RUSSKİ POTOGOSKİ: RUSÇA

Görünüşte kargacık burgacık harfler bütünü, dinlerken ise kasede kaydedilip geriye sarılmış kayıt izlenimi veren bir dildir bilmeyenler için Rusça - yani kendi dilindeki adıyla Russki potogoski. Her ne kadar Kiril Alfabesi hakkında bilgi sahibi olmayanlar böyle düşünse de, Rusça’nın dünya üzerindeki yeri yadsınamayacak kadar büyüktür... Rusça 145 milyon insan tarafından anadil olarak kullanılmakta, 255 milyon insan tarafından da dolaylı veya dolaysız yoldan konuşulmakta ve dünyada en çok konuşulan 8. dil ünvanını elinde tutmaktadır... Ayrıca, her ne kadar Sovyetler Birliği’nden ayrılan devletler ve eski Doğu Bloku ülkelerindeki ‘lingua franca’ konumunu yitirmiş olsa da, Rusça, Slav dilleri arasında en yaygın konuşulan dil, 20.yüzyılın önemli politik dillerinden ve Birleşmiş Milletler’in resmi dillerindendir…

Rusça’nın genel özelliklerine bakıldığında, Hint-Avrupa dillerinden olduğu; Sanskrit dilleriyle, Latin dilleriyle, Cermen dilleriyle benzerlikler taşıdığı görülmektedir. Rus dilinin tarihsel gelişim süreci kimse tarafından tam olarak bilinmez, ancak bilinen Rus dilinin başlangıç yılının 858 olduğu söylenebilir. Temel Rusça sistemi Slav dillerinden gelmiştir ve en çok sözcük Slav dilinden, Eski Rus dilinden aktarılmıştır. Rusça Kiril alfabesi ile yazılmaktadır ve Kiril alfabesi adını Bulgar eğitimci Konstantin’den yani en tanıdık adıyla Kiril’den almıştır. 988 yılında Kiev Rusyası’nın prensi Vladimir, Ortodoks dininin merkezini Konstantinopolis yani bugünkü adıyla İstanbul’dan Kiev Rusyası’na taşımış, Konstantin ve Metodius kardeşler de Slavlar için Glagol alfabesini yaratmıştır. Ancak, Glagol alfabesinin kullanışsızlığı nedeniyle Konstantin ve Metodius yeni Kiril alfabesini yaratmıştır ve orijinal İncil’i Slavca’ya çevirmişlerdir. O zamandan beri Rus dilinde Kiril alfabesi kullanılır. Bugünkü Rus stilindeki Kiril Alfabesi'nde 33 harf bulunmaktadır.

Rus dilinin zorluklarına değinilecek olursa, öncelikle gramer kuralları gösterilebilir. Kelimeler dişi, erkek ve nötr olmak üzere üçe ayrılır -gramatik cinsiyet- ama kurala uyan kelimeler kadar da istisnalar vardır. İngilizce’de, Fransızca’da, hatta İspanyolca’da belirli kalıplar vardır; bu kalıpların dışında belli başlı istisnalar vardır ki Rusça tamamen bu istisnalar üzerine oturtulmuş olarak konuşulan ve yazılan bir dildir. Ayrıca Rusça’da ismin 6 hali vardır ve yabancıların ezberlemeleri gereken kelime sonu kombinasyonları çok fazladır. Bunun dışında Türkçe ya da İngilizce gibi zamanı bol dilleri konuşanların zorlandığı başka bir nokta, Rus dilinde yalnızca geçmiş, şimdiki zaman ve gelecek zamanın yer almasıdır. Rusça ve tüm diğer Slav dilleri bu sorunu yüklemlerin içine doğrudan bir zaman ekleyerek çözmüşlerdir. Bunları ezberlemek mümkün olmakla birlikte, bu ekler zaman dışında farklı nüanslar da katmaktadır. Nüans boyutunda tamamlanmış ve tamamlanmamış fiillerin kullanımını yalnızca dili anadili olarak bilen kimseler doğru kullanabilirler, yanlışsız Rusça konuşan yabancı pek azdır. Rusça’nın bu zorlukları, infoplease.com adlı sitenin Rusça’yı Fince, Çince, Arapça’nın ardından dünyanın öğrenmesi en zor 4.dili olarak seçmesiyle tescillenmiştir.

Özetle Rusça öğrenmesi zahmetli, şaşırtmacalarla dolu bir dildir.Ama Rusça bilmenin avantajları da sınırsızdır. Sadece ülkemizin Rusya ile ticari ilişkileri göz önüne alınacak olsa bile bu avantajların önemi kavranabilir. Bunun dışında Rusya’da kendi başınıza ve Türklerden bağımsız olarak iş bulmak isterseniz, iyi bir Rusça'nın çok yardımı olacaktır. Rusça öğrenmenin bize katkısı belki de en güzel şu sözle özetlenebilir: İş konuşurken İngilizce, savaşırken Almanca, tehdit ederken İtalyanca, aşktan bahsederken Fransızca konuşulur, bunların hepsini birlikte yapabileceğiniz tek dil Rusça’dır.