|
Ekonomi |
|
|
|
Makedonya'da Ekonomiye genel
bakış: |
|
|
1991 Eylülünde bağımsızlığını
kazandığında Makedonya Yugoslav cumhuriyetleri arasında en az
gelişmiş ülkeydi. Federal ülkenin eşya ve hizmetinin sadece % 5’ini
karşılamaktaydı. Yugoslavya’nın dağılması merkez yönetimden para
akışını durdurdu ve ülke serbest ticaret bölgesindeki
avantajlarından mahrum kaldı. Altyapının olmayışı, BM’nin güç
kaybeden Yugoslavya üzerindeki yaptırımları, Yunanistan ile
Makedonya’nın anayasal ismi ve bayrağı ile ilgili tartışma sonucunda
Makedonya’ya uygulanan ambargo 1996’ya kadar ülke ekonomisinin
büyümesini engelledi.
GSYİH 2000 yılından sonra
büyümeye başladı. Ülkenin yöneticilerinin ekonomik reform, serbest
ticaret ve bölgesel uyumu ile ilgili taahhütleri 2001 etnik Arnavut
ayaklanması ile baltalandı. Azalan ticaret oranı, sınır kapılarının
bazen açılmaması, güvenlik ihtiyaçları sebebiyle artan açık ve
yatırımcıların kararsızlığı sebebiyle ekonomi % 4.5 küçüldü. Büyüme
2002’de % 0.9 iken 2003–06 arası ortalama % 4 dolaylarındaydı.
Ülkede düşük enflasyon oranı olmasına rağmen yabancı yatırımcıları
çekmeyi başaramamıştır. Bu sebeple iş büyümesi oldukça durgundur.
|
|
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH)
(satın alma gücü paritesi): |
|
|
16.94 milyar $ (2006 tahmini)
Not: Makedonya’da resmi
olmayan büyük bir sektör vardır. |
|
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH)
(resmi döviz kuru): |
|
|
6.225 milyar $ (2006 tahmini) |
|
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH)
– gerçek büyüme hızı): |
|
|
% 3.1 (2006 tahmini) |
|
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH)
– kişi başına (PPP): |
|
|
8,300 $ (2006 tahmini) |
|
|
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH)
– sektörlere göre dağılım: |
|
|
Tarım: % 9
Endüstri: % 29
Hizmet: % 62 (2006 tahmini) |
|
|
İş gücü: |
|
|
899,000 kişi (2006 tahmini) |
|
|
İş gücü- iş alanlarına göre: |
|
|
Tarım: % 21.7
Endüstri: % 32.6
Hizmet: % 45.7 (Eylül 2006) |
|
|
İşsizlik oranı: |
|
|
% 36 (Eylül 2006 tahmini) |
|
|
Yoksulluk sınırı altındaki
nüfus: |
|
|
% 30 (2005) |
|
|
Yüzdelik paya göre ev geliri
ya da gideri: |
|
|
En az: % 10: Mevcut değil
En fazla: % 10: Mevcut değil
|
|
|
Enflasyon oranı (tüketici
fiyatları): |
% 3 (2006 tahmini) |
|
|
Makedonya Bütçesi: |
Gelirler: 2.234 milyar $
Giderler: 2.284 milyar $, 24
milyon $lık sermaye giderleri dâhil.
(2006 tahmini) |
|
|
Makedonya'da Tarım – Ürünleri: |
Üzüm, şarap, tütün, sebze,
süt, yumurta |
|
|
Sanayiler: |
Yiyecek işleme, meşrubat,
tekstil ürünleri, kimyasallar, demir, çelik, çimento, enerji, ecza
malzemeleri |
|
|
Makedonya'nın Endüstriyel
üretimin gelişme hızı: |
% 3.4 (2006 tahmini) |
|
|
Makedonya’nın Elektrik
üretimi: |
5.935 milyar kWh (2006) |
|
|
Makedonya'nın Elektrik
tüketimi: |
8.929 milyar kWh (2006) |
|
|
Makedonya'nın Elektrik
ihracatı: |
0 kWh (2006) |
|
|
Makedonya'nın Elektrik
ithalatı: |
2.994 milyar kWh (2006) |
|
|
Makedonya'nın Petrol üretimi: |
0 bbl/gün (2005) |
|
|
Makedonya'nın Petrol tüketimi: |
23,000 bbl /gün (2005 tahmini) |
|
|
Makedonya'nın Petrol ihracatı: |
0 bbl /gün |
|
|
Makedonya'nın Petrol ithalatı: |
0 bbl/ gün |
|
|
Makedonya'nın Doğal gaz
üretimi: |
0 cu m (2004 tahmini) |
|
|
Makedonya'nın Doğal gaz
tüketimi: |
100 milyon cu m (2004 tahmini) |
|
|
Makedonya’da İhracat: |
2.341 milyar $ f.o.b (2006
tahmini) |
|
|
Makedonya'da İhracat malları: |
Yiyecek, meşrubat, tütün,
tekstil ürünleri, çeşitli imalat ürünleri, demir ve çelik
|
|
|
Makedonya'da İhracat
ortakları: |
Sırbistan ve Karadağ % 23.2,
Almanya % 15.6, Yunanistan % 15.1, İtalya % 9.9, Bulgaristan % 5.4,
Hırvatistan % 5.2 (2006) |
|
|
Makedonya'da İthalat: |
3.631 milyar $ f.o.b (2006
tahmini) |
|
|
Makedonya'da İthalat malları: |
Makine ve malzemeleri,
otomobil, kimyasallar, yakıt, yiyecek maddeleri |
|
|
İthalat ortakları: |
Rusya % 15.1, Almanya % 9.8,
Yunanistan % 8.5, Sırbistan ve Karadağ % 7.5, Bulgaristan % 6.7,
İtalya % 6 (2006) |
|
|
Makedonya Dış borç: |
2.285 milyar $ (Kasım 2006)
|
|
|
Makedonya Ekonomik yardım -
alıcı |
Yardım almıyor. |
|
|
Makedonya'nın Para birimi
(kod): |
Makedonya Dinarı |
|
|
Döviz kurları: |
Makedonya Dinarının Amerikan
Dolarına oranı: 48.978 (2006), 48.92 (2005), 49.41 (2004), 54.322
(2003), 64.35 (2002) |
|
|
Makedonya'da Mali yıl: |
Takvim Yılı |
|