: 0.945 erkek/kadın (2007 tahmini) |
|
Kuzey Kore'de Bebek ölüm
oranı: |
Toplam: 1000 canlı doğumda 22.56
ölüm Erkek: 1000 canlı doğumda 24.2 ölüm
Kadın: 1000 canlı doğumda 20.84 ölüm (2007 tahmini) |
|
Kuzey Kore'de Ortalama yaşam
süresi: |
Toplam nüfus: 71.92 yaş
Erkek: 69.18 yaş
Kadın: 74.8 yaş (2007 tahmini) |
|
Kuzey Kore'de Doğurganlık
oranı: |
2.05 çocuk/kadın (2007 tahmini) |
|
Kuzey Kore'de Uyruk: |
İsim: Koreli(ler)
Sıfat: Koreli |
|
Kuzey Kore'de Etnik gruplar: |
Irk olarak türdeş; Küçük bir Çinli
toplulu ile birkaç etnik Japon topluluğu vardır. |
|
Kuzey Kore'de Dinler: |
Geleneksel olarak Budist ve
Konfüçyüsçülük ve bazı Hristiyan ve senkretikler (Gök Tanrı
Dini)
note: özerk din yaşantısı yoktur; hükümet kaynaklı dini
gruplar dinsel özgürlüğün var olduğu hayalini göstermek için
vardırlar. |
|
Kuzey Kore'de Diller: |
Korece |
|
Kuzey Kore'de Okuryazarlık
oranı: |
Tanım: 15 yaş ve üzeri okuyup
yazabilir. Toplam Nüfus:
%99
Erkek: % 99
Kadın: %99 |
|
Yönetim |
|
|
Kuzey Kore'nin Ülke adı: |
Kabul Edilen Uzun Biçimi: Kuzey
Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti Kabul Edilen Kısa Biçimi:
Kuzey Kore
mahalli uzun biçimi: Choson-minjujuui-inmin-konghwaguk
mahalli kısa biçimi: Choson
Kısaltma : DPRK |
|
Kuzey Kore'nin Başkenti:
|
İsim:Pyongyang
coğrafi koordinatları: 39 01 K, 125 45 D
zaman farkı: UTC+9 (Standart zaman boyunca Washington Dc’den
14 saat ileri) |
|
Kuzey Kore'nin Yönetim
biçimi: |
Bir kişinin diktatörlüğünde
Komünist Devlet. |
|
Kuzey Kore'nin İdari
bölgeleri: |
9 il ve 4 belediye İller:Chagang-do
(Chagang), Hamgyong-bukto (Kuzey Hamgyong), Hamgyong-namdo
(Güney Hamgyong), Hwanghae-bukto (Kuzey Hwanghae), Hwanghae-namdo
(Güney Hwanghae), Kangwon-do (Kangwon), P'yongan-bukto (Kuzey
P'yongan), P'yongan-namdo ( Güney P'yongan), Yanggang-do (Yanggang)
Belediyeler: Kaesong-si (Kaesong), Najin Sonbong-si (Najin),
Namp'o-si (Namp'o), P'yongyang-si (Pyongyang) |
|
Kuzey Kore'de Bağımsızlık: |
15 Ağustos 1945 (Japonya'dan)
|
|
Kuzey Kore'nin Milli bayramı: |
Kuzey Kore Demokratik Halk
Cumhuriyeti'nin Kurulması(DPRK), 9 Eylül (1948) |
|
Kuzey Kore Anayasası: |
1948'te kabul edildi; 27 Aralık
1972'de, tekrar Nisan 1992'de, ve Eylül 1998'de tamamen elden
geçirildi. |
|
Kuzey Kore'de Kanun sistemi: |
Eski Alman İmparatorluğu sivil
hukuk sistemive ona Japonya'nın etkileri ve Komünist yasal
teorilerin üzerine kurulmuştur. Yasama yargıya karışmaz. Zorunlu
ICJ yargılama yetkisini kabul etmedi. |
|
Kuzey Kore'de Oy hakkı: |
17 yaş; evrensel. |
|
Kuzey Kore'nin Katıldığı
uluslar arası örgütler: |
ARF, FAO, G-77, ICAO, ICRM, IFAD,
IFRCS, IHO, IMO, IOC, IPU, ISO, ITU, NAM, UN, UNCTAD, UNESCO,
UNIDO, UNWTO, UPU, WFTU, WHO, WIPO, WMO |
|
Kuzey Kore'nin Bayrak şekli: |
Mavi(üstte), Kırmızı ( ortada ve
mavi şeridin 3 katı eninde) ve mavi (altta) olmak üzere 3 yatay
şeritten oluşur; Gönder kısmında kırmızı şeritin üstünde beyaz
bir çember ve o çemberin içinde beş köşeli kırmızı bir yıldız
bulunmaktadır. |
|
Kuzey Kore Ekonomisi |
|
|
Kuzey Kore'de Ekonomiye genel
bakış:
|
|
Dünyanın en merkezi planlı ve en
yalıtılmış ekonomilerinden biri olan Kuzey Kore ekonomisi
umutsuz bir ekonomik durum içerisindedir. Endüstriyel merkezler
yedek parça kıtlığından ve yatırım yapılmamasından dolayı tamie
edilemeyecek derecede kötü bir hal almışlardır. Buna paralel
olarak Endüsti ve enerji üretimleri de düşmektedir. 2006 yılı
sonbaharında görülen şiddetli seller ve akabinde görülen kurak
dönem ülkenin kıtlıkla karşı karşıya kalmasına neden olmuştur.
Ülkenin yaşadığı kuraklık traktör ve benzin kıtlığından,
kollektif tarım faaliyetlerinden ve tarıma elverişli alan
kıtlığından dolayı 12.yılını doldurmuştur.1995 yılından beri
etkili olan kıtlık Kuzey Kore insanına yapılan uluslar arası
büyük besin yardımlarıyla aşılmaya çalışılmaktadır; fakat nüfus
hala uzun süren yetersiz beslenme ve kötü yaşam koşullarından
çekmektedir. Geniş çapta yapılan askeri harcamalar, sivil
tüketim için gerekli olan ve yatırım isteyen kaynakları yiyip
bitirmiştir. 2004 yılında rejim, özel çiftçi pazarının daha
fazla ürün çeşidi satmasını sağlayan yasayı onaylamıştır. Rejim
tarımsal kalkınmayı sağlamak için deney amaçlı bazı özel
kuruluşların ülkeye girmesine de izin vermiştir. Ekim 2005'te
rejimbu politikaları tersine çevirmiş tahılların özel olarak
satılmasını yasaklamış ve besin alımını tekrardan karneye
bağlamıştır. Aralık 2005 itibariyle rejim, uluslar arası insani
yardım kuruluşlarının Kuzey Kore'ye yaptığı yardımları
reddetmiştir ve geride kalan uluslar arası ve kamu-dışı tüm
yardım şirketlerine sınırlamalar getirmiştir (Dünya Beslenme
Örgütü gibi) Dış kaynaklı besin yardımları genellikle Çin ve
Güney Kore'den tahıl ve ödenek biçiminde gelmektedir.
|
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH)
(satın alma gücü paritesi):
|
|
Gayrisafi yurtiçi
hasıla (GSYİH) (resmi döviz kuru): |
|
40 milyar $ (2006 tahmini)
Not:Kuzey Kore Ulusal Gelir hesapları hakkında hiç bir güvenilir
bilgi vermez; Buradaki bilgiler OECD için Angus MADDISON'un
Kuzey Kore'nin satın alma paritesini tahmin etmesiyle ilgili bir
çalışmadan gösterilmektedir. 1999'dan 2006'ya kadar öne sürdüğü
rakamlar Kuzey Kore'nin GSYİH'sindeki gerçek büyüme rakamları ve
ABD'nin GSYİH azaltılmasının üstüne kurduğu enflasyon faktörü
göz önüne alınarak tahmin edilmiştir. Sonuç neredeyse
yuvarlanarak 10 milyar $ bulunmuştur. (2006 Tahmini.)
|
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH)
– gerçek büyüme hızı): |
|
Gayrisafi yurtiçi
hasıla (GSYİH) – kişi başına (PPP): |
|
Mevcut Değil. |
|
% 1.8 (2006 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH)
– sektörlere göre dağılım: |
$1.800 $ (2006 tahmini) |
|
Tarım: %30
Endüstri: %34
Hizmet: % 36 (2002 tahmini) |
|
İş gücü: |
|
İş gücü- iş alanlarına göre: |
|
9.6 milyon |
|
Tarım:%36 Endüstiri ve Hizmet:
%64. |
|
İşsizlik oranı: |
|
Yoksulluk sınırı altındaki
nüfus: |
|
Mevcut Değil. |
|
Yüzdelik paya göre ev geliri ya
da gideri: |
|
Mevcut Değil. |
|
En az: 10%: Mevcut Değil. .
En fazla: 10%: Mevcut Değil. |
|
Enflasyon oranı (tüketici
fiyatları): |
Mevcut Değil. |
|
Kuzey Kore Bütçesi: |
Gelirler: Mevcut Değil.
Giderler: Mevcut Değil. |
|
Kuzey Kore'deTarım – Ürünleri: |
Pirinç, Mısır, Patates,
soyafasulyesi, bakliyat; Sığır, domuz, domuz eti, yumurta
|
|
Sanayiler: |
Askeri ürünler; Makine yapımı;
elektrik gücü; kimyasallar; madencilik (kömür, demir, kireçtaşı,
magnesit, grafit, bakır, çinko, kurşun ve kıymetli metaller),
metalürji; dokuma, besin işleme; turizm |
|
Kuzey Kore'nin Endüstriyel
üretimin gelişme hızı: |
Mevcut Değil. |
|
Kuzey Kore'ninElektrik üretimi: |
21.71 milyar kWh (2004) |
|
Kuzey Kore'nin Elektrik
tüketimi: |
20.19 milyar kWh (2004) |
|
Kuzey Kore'nin Elektrik
ihracatı: |
0 kWh (2004) |
|
Kuzey Kore'ninElektrik
ithalatı: |
0 kWh (2004) |
|
Kuzey Kore'nin Petrol üretimi: |
138.5 varil/gün (2004 tahmini) |
|
Kuzey Kore'nin Petrol tüketimi: |
25,000 varil /gün (2004 tahmini) |
|
Kuzey Kore'nin Petrol ihracatı: |
0 varil /gün (2004 tahmini) |
|
Kuzey Kore'nin Petrol ithalatı: |
22,000 varil /gün (2004 tahmini) |
|
Kuzey Kore'nin Doğal gaz
üretimi: |
0 cu m (2004 tahmini) |
|
Kuzey Kore'nin Doğal gaz
tüketimi: |
0 cu m (2004 tahmini) |
|
Kuzey Kore'de İhracat: |
1.34 milyar $ f.o.b. (2005
tahmini) |
|
Kuzey Kore'de İhracat malları: |
Mineraller, metalürji ürünleri,
üretim sanayisi (silah üretimi dahil), dokuma, tarımsal ve
balıkçılık ürünleri. |
|
Kuzey Kore'de İhracat
ortakları: |
Çin %35, Güney Kore %24, Tayland
%9, Japonya %9 (2005) |
|
Kuzey Kore'de İthalat: |
2.72 milyar $ f.o.b. (2005)
|
|
Kuzey Kore'de İthalat malları: |
Petrol, Kok kömürü, makine ve
malzemeleri, dokuma ve hububat. |
|
İthalat ortakları: |
Çin %42, Güney Kore %28, Rusya %9,
Tayland %8 (2005) |
|
Kuzey Kore Dış borç: |
12 milyar $ (1996 tahmini)
|
|
Kuzey Kore Ekonomik yardım –
alıcı: |
Mevcut Değil.
not: 2004 Dünya besin programından değeri 118milyon$ olan
350,000 ton besin almıştır.Buna ek olarak hükümetsel olmayan
organizasyonlardan ve iki taraflı vericilerden de yardım
almaktadır. |
|
Kuzey Kore'nin Para birimi
(kod): |
Kuzey Kore Won'u (KPW)
|
|
Döviz kurları: |
Resmi olarak: KPW' nin Amerikan
Dolarına oranı: - 141 (2006), 170 (Aralık 2004), 150 (Aralık
2002), Piyasada: KPW'nin Amerikan Dolarına oranı: 2,500-3,000
(Aralık 2006) |
|
Kuzey Kore'de Mali yıl: |
Takvim yılı |
|
İletişim |
|
|
Kuzey Kore'de Telefonlar –
kullanımdaki ana hatlar: |
980,000 (2003) |
|
Kuzey Kore'de Telefon sistemi: |
Genel Değerlendirme: Mevcut Değil.
Yerel:Mevcut Değil.
Uluslar arası: Ülke kodu 850; zemine kurulu uydu
istasyonları: 1 Intelsat ( 1 Hint Okyanusuna ve 1 Rus(Hint
Okyanusu bölgesine); Moskova ve Pekin ile diğer uluslar arası
bağlantılar. |
|
Kuzey Kore'de Radyo yayın
istasyonları: |
AM 17 (Kuzey Kore Merkezi yayın
istasyonunun 11 istasyonunu da içerir;Kuzey Kore, her bir Kuzey
Koreli için önemli bir bilgi kaynağı olan tüm ülkeye kablolarla
ulaştırılmış Ulusal bir iç telefon sistemine sahiptir. En
kalabalık alanlara ve iş yerlerine kadar ulaşır ve haber ve
yorum taşır.), FM 14, kısa dalga 14 (2006) |
|
Kuzey Kore'de Televizyon yayın
istasyonları: |
4 (Kore Merkezi Televizyonunu
Mansudae Televizyonunu, Kore Eğitim ve Kültür Televizyonunu
Güney Kore'yi hedef alan Kaesong Televizyonunu içerir.) (2003)
|
|
Internet ülke kodu: |
.kp |
|
Internet kullanıcıları: |
Mevcut Değil. |
|
Taşımacılık |
|
|
Kuzey Kore'de Hava alanları: |
77 (2006) |
|
Döşeli pistleri (asfalt) olan
hava alanları:
|
toplam: 36
3,047 m' den fazla : 22,438’den 3,047 m ’e: 22
1,524’den 2,437 m 'e : 8
914’den 1,523 m’ e: 1
914 m altı: 3 (2006) |
|
Döşenmemiş pistli (asfalt
olmayan) hava alanları: |
|
Toplam: 41 2,438’den 3,047 m
’e: 1
1,524’den 2,437 m 'e : 20
914’den 1,523 m’ e: 13
914 m altı:7 (2006) |
|
Karayolları: |
Toplam: 31,200 km
Asfaltlanmış: 1,997 km
Asfatlanmamış: 29,203 km (1999 tahmini.) |
|
Kuzey Kore'de Limanlar ve
terminaller: |
Ch'ongjin, Haeju, Hungnam (Hamhung),
Kimch'aek, Kosong, Najin, Namp'o, Sinuiju, Songnim, Sonbong
(eskiden Unggi idi.), Ungsang, Wonsan |
|
Askeri |
|
|
Kuzey Kore
Kuvvet Komutanlıkları: |
Kuzey Kore Halk Ordusu: Kara
Kuvvetleri, Donanma, Hava Kuvvetleri; Sivil Güvenlik birimleri
(2005) |
|
Askeri görev yaşı ve
zorunluluk: |
17 yaş (2004)
|
|
Askeri hizmet için mevcut insan
gücü: |
yaşları 18-49 arası erkekler:
5,851,801 kişi
yaşları 18-49 arası kadınlar: 5,850,733 kişi (2005
tahmini) |
|
yaşları 18-49 arası erkekler:
4,810,831 kişi ,
yaşları 18-49 arası kadınlar: 4,853,270 kişi (2005 tahmini)
|
|
Askeri hizmet için uygun insan
gücü: |
|
yaşları 18-49 arası erkekler:
194,605 kişi , yaşları
18-49 arası kadınlar: 187,846 kişi (2005 tahmini)
|
|
Askeri hizmete hazır hale gelen
insan gücü(yıllık): |
| |
| |
|
