|
Giriş: |
Liechtenstein |
|
Liechtenstein'nın Geçmişi: |
Liechtenstein hanedanlığının ismi
ailenin 1140 yılından 13yüzyıla ve o tarihten 1807 yılına kadar
sahip olduğu Avusturya'da bulunan Liechtenstein Kalesinden
gelir. Liechtenstein
Prensliği Kutsal Roma İmparatorluğu içerisinde 1719 yılında
kurulmuştu ve 1806'da bağımsız bir ülke olmuştu. Birinci Dünya
Savaşının sonlarına doğru Liechtenstein Avusturya'ya sıkıca
bağlanmıştı; fakat anlaşmazlıklar yüzünden çıkan ekonomik buhran
Liechtenstein'ın İsviçre'ye kültürel ve diğer bakımlardan
yakınlaşmasını sağladı. II. Dünya Savaşından beri (Liechtenstein
bu savaşta tarafsızdı.) ülkedeki düşük vergiler mükemmel bir
büyümeyi teşvik etti. Liechtenstein 1836'da seramik üreten ilk
fabrikanın açılmasında olduğu gibi 19 yüzyılda bir çok avantaja
sahipti. 1861'de, Tasarruf ve Kredi Bankası ve pamuk dokuyan bir
imalathane kuruldu. Ren nehri üzerine 1868'de iki adet köprü
inşa edildi ve 1872'de ülkeyi bir ucundan diğerine kesen demir
yolu inşaatı tamamlandı.
Liechtenstein Prensi tahmini 4
milyar $'lık servetiyle dünyanın en büyük altıncı devlet
başkanııdır. Ülke nüfusu dünya'nın en yüksek yaşam standardı
sunan ülkelerin birinde yaşamaktan gayet memnundurlar. |
|
Liechtenstein Coğrafyası |
|
|
Liechtenstein'nın Konumu: |
Avrupa'nın ortasında Avusturya ve
İsviçre'nin arasında yer alır. |
|
Liechtenstein'nın
Coğrafi Koordinatları: |
47 16 K, 9 32 D |
|
Liechtenstein'nın Harita
dizini: |
Avrupa |
|
Liechtenstein'nın Yüzölçümü: |
toplam:160 km²
toprak:160 km²
su:0 km² |
|
Liechtenstein Yüz ölçüm
karşılaştırma: |
Washington, DC 'nin yaklaşık 0.9
kadar büyüktür. |
|
Liechtenstein'nın Kara
sınırları: |
Toplam: 76 km
Sınır Komşuları: Avusturya 34.9 km, İsviçre 41.1 km
|
|
Liechtenstein'nın Kıyı boyu: |
0 km (Kendisinin olduğu gibi
komşularının da denize kıyısı yoktur.Tamamen kara ile
çevrilidir.) |
|
Liechtenstein'nın Deniz
hakları: |
Yoktur. (Denize kıyısı bulunmaz,
kara ile çevrilidir.) |
|
Liechtenstein'da İklim: |
Kıtasaldır; sıklıkla yağmur ve kar
yağışının görüldüğü soğuk ve bulutlu kışlar; serin ve yer yer
ılıman bulutlu ve nemli yazlar yaşanır. |
|
Liechtenstein'da Zemin: |
Batı kısmında Ren nehri vadisi
bulunur. Çoğunlukla dağlıktır. (Alpler) |
|
Liechtenstein'nın Rakım uç
değerleri: |
En alçak noktası: Ruggeller Riet
430 m
En yüksek noktası: Vorder-Grauspitz 2,599 m |
|
Liechtenstein'nın Doğal
Kaynakları: |
Hidro-elektrik potansiyeli ve
tarım sahaları. |
|
Liechtenstein'nın Toprak
kullanımı: |
Tarım alanı: %25
Sürekli tarım ürünleri: %0
Diğer: %75 (2005) |
|
Liechtenstein'da Sulanan
arazi: |
Mevcut Değil. |
|
Liechtenstein'da Doğal afetler: |
Mevcut Değil. |
|
Liechtenstein'nın Çevre –
bugünkü sorunlar: |
Mevcut Değil. |
|
Liechtenstein'nın Çevre –
uluslar arası anlaşmaları: |
Gruplar: Hava Kirliliği, Hava
Kirliliği-Nitrojen Oxidler, Hava Kirliliği-Kalıcı Organik
kirleticiler, Hava Kirliliği-Sulfur 85, Hava Kirliliği-Sulfur
94, Hava Kirliliği-Uçucu Organik Bileşenler, Biyofarklılık
,İklim Değişikliği ,İklim değişikliği-Kyoto Protokolü, Çölleşme,
Tehlikedeki Türler, Tehlikeli Atık Maddeler, Ozon tabakası
korunması, Sulak Alanlar İmzalanmış ama onaylanmamış: Denizler
Kanunu. |
|
Liechtenstein Coğrafyası -
not: |
Özbekistanla birlikte, kendisinin
denize kıyısı olmadığı gibi komşularının da denize kıyısı
olmayan dünyadaki iki ülkeden biridir. İklimsel çeşitlilikler
yükseltiye bağlı olarak değişir. |
|
Liechtenstein
Halkı |
|
|
Liechtenstein'nın Nüfusu: |
34,247 kişi (Temmuz 2007 tahmini) |
|
Yaş dağılımı: |
0-14 yaş: %17.1 ( erkek 2,902 /
kadın 2,963 )
15-64 yaş: %70 ( erkek 11,887 / kadın 12,101 )
65 yaş ve üstü: %12.8 ( erkek 1,862 / kadın 2,532 ) (2007
tahmini.) |
|
Liechtenstein'da Ortalama yaş: |
Toplam: 40.1 yaş
Erkek: 39.5 yaş
Kadın: 40.5 yaş (2007 tahmini) |
|
Liechtenstein'da Nüfus artış
oranı: |
%0.745 (2007 tahmini) |
|
Liechtenstein'da Doğum oranı: |
10.02 doğum/1000 nüfus (2007
tahmini) |
|
Liechtenstein'da Ölüm oranı: |
7.3 ölüm/1000 nüfus (2007 tahmini) |
|
Liechtenstein'da Net göç
oranı: |
4.73 göçmen/1000 nüfus (2007
tahmini) |
|
Liechtenstein'da
Cinsiyet oranı: |
Doğumda: 1.01 erkek/kadın 15 yaş
altı: 0.979 erkek/kadın
15-64yaş arası: 0.982 erkek/kadın
65 yaş ve üzeri:0.735 erkek/kadın
Toplam Nüfus: 0.946 erkek/kadın (2007 tahmini) |
|
Liechtenstein'da Bebek ölüm
oranı: |
Toplam: 1000 canlı doğumda 4.58
ölüm Erkek: 1000 canlı doğumda 6.13 ölüm
Kadın: 1000 canlı doğumda 3.02 ölüm (2007 tahmini) |
|
Liechtenstein'da Ortalama yaşam
süresi: |
Toplam nüfus: 79.81 yaş
Erkek: 76.24 yaş
Kadın: 83.4 yaş (2007 tahmini) |
|
Liechtenstein'da Doğurganlık
oranı: |
1.51 çocuk/kadın (2007 tahmini) |
|
Liechtenstein'da Uyruk: |
İsim: Liechtensteinlı(lar)
Sıfat: Liechtensteinlı(lar) |
|
Liechtenstein'da Etnik
gruplar: |
Alemannik 86%, Italyanlar,
Türkler, ve diğerleri 14%
|
|
Liechtenstein'da Dinler: |
Katolik 76.2%, Protestan 7%,
Bilinmeyen 10.6%, Diğer 6.2% (Haziran 2002) |
|
Liechtenstein'da Diller: |
Almanca (resmi dil), Alemannik
lehçesi |
|
Liechtenstein'da Okuryazarlık
oranı: |
Tanım: 15 yaş ve üzeri okuyup
yazabilir. Toplam Nüfus:
100%
Erkek: 100%
Kadın: 100% |
|
Yönetim |
|
|
Liechtenstein'nın Ülke adı: |
Kabul Edilen Uzun Biçimi:
Liechtenstein Prensliği Kabul Edilen Kısa Biçimi:
Liechtenstein
mahalli uzun biçimi: Fuerstentum Liechtenstein
mahalli kısa biçimi: Liechtenstein |
|
Liechtenstein'nın Bağımlılık
durumu: |
|
|
Liechtenstein'nın Yönetim
biçimi: |
Anayasal Monarşi |
|
Liechtenstein'nın Başkenti: |
İsim: Vaduz coğrafi
koordinatları: 47 09 K, 9 31 D
zaman farkı: UTC+1 (Standart zaman boyunca Washington Dc’den
6 saat ileri)
Gün ışığından yararlanma süresi: +1saat, Mart ayı son Pazar
günü başlar; Ekim ayı son Pazar günü sona erer. |
|
Liechtenstein'nın İdari
bölgeleri: |
11 bölge: Balzers, Eschen, Gamprin,
Mauren, Planken, Ruggell, Schaan, Schellenberg, Triesen,
Triesenberg, Vaduz |
|
Liechtenstein'da Bağımsızlık: |
23 Ocak 1719 ( Liechtenstein
Prensliği kuruldu.) 12 Temmuz 1806 ( Kutsal Roma
İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını kazandı.) |
|
Liechtenstein'nın Milli
bayramı: |
Kabullenme Günü, 15 Ağustos |
|
Liechtenstein Anayasası: |
5 Ekim 1921 |
|
Liechtenstein'da Kanun
sistemi: |
Yerel sivil ve cezai kurallar;
zorunlu ICJ yargılama yetkisini belirli şartlarla kabul etti. |
|
Liechtenstein'da Oy hakkı: |
18 yaş;evrensel |
|
Liechtenstein'nın Katıldığı
uluslar arası örgütler: |
CE, EBRD, EFTA, IAEA, ICCt, ICRM,
IFRCS, Interpol, IOC, IPU, ITU, OPCW, OSCE, PCA, UN, UNCTAD, UPU,
WCL, WIPO, WTO |
|
Liechtenstein'nın Bayrak
şekli: |
Zeminde mavi(üstte) ve kırmızı
olmak üzere iki adet eşit olarak uzanmış yatay şerit bulunur.
Mavi şeridin üzerinde, bayrağın yukarı kısmına doğru altın sarı
bir taç vardır. |
|
Liechtenstein Ekonomisi |
|
|
Liechtenstein'da Ekonomiye genel bakış:
|
|
Küçük yüz ölçümüne ve sınırlı
doğal kaynaklarına rağmen Liechtenstein refah düzeyi yüksek,
gelişmiş bir endüstiriye sahip ve finans sektörü ve yaşam
standardları için gerekli olan serbest girişim ekonomisiyle
GSYİH'sı yüksek olan komşularıyla rekabet edecek düzeydedir.
Liechtenstein ekonomisi küçük çaplı işlerden geniş çaplı bir
ekonomiye doğru gelişmiştir. Düşük çalışma vergileri -en fazla
vergi oranı %20dir- ve kolay ortaklık kurma kuralları birçok
holdingin yada posta kutusu kuruluş olarak tabir edilen
kurumların kurulmasına neden olmuştur ki bu kurumlar ülke
gelirlerinin %30'unu getirir. Ülke İsviçre ile birlikte gümrük
birliği anlaşması imzalamıştır ve İsviçre Frangını para birimi
olarak kullanır. Enerji gereksinimlerinin %90'dan fazlasını
ihraç etmektedir. Liechtenstein Mayıs 1995'ten beri Avrupa
Ekonomik Bölgesinin üyesidir ( Bu kuruluş Avrupa Serbest Ticaret
Anlaşmasıyla Avrupa Birliği arasında köprü vazifesi
görmektedir.) Hükümet, ekonomik politikalarını Avrupa'daki
bütünleşmiş olanlarla birlikte uyumlu hale getirme üstünde
çalışmaktadır. |
|
1.786 milyar $(2001 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH)
(satın alma gücü paritesi): |
|
2.487 milyar $ (2001) |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH)
(resmi döviz kuru): |
|
%11 (1999 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH)
– gerçek büyüme hızı): |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH)
– kişi başına (PPP): |
25,000 $ (1999 tahmini) |
|
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH)
– sektörlere göre dağılım: |
|
Tarım: %6
Endüstri: %39
Hizmet: %55 (2001 tahmini) |
|
29.500 kişiden 13.900 'ü çalışmak
için Avusturya, İsviçre ve Almanya'dan günü birlik gelip geri
giderler. ( 31 Aralık 2001 ) |
|
İş gücü: |
|
Tarım: %2
Endüstri: %47
Hizmet: %51 (31 Aralık 2001 tahmini) |
|
İş gücü- iş alanlarına göre: |
|
1.3% ( Eylül 2002) |
|
İşsizlik oranı: |
|
Mevcut Değil. |
|
Yoksulluk sınırı altındaki
nüfus: |
|
En az: 10%: Mevcut Değil.
En fazla: 10%: Mevcut Değil. |
|
Yüzdelik paya göre ev geliri ya
da gideri: |
|
Enflasyon oranı (tüketici
fiyatları): |
%1 (2001) |
|
Liechtenstein Bütçesi: |
Gelirler: 424.2 milyar $
Giderler: 414.1 milyar $, mevcut
olmayan sermaye giderleri dahil. |
|
Liechtenstein'daTarım –
Ürünleri: |
Buğday, Arpa, Mısır, Patates;
Çiftlik Hayvanları, Mandıra Ürünleri. |
|
Sanayiler: |
Elektronik ürünler, metal
ürünleri, diş ürünleri, seramik sanayii, ilaç niteliğindeki
kimyasalların üretimi, besin ürünleri, ölçü aletleri sanayisi,
turizm, optik araç-gereçler |
|
Liechtenstein'nın Endüstriyel
üretimin gelişme hızı: |
Mevcut Değil. |
|
Liechtenstein'da İhracat: |
2.47 milyar $ (1996) |
|
Liechtenstein'da İhracat
malları: |
Gelişmiş özellikli küçük
makineler, audio ve videp bağlantı aygıtları, motorlu araçlar
için parçalar, dişçilik ürünleri, bilgisayar donanımları,
işlenmiş besinler, elektronik araç-gereçler, optik ürünler.
|
|
Liechtenstein'da İhracat
ortakları: |
Avrupa Birliği % 62.6(Almanya
24.3%, Avusturya 9.5%, Fransa 8.9%, Italya 6.6%, Büyük Britanya
4.6%), ABD 18.9%, İsviçre 15.7% (2004) |
|
Liechtenstein'da İthalat: |
917.3 milyon $ (1996) |
|
Liechtenstein'da İthalat
malları: |
Tarımsal ürünler, ham maddeler,
enerji ürünleri, makineler, metal ürünler, tekstil ürünleri,
besin maddeleri, motorlu taşıtlar. |
|
İthalat ortakları: |
Avrupa Birliği, İsviçre (2004)
|
|
Liechtenstein'nın Dış borcu: |
0 $ (2001) |
|
Liechtenstein'nın Para birimi
(kod): |
İsviçre Frangı (CHF) |
|
Döviz kurları: |
İsviçre Frangı'nın Amerikan
Dolarına oranı: euros per US dollar - 1.2539 (2006), 1.2452
(2005), 1.2435 (2004), 1.3467 (2003), 1.5586 (2002) |
|
Liechtenstein'da Mali yıl: |
Takvim yılı |
|
İletişim |
|
|
Liechtenstein'da Telefonlar –
kullanımdaki ana hatlar: |
19,900 (2002) |
|
Liechtenstein'da Telefonlar –
cep telefonu: |
11,400 (2002) |
|
Liechtenstein'da Telefon
sistemi: |
Genel Değerlendirme: Otomatik
telefon sistemi vardır.
Yerel: Mevcut Değil.
Uluslar arası: Ülke kodu 423 , kablo ve mikrodalga radyo
yayını ile İsviçre şebekesine bağlıdır. |
|
Liechtenstein'da Radyo yayın
istasyonları: |
AM 0, FM 4, kısa dalga 0 (1998)
|
|
Liechtenstein'da Televizyon
yayın istasyonları: |
Mevcut Değil. (İsviçre Şebekesine
bağlıdır.) (1997) |
|
Internet ülke kodu: |
.li |
|
Liechtenstein'nın sahibi olduğu
host sayısı: |
4,697 (2006) |
|
Internet kullanıcıları: |
20,000 (2002) |
|
Taşımacılık |
|
|
Karayolları: |
Toplam: 380 km
Asfaltlanmış: 380 km (2006) |
|
Liechtenstein'da Limanlar ve
terminaller: |
Yoktur. |
|
Military |
|
|
Askeri hizmet için mevcut insan
gücü: |
Yaşları 18 ile 49 arası erkekler:
7,736 (2005 tahmini.) |
|
Yaşları 18 ile 49 arası
erkekler:6,250 (2005 tahmini) |
|
Askeri hizmet için uygun insan
gücü: |
|
Askeri hizmete hazır hale gelen
insan gücü(yıllık): |
Yaşları 18 ile 49 arası erkekler:
208 (2005 tahmini.) |
|
Savunma İsviçre'nin
sorumluluğundadır. |
|
Askeri not: |
|
Diğer Bilgiler |
|
| |
| |
|
