Bulgaristan

Giriş: BULGARİSTAN
Bulgaristan’ın Geçmişi: Orta Asya Türk topluluğunun bir kolu olan Bulgarlar, 7. yüzyılda Bulgaristan eyaletini kurmak amacıyla Slav kökenli topluluğa katıldılar. Balkanlar’daki yerini koruyabilmek için Bizans İmparatorluğu ile mücadele etiler ama 14. yüzyılın sonuna doğru Balkanlar’a Osmanlı İmparatorluğu hakim olunca Bulgaristan bu ülkenin boyunduruğu altına girdi. 1908’de Osmanlı İmparatorluğu zayıf düşünce bağımsızlığını resmen ilan etti. Her iki dünya savaşında da yer alan ülke Rusya’nın yanında yer aldı ve Rusya’nın da etkisiyle 1946’da Halk Cumhuriyeti oldu. 1990’da komünist rejimin sona ermesiyle ikinci savaşından bu yana ülkede ilk çok partili seçim gerçekleştirildi. Bulgaristan 2004’de NATO’ya ve 2007’de de AB’ye girdi. 
Coğrafya
Bulgaristan’ın Konumu:  Güneydoğu Avrupa’da bulunmaktadır. Karadeniz’e kıyısı bulunmaktadır. Romanya ve Türkiye arasında yer almaktadır.
Bulgaristan’ın Coğrafi Koordinatları: 43 00 K, 25 00 D
Bulgaristan’ın Harita dizini: Avrupa
Bulgaristan’ın Yüzölçümü: toplam: 110,910 km²toprak: 110,550 km²

su: 360 km²

Bulgaristan Yüz ölçüm karşılaştırma: Tennessee’den biraz daha büyüktür.
Bulgaristan’ın Kara sınırları: Toplam: 1,848 km.Sınır Komşuları: Yunanistan 494 km., Romanya 608 km.,

Sırbistan 318 km., Türkiye 240 km., Makedonya 148 km.

Bulgaristan’ın Kıyı boyu: Denize kıyı boyu 354 km.
Bulgaristan’ın Deniz hakları: karasal deniz:12 nmyakın bölge: 24 nm

özel ekonomik bölge: 200 nm

Bulgaristan’da İklim: Ilıman iklime sahip olan ülkede kışlar soğuk ve yağışlı; yazlar ise sıcak ve kuru geçer.
Bulgaristan’da Zemin: Genellikle dağlıktır ve kuzeyde ve güneydoğuda alçak kesimler bulunmaktadır.
Bulgaristan’ın Rakım uç değerleri: En alçak noktası: Karadeniz 0 mEn yüksek noktası: Musala 2,925 m
Bulgaristan’ın Doğal Kaynakları: Boksit, bakır, kurşun, çinko, kömür, kereste, sürülebilir ve ekilebilir alanlar
Bulgaristan’ın Toprak kullanımı: Tarım alanı: % 29.94Sürekli tarım ürünleri: % 1.9

Diğer: % 68.16 (2005)

Bulgaristan’da Sulanan arazi: 5,880 km² (2003)
Bulgaristan’da Doğal afetler: Toprak kaymaları ve depremler
Bulgaristan’ın Çevre – bugünkü sorunları: Endüstriyel salımlarından çıkan kirli hava; lağım pisliğinin, deterjanların ve ağır metallerin kirlettiği nehirlerin durumu, orman arazisinin tahribatı ve bu tahribatın sonucunda yağan asit yağmurları. Endüstriyel atıkların sebep olduğu ağır metallerin toprakta bıraktığı kimyasal kirlilik ülke için çevresel sorunlardandır.
Bulgaristan Çevre – uluslar arası anlaşmalar: Gruplar: Hava Kirliliği, Hava Kirliliği-Nitrojen Oksitler, Hava Kirliliği-Kalıcı Organik kirleticiler, Hava Kirliliği-Sulfur 85, Hava Kirliliği-Sulfur 94, Hava Kirliliği-Uçucu Organik Bileşenler, Antarktika-Çevresel Protokol, Antarktika – Deniz Yaşamı Kaynakları, Biyofarklılık, Antarktika Antlaşması, İklim Değişikliği, İklim değişikliği-Kyoto Protokolü, Çölleşme, Tehlikedeki Türler, Çevresel Modifikasyon, Tehlikeli Atık Maddeler, Deniz İkmali, Deniz hayatının korunması, Ozon tabakası korunması, Gemi Kirliliği, Sulak Alanlar,İmzalanmış ama onaylanmamış: Belirtilen antlaşmalardan hiçbiri
Bulgaristan Coğrafya – not: Türk boğazlarına yakın ve stratejik konumu olan ülke, Avrupa’dan Orta Doğu’ya ve Asya’ya uzanan güzergâhlarda çok önemli yerleri kontrol eder. 
Halk
Bulgaristan’ın Nüfusu: 7,322,858 kişi (Temmuz 2007 tahmini)
Yaş dağılımı: 0-14 yaş: % 13.9 ( erkek 521,117 / kadın 496,022 )15-64 yaş: % 68.7 ( erkek 2,472,424 / kadın 2,556,102))

65 yaş ve üstü: % 17.4 ( erkek 523,660 / kadın 753,533) (2007 tahmini.)

Bulgaristan’da Ortalama yaş: Toplam: 40.9 yaşErkek: 38.8 yaş

Kadın: 43.1 yaş (2007 tahmini)

Bulgaristan’da Nüfus artış oranı: % – 0.837 (2007 tahmini)
Bulgaristan’da Doğum oranı: 9.62 doğum/1000 nüfus (2007 tahmini)
Bulgaristan’da Ölüm oranı: 14.28 ölüm/1000 nüfus (2007 tahmini)
Bulgaristan’da Net göç oranı: -3.71 göçmen/1000 nüfus (2007 tahmini)
Bulgaristan’da Cinsiyet oranı: Doğumda: 1.06 erkek/kadın15 yaş altı: 1.051 erkek/kadın

15-64yaş arası: 0.967 erkek/kadın

65 yaş ve üzeri: 0.695 erkek/kadın

Toplam Nüfus: 0.924 erkek/kadın (2007 tahmini)

Bulgaristan’da Bebek ölüm oranı: Toplam: 1000 canlı doğumda 19.16 ölümErkek: 1000 canlı doğumda 22.75 ölüm

Kadın: 1000 canlı doğumda 15.37 ölüm (2007 tahmini)

Bulgaristan’da Ortalama yaşam süresi: Toplam nüfus: 72.57 yaşErkek: 68.95 yaş

Kadın: 76.4 yaş (2007 tahmini)

Bulgaristan’da Doğurganlık oranı: 1.39 çocuk/kadın (2007 tahmini)
Bulgaristan’da Uyruk: İsim: Bulgar (tekil veya çoğul)Sıfat: Bulgar
Bulgaristan’da Etnik gruplar: % 83.9 Bulgar, % 9.4 Türk, % 4.7 Roma, % 2 diğerleri (Makedonlar, Ermeniler, Tatarlar dâhil) (2001 Nüfus sayımı)
Bulgaristan’da Dinler: % 82.6 Bulgar Ortodoks, % 12.2 Müslüman, % 1.2 diğer Hıristiyan, % 4 diğerleri (2001 Nüfus sayımı)
Bulgaristan’da Diller: % 84.5 Bulgarca (resmi dil), % 9.4 Türkçe, % 1.8 diğerleri ve belirlenmemiş
Bulgaristan’da Okuryazarlık oranı: Tanım: 15 yaş ve üzeri okuyup yazabilir.Toplam Nüfus: % 98.2

Erkek: % 98.7

Kadın: % 97.7 (2001 Nüfus sayımı)

Yönetim
Bulgaristan’ın Ülke adı: Kabul Edilen Uzun Biçimi: Bulgaristan CumhuriyetiKabul Edilen Kısa Biçimi: Bulgaristan

Mahalli uzun biçimi: Republika Balgariya

Mahalli kısa biçimi: Balgariya

Bulgaristan’ın Bağımlılık durumu:
Bulgaristan’ın Yönetim biçimi: Ülkede parlamenter demokrasi yönetim biçimidir.
Bulgaristan’ın Başkenti: İsim: Sofyacoğrafi koordinatları: 42 41 K, 23 19 D

zaman farkı: UTC+2 (Standart zaman boyunca Washington Dc’den 7 saat ileri)

Gün ışığından yararlanma süresi: +1saat, Mart ayı son Pazar günü başlar; Ekim ayı son Pazar günü sona erer.

Bulgaristan’ın İdari bölgeleri: 28 eyalet bulunmaktadır: Blagoevgrad, Burgas, Dobrich, Gabrovo, Khaskovo, Kurdzhali, Kyustendil, Lovech, Montana, Pazardzhik, Pernik, Pleven, Plovdiv, Razgrad, Ruse, Shumen, Silistra, Sliven, Smolyan, Sofiya, Sofiya-Grad, Stara Zagora, Turgovishte, Varna, Veliko Turnovo, Vidin, Vratsa, Yambol
Bulgaristan’da Bağımsızlık: 3 Mart 1878 (Osmanlı İmparatorluğu’nun boyunduruğu altında dış işlerde bağımlı, iç işlerinde serbest);22 Eylül 1908 (Osmanlı İmparatorluğu’ndan bağımsızlığını kazanması)
Bulgaristan’ın Milli Bayramı: 3 Mart’ta (1878) Bağımsızlık Günü kutlanmaktadır.
Bulgaristan Anayasası: 12 Temmuz 1991’de uyarlanmıştır.
Bulgaristan’da Kanun sistemi: Roma hukukuna bağlı olarak medeni hukuk ve ceza hukuku zorunlu ICJ yargılama yetkisini kabul etmiştir.
Bulgaristan’da Oy hakkı: 18 yaş; evrensel
Bulgaristan’ın Katıldığı uluslar arası örgütler: ACCT, Avustralya Grubu, BIS, BSEC, CE, CEI, CERN, EAPC, EBRD, EU (yeni üye), FAO, G- 9, IAEA, IBRD, ICAO, ICCt, ICRM, IFC, IFRCS, ILO, IMF, IMO, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, ITU, ITUC, MIGA, NAM (misafir), NATO, NSG, OAS (gözlemci), OIF, OPCW, OSCE, PCA, SECI, UN, UNCTAD, UNESCO, UNIDO, UNMEE, UNMIL, UNMIS, UNWTO, UPU, WCL, WCO, WEU (ortak), WFTU, WHO, WIPO, WMO, WTO, ZC
Bulgaristan’ın Bayrak şekli: Üç eşit boyda yatay şerit ve bu şeritlerin rengi üstten alta sırasıyla beyaz, yeşil ve kırmızıNot: bayrağın direğe asıl kısmındaki beyaz şerit bayraktan çıkarılmıştır.

 

Ekonomi
Bulgaristan’da Ekonomiye genel bakış:
Avrupa Birliği’ne 1 Ocak 2007’de giren ülke, komünist rejimini kısa zamanda yıkmayı bilmiştir ve 1996’da sosyalist hükümetin yarattığı büyük ekonomik bunalımından beri makroekonomik dengesini kısa zamanda geri kazanmıştır. 1996’daki bu ekonomik bunalım sonucunda hükümet ekonomide yeni uygulamalara gitmiş ve gelecek için mali planlamalar yapılmıştır. 1997’ye gelindiğine Alman Markına karşı levanın sabit değişim oranının sağlanmasıyla yine ekonomi makroekonomik seviyede güç kazanmıştır.( Şu anda da euroya karşı kur sabitlendi – IMF ile destek antlaşmaları konusunda görüşülmektedir.)Bulgaristan ekonomisi 2000 yılından beri ortalama % 5.1 büyüdü ve yabancı yatırımcıların dikkatini kendi üzerine çekti. Kamu yönetiminin tam olarak gerçekleştirilememesi, adli düzenin zayıflığı ve organize suçların varlığı Bulgaristan için hala büyük bir sorundur.
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) (satın alma gücü paritesi):
78.68 milyar $ (2006 tahmini)
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) (resmi döviz kuru):
28.06 milyar $ (2006 tahmini)
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) – gerçek büyüme hızı):
% 6.3 (2006 tahmini)
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) – kişi başına (PPP):
10,700 $ (2006 tahmini)
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) – sektörlere göre dağılım:
Tarım: % 13.6Endüstri: % 32.1

Hizmet: % 54.3 (2006 tahmini)

İş gücü:
3.51 milyon kişi (2006 tahmini)
İş gücü- iş alanlarına göre:
Tarım: %8.5Endüstri: % 33.6

Hizmet: % 57.9 (2003)

İşsizlik oranı:
% 9.6 (2006 tahmini)
Yoksulluk sınırı altındaki nüfus:
% 14.1 (2003 tahmini)
Yüzdelik paya göre ev geliri ya da gideri:
En az: % 10: % 2.9En fazla: % 10: %25.4 (1995)
Enflasyon oranı (tüketici fiyatları): % 6.5 (2006 tahmini)
Bulgaristan Bütçesi: Gelirler: 13.28 milyar $Giderler: 12.16 milyar $, mevcut olmayan sermaye giderleri dâhil.

(2006 tahmini)

Bulgaristan’da Tarım – Ürünleri: Meyveler, Sebzeler, Tütün, Şarap, Buğday, Arpa, Ayçiçeği, Şeker Pancarı
Sanayiler: Elektrik, Gaz, Su, Yiyecek, Meşrubat, Tütün, Makine ve Malzeme, Baz Metaller, Kimyasal Ürünler, Kola, Rafine Edilmiş, Petrol, Nükleer Yakıt
Bulgaristan’ın Endüstriyel üretimin gelişme hızı: % 11.3 (2006 tahmini)
Bulgaristan’ın Elektrik üretimi: 45.7milyar kWh (2004)
Bulgaristan’ın Elektrik tüketimi: 37.4 milyar kWh (2004)
Bulgaristan’ın Elektrik ihracatı: 7.8 milyar kWh (2004)
Bulgaristan’ın Elektrik ithalatı: 0 kWh (2004)
Bulgaristan’ın Petrol üretimi: 3,000 bbl/gün (2004 tahmini)
Bulgaristan’ın Petrol tüketimi: 131,400 bbl /gün (2004 tahmini)
Bulgaristan’ın Petrol ihracatı: 51,000 bbl /gün (2001)
Bulgaristan’ın Petrol ithalatı: 128,400 bbl/ gün (2001)
Bulgaristan’ın Doğal gaz üretimi: 407,000 cu m (2004 tahmini)
Bulgaristan’ın Doğal gaz tüketimi: 3.472 milyon cu m (2004 tahmini)
Bulgaristan’da İhracat: 15.5 milyar $ f.o.b. (2006 tahmini)
Bulgaristan’da İhracat malları: Elbise, Ayakkabı, Demir ve Çelik, Makine ve Malzeme, Yakıt
Bulgaristan’da İhracat ortakları: İtalya % 12, Türkiye % 10.5, Almanya % 9.8, Yunanistan % 9.5, Bielçika % 5.9, Fransa % 4.6 (2005)
Bulgaristan’da İthalat: 23.8 milyar $ f.o.b (2006 tahmini)
Bulgaristan’da İthalat malları: Makine ve Malzeme, Metaller ve Filizler, Kimyasallar ve Plastikler, Mineraller ve Ham maddeler
İthalat ortakları: Rusya % 15.6, Almanya % 13.6, İtalya % 9, Türkiye % 6.1, Yunanistan % 5, Fransa % 4.7 (2005)
Bulgaristan Dış borç: 24.3 milyar $ (30 June 2006)
Bulgaristan Ekonomik yardım – alıcı 742 milyon $
Bulgaristan’ın Para birimi (kod): Bulgaristan Levası (BGL)
Döviz kurları: Bulgaristan Levasının Amerikan Dolarına oranı: 1.5576 (2006), 1.5741 (2005), 1.5751 (2004), 1.7327 (2003), 2.077 (2002)
Bulgaristan’da Mali yıl: Takvim yılı
İletişim
Bulgaristan’da Telefonlar – kullanımdaki ana hatlar: 2.483 milyon (2005)
Bulgaristan’da Telefonlar – cep telefonu: 6.245 milyon (2005)
Bulgaristan’da Telefon sistemi: Genel Değerlendirme: Ağ bağlantısı yaygı ama çok eskiYerel: Mevcut hatların üçte ikisi konutlara bağlı ve telefon hizmeti kasabaları çoğuna ulaşabilmektedir. Oldukça modern olan dijital kablo ana hattı bölgelerin çoğundaki bölgeleri dağılmaktadır. Diğerleri de dijital mikrodalga radyo bağlantısı ile bağlanabilmektedir.

Uluslar arası: Ülke kodu 359, uydu dünya istasyonları – 1 Intelsat (Atlantik Okyanusu ve Hint Okyanusu) Intersputnik (Atlantik Okyanusu bölgesi);

Bulgaristan’da Radyo yayın istasyonları: AM 31, FM 63 kısa dalga 2 (1998)
Bulgaristan’da Televizyon yayın istasyonları: 39 (ek olarak 1,242 kesintisiz yayın) (2001)
Internet ülke kodu: .bg
Bulgaristan İnternet sahibi: 184,975 (2006)
Internet kullanıcıları: 2.2 milyon (2005)
Taşımacılık
Bulgaristan’da Hava alanları: 217 (2006)
Döşeli pistleri (asfalt) olan hava alanları: Toplam:132
3,047 m’ den fazla: 12,438’den 3,047 m ’e: 19

1,524’den 2,437 m ‘e: 15

914’den 1,523 m’ e: 1

914 m altı: 96 (2006)

Döşenmemiş pistli (asfalt olmayan) hava alanları: Toplam: 851,524’den 2,437 m ‘e: 2

914’den 1,523 m’ e: 11

914 m altı:72 (2006)

Karayolları: Toplam: 44,033 kmAsfaltlanmış: 43,593 km ( 333 km lik ekspres yolu da kapsar.)

Asfaltlanmamış: 440 km (2004)

Bulgaristan’daki Limanlar ve terminaller: Burgas, Varna
Askerlik
Bulgaristan Kuvvet Komutanlıkları: Bulgaristan Silahlı Kuvvetleri: Kara Kuvvetleri, Donanma Kuvvetleri, Hava Kuvvetleri (Bulgarski Voennovazdyshni Sily, BVVS),
Askeri görev yaşı ve zorunluluk: 18 yaşına girenler için zorunlu veya gönüllü askerlik hizmetini kapsar. Askerlik hizmeti, 27 yaş altındaki tüm erkekler zorunludur ve 9 ay sürmektedir. 2006 Mayıs ayı itibariyle Bulgaristan ordusunun üçte ikisi profesyonel askerlerden oluşmaktadır. 2008 ‘in başında zorunlu askerlik hizmeti kaldırılacaktır. 2006’nın sonunda Hava ve Hava Savunma Kuvvetleri ve Donanması’nın tamamı profesyonel askerlerden oluşmaktadır. Ülkedeki asker sayısı 300,000’i geçmiştir.Bulgaristan’ın donanması ve hava kuvvetleri Sovyet döneminden kalma gemilerden ve malzemelerden oluşmaktadır. Bulgaristan’ın silahlı kuvvetler için ayırdığı miktar GSİYH’nin yaklaşık% 2.6’sı kadardır.