|
Ekonomi |
|
|
|
Libya'da Ekonomiye genel bakış: |
|
|
Libya ekonomisi, petrol
sektöründen gelen gelirlere dayanmaktadır. Bu da ihracatın % 95’i,
GSYİH’nin % 25’i, kamu sektörü ücretlerinin % 60’ıdır. Ülkenin
nüfusunun az olması ve enerji sektöründeki gelirler Libya’yı
Afrika’da en yüksek kişi başı GSYİH’ye sahip ülke yapmaktadır.
Libyalı memurlar, son dört yılda ülkeyi uluslar arası platforma
taşımak amacıyla birçok ekonomik reform uyguladı. BM yaptırımlarının
kaldırılması ülkeye doğrudan yabancı yatırımcıların gelmesini
sağladı. Özellikle bu yatırımlar enerji sektörüne yapıldı.
Libya, sosyalist ekonomisini
liberalleştirmek için daha çok uzun yol kat etmesi gerekmektedir.
Öncelikli adımı Dünya Ticaret Örgütü’ne üye olması gerekir. Ardından
bazı sübvansiyonları düşürmeli ve özelleştirme çabalarına hız
vermesi gerekir. Petrol üretimi ile ilgili olmayan sektörler
genişletilmektedir. Özellikle petrokimyasal, demir, çelik ve
alüminyum üretimine hız verilmektedir. İklim şartları ve verimli
toprak oranının az olması tarımsal üretimi düşürmektedir. Libya’nın
yaptığı ithalatın % 75’i yiyecektir. Su ile ilgili umutlar, İnsan
Yapımı Büyük Nehir Projesi’ne bağlanmaktadır. Ama önemli kaynaklar
da araştırılmaktadır. |
|
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) (satın alma gücü paritesi): |
|
|
72.68 milyar $ (2006 tahmini) |
|
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) (resmi döviz kuru):
|
|
|
34.2 milyar $ (2006 tahmini) |
|
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) – gerçek büyüme hızı): |
|
|
% 6.1 (2006 tahmini) |
|
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) – kişi başına (PPP): |
|
|
12,300 $ (2006 tahmini) |
|
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) – sektörlere göre dağılım: |
|
|
Tarım: % 7.3
Endüstri: % 51.3
Hizmet: % 41.4 (2006 tahmini) |
|
|
İş
gücü: |
|
|
1.787 milyon kişi (2006
tahmini) |
|
|
İş
gücü- iş alanlarına göre: |
|
|
Tarım: % 17
Endüstri: % 23
Hizmet: % 59 (2004 tahmini) |
|
|
İşsizlik oranı: |
|
|
% 30 (2006 tahmini) |
|
|
Yoksulluk sınırı altındaki nüfus: |
|
|
% 7.4 (2004) |
|
|
Yüzdelik paya göre ev geliri ya da gideri: |
|
|
En az: % 10: mevcut değil
En fazla: % 10: mevcut değil
|
|
|
Enflasyon oranı (tüketici fiyatları): |
% 3.1 (2006 tahmini) |
|
|
Libya
Bütçesi: |
Gelirler: 33.34 milyar $
Giderler: 19.3 milyar $, 5.6
milyar $ lık sermaye giderleri dâhil.
(2006 tahmini) |
|
|
Libya'da Tarım – Ürünleri: |
Buğday, arpa, zeytin, hurma,
narenciye, sebze, yer fıstığı, soya fasulyesi, büyükbaş hayvan
|
|
|
Sanayiler: |
Petrol, çimento, demir çelik
sanayi, yiyecek işleme, tekstil, el sanatları |
|
|
Libya'nın Endüstriyel üretimin gelişme hızı: |
Mevcut değil |
|
|
Libya’nın Elektrik üretimi: |
19.44 milyar kWh (2004) |
|
|
Libya'nın Elektrik tüketimi: |
18.08 milyar kWh (2004) |
|
|
Libya'nın Elektrik ihracatı: |
0 kWh (2004) |
|
|
Libya'nın Elektrik ithalatı: |
0 milyar kWh (2004) |
|
|
Libya'nın Petrol üretimi: |
1.72 milyon bbl/gün (2006
tahmini) |
|
|
Libya'nın Petrol tüketimi: |
237,000 bbl /gün (2004
tahmini) |
|
|
Libya'nın Petrol ihracatı: |
1,34 milyon bbl /gün (2004) |
|
|
Libya'nın Petrol ithalatı: |
0 bbl/ gün |
|
|
Libya'nın Doğal gaz üretimi: |
8.06 milyar cu m (2004
tahmini) |
|
|
Libya'nın Doğal gaz tüketimi: |
5.93 milyar cu m (2004
tahmini) |
|
|
Libya’da İhracat: |
37.02 milyar $ f.o.b (2006
tahmini) |
|
|
Libya'da İhracat malları: |
Ham petrol, rafine edilmiş
petrol ürünleri, doğal gaz, kimyasallar |
|
|
Libya'da İhracat ortakları: |
İtalya % 37.4, Almanya % 14.8,
İspanya % 7.8, Birleşik Devletler % 6.2, Fransa % 5.6, Türkiye % 5.4
(2006) |
|
|
Libya'da İthalat: |
14.47 milyar $ f.o.b (2006
tahmini) |
|
|
Libya'da İthalat malları: |
Makine, yarı işlenmiş eşyalar,
yiyecek, taşımacılık malzemeleri, tüketici ürünleri
|
|
|
İthalat ortakları: |
İtalya % 18.8, Almanya % 7.8,
Çin % 7.5, Tunus % 6.2, Fransa % 5.8, Türkiye % 5.2, Güney Kore %
4.8, Birleşik Devletler % 4.6, Birleşik Krallık % 4 (2006) |
|
|
Libya
Dış borç: |
4.492 milyar $ (2006 tahmini)
|
|
|
Libya
Ekonomik yardım - alıcı |
ODA, 18 milyon $ (2004
tahmini) |
|
|
Libya'nın Para birimi (kod): |
Libya Dinarı
|
|
|
Döviz
kurları: |
Libya Dinarının Amerikan
Dolarına oranı: 1.3108 (2006), 1.3084 (2005), 1.305 (2004), 1.2929
(2003), 1.2707 (2002) |
|
|
Libya'da Mali yıl: |
Takvim Yılı |
|