|
|
TERCÜME
Çağımızda
dilbiliminde tercüme konusu büyük bir gelişme göstermekte ve günden güne önemini
artırmaktadır. Farklı ulusların ve ülkelerin kültürel, siyasal ve ticari
ilişkilerin son yüzyılda aşırı derecede yoğunluk kazanması, kaliteli bir
tercümenin, ilişkilerin devamı açısından hayati bir önem taşıdığı şüphesizdir.
Çoğu tercüme
kuramcılarının yaygın olan görüşlerine göre tercüme, iki farklı dil ve kültür
arasında bir eşdeğerlik sağlama çalışmasıdır; yani bir dilde verilmek istenen
bir mesajın başka bir dilde sözlü ya da yazılı olarak aynı etkiyi
gerçekleştirebilmesi çalışmasıdır.
Diller arasında
farklılıklar benzerliklerden daha fazladır. Özellikle yapısal farklılıklar ağır
basmaktadır. Bu farklılıklara kültürel farklılıklar da eklenince tercümenin
güçlüklerle dolu bir uğraşı olduğu herkesçe bilinmektedir. Bu yüzden bazı
tercüme kuramcıları iki dil arasında tercüme yapmanın olanaksız olduğunu bile
ortaya atmışlardır. Sonuç olarak tam bir tercümeden yani yüzde yüz bir
tercümeden söz etmek mümkün değildir fakat bir mesajı başka bir dilde ifade edip
istenen amacı yerine getirmek söz konusu olabilir.
Tercüme uğraşındaki
güçlükler çok kapsamlı olsa da bazılarına kısaca değinebiliriz:
·
Bir dilde bir kelime ile anlatılan bir olgu başka bir dilde birden fazla kelime
ile anlatılmak zorunda olabilir. Bu yüzden bir tercüman tercüme yaparken bu
yapısal farklılıkları her zaman göz önünde bulundurmalıdır.
·
Diller arasındaki kültürel farklılıkların çoğalması tercüme güçlüklerini de
beraberinde getirmektedir. Mesela Türkçede kullanılan “başın sağ olsun” gibi
ifadelerin başka dillere çevrilmesi mümkün görülmemektedir.
·
Bazı dillerdeki özellikle İngilizcedeki bazı bileşik kelimelerin farklı
anlamları taşıması tercümanı zor durumda bırakabilmektedir. Örneğin, egg-plant(patlıcan)
“yumurta bitkisi” ya da red-handed (suçüstü) “kırmızı elli” gibi kelime
kelimesine tercümeler hatalara neden olmaktadır.
·
İki dil arasındaki sözcük varlığının çok farklı olması, bilgi yitimi gibi bazı
güçlükler getirebilir. Özellikle çok fazla sözcük varlığına sahip İngilizceden,
çok daha az sözcük varlığına sahip Türkçeye tercüme yapılırken çok büyük
sıkıntılarla karşılaşılabilir.
·
En çok güçlük çekilen alanlardan birisi edebi tercümedir. Bu tür tercümede hem
form hem de duygu aynen verilmesi gerektiğinden tercüme yapımı çok
zorlaşmaktadır.
·
Teknik tercümelerde uygun terminoloji kullanma gereğidir.
·
Gerek edebi, gerekse hukuki, ticari ya da teknik tercüme olsun ilgili alanda
uzman olmak gerekmektedir.
Sonuç olarak, bir toplum dil ve kültür yönünden farklı olan
başka bir toplumla iletişimini hızlandırmak ve bağlılığını devam ettirmek için,
o toplumun düşüncelerini yeterli bir şekilde kendi diline tercüme etmek
zorundadır. Bu düşünceleri kendi öz diline dönüştüremedikçe onlardan
yararlanamayacak ve yeni düşünceler üretemeyecektir. Farklı dillerden bilgi
iletimiyle ortaya çıkan birçok yenilik, yetkin tercümenin önemini ortaya
atmaktadır. Bu yüzden ülkeler ve kurumlar kendilerini geliştirmek ve
başkalarından ileriye götürmek için bilgi aktarımına önem vermektedirler ve
böylece kaliteli tercümenin vurgusu bir kez daha ortaya çıkmaktadır.
<<< Geri
1 2
Safiye TINGIR Çeviri Hizmetleri
www.onlinetercumanlik.com
info@onlinetercumanlik.com
|
