Cezayir

Giriş: CEZAYİR
Cezayir’in Geçmişi: Cezayirlilerin kökeni, Berberilerin MÖ 10,000’den beri ülkeye yerleşmesiyle başlamıştır.Fransa’nın yüz yıl süren yönetiminden sonra Cezayirlilerin 1950lerde bağımsızlıklarını kazanmak amacıyla vermeye başladığı mücadele 1962’de meyvesini verdi ve Fransızlar ülkeyi terk etti. Bu mücadelelerde 1 milyondan fazla Müslüman hayatını kaybetti. Cezayir’in Milli Kurtuluş Cephesi partisi politikaya hakim oldu. Bağımsız olduktan sonra Ferhad Abbas, Ahmed bin Bela, Huvari Bumedyen, Sazeli bin Cedid cumhurbaşkanlığına getirildi. Bu cumhurbaşkanları sosyalist totaliter yönetimi tercih etti. Sosyalist rejime karşı ayaklanmalar oldu. 23 Şubat 1989’da hazırlanan anayasa sosyalist rejimi kaldırdı ve İslam’ı ülkenin resmi dini olarak kabul etti. Aynı anayasa birden fazla partinin kurulmasına ortam hazırladı. Cezayir’deki olumu gelişmeler başta Fransa olmak üzere Batılı devletleri rahatsız etti ve bu devletler Cezayir ordusunu kullanarak 1992’de seçimlerin ikinci turunun yapılmasına izin vermediler.

1996’da göstermelik bir referandum yapıldı anayasa kabul edildi ve yine 1997’de göstermelik parlamento seçimleri yapıldı. 1999’da ordu Abdülaziz Bouteflika’yı başbakan olarak atadı. 2004’te Bouteflika seçimleri tekrar kazandı. fakat Berberilerin bağımsızlığını kazanmak amacıyla yaptığı propagandalar, büyük ölçekteki işsizlik sorunu, barınma sorunu, elektrik ve su sıkıntısı ve aşırıcı militanların faaliyetleri ülkeyi hala sıkıntıya sokmaktadır.

 

Coğrafya
Cezayir’in Konumu: Kuzey Afrika’da bulunan ve Akdeniz’e kıyısı bulunan Cezayir, Tunus ve Fas’ın arasında bulunmaktadır.
Cezayir’in Coğrafi Koordinatları: 28 00 K, 3 00 D
Cezayir’in Harita dizini: Kuzey Afrika
Cezayir’in Yüzölçümü: toplam: 2,381,740 km²toprak: 2,381,740 km²

su: 0 km²

Cezayir Yüz ölçüm karşılaştırma: Teksas’ın üç buçuk katından biraz küçüktür.
Cezayir’in Kara sınırları: Toplam: 2,233 kmSınır Komşuları: Libya 982 km, Mali 1,376 km., Mauritania 463 km., Fas 1,559 km., Nijer 956 km., Tunus 965 km., Batı Sahara 42 km.
Cezayir’in Kıyı boyu: 998 km
Cezayir’in Deniz hakları: karasal deniz:12 nmözel avlanma bölgesi: 32 – 52 nm
Cezayir’de İklim: İklim genellikle kurak veya yarı kuraktır; kıyı boyunca sıcak ve kuru yazlar yaşanırken kışlar nemli ve yağışlı geçer. Yüksek platolarda ise kışlar daha soğuk ve yazlar daha sıcaktır. Kuraklığın etkisi olarak Cezayir’de özellikle yazları rüzgârlar toz ve kum taşırlar.
Cezayir’de Zemin: Genellikle araziye çöller ve yüksek platolar hâkimdir; çok az da olsa dağlar bulunmaktadır. Kıyıda da erozyonun etkisiyle delta ovaları vardır.
Cezayir’in Rakım uç değerleri: En alçak noktası: Chott Melrhir -40 mEn yüksek noktası: Tahat 3,003 m
Cezayir’in Doğal Kaynakları: Petrol, doğal gaz, uranyum, demir filizi, kurşun, fosfat ve çinko çıkarılmaktadır.
Cezayir’in Toprak kullanımı: Tarım alanı: % 3.17Sürekli tarım ürünleri: % 0.28

Diğer: % 96.55 (2005)

Cezayir’de Sulanan arazi: 5,690 km² (2003)
Cezayir’de Doğal afetler: Dağlık kesimlerde tabaka oluşumu sebebiyle depremler meydana gelmektedir. Yağmur yağışının bol olduğu mevsimlerde toprak kaymaları ve seller oluşmaktadır.
Cezayir’in Çevre – bugünkü sorunları: Aşırı otlatmadan kaynaklanan toprak erozyonu, doğru şekilde yapılamayan tarım uygulamaları, çölleşme, lağım pisliğinin boşaltılması, petrol rafinelerinin zehirli atıkları ve diğer endüstriyel atıklar çevreye ve doğaya büyük zarar vermektedir. Bunun sonucu olarak Akdeniz; petrol atıkları, toprak erozyonu, gübrelerin suyla denize ulaşması, içilebilir su kaynaklarının yetersizliği sebebiyle kirlenmeye başlamıştır.
Cezayir Çevre – uluslar arası anlaşmalar: Gruplar: Biyofarklılık, İklim Değişikliği, İklim Değişimi – Kyoto Protokolü, Çölleşme, Tehlikedeki Türler, Çevresel Modifikasyon, Tehlikeli Atıklar, Deniz Kanunu, Ozon tabakasının korunması, Gemi Kirliliği, Sulak Alanlar.İmzalanmış ama onaylanmamış: Seçilmiş antlaşmalardan hiçbiri
Cezayir Coğrafya – not: Yüzölçümü olarak Sudan’dan sonra Afrika’da ikinci en büyük ülke konumundadır. 
Halk
Cezayir’in Nüfusu: 33,333,216 kişi (Temmuz 2007 tahmini)
Yaş dağılımı: 0-14 yaş: % 27.2 ( erkek 4,627,479 / kadın 4,447,468 )15-64 yaş: % 67.9 ( erkek 11,413,121 / kadın 11,235,096 )

65 yaş ve üstü: % 4.8 ( erkek 752,058 / kadın 857,994) (2007 tahmini.)

Cezayir’de Ortalama yaş: Toplam: 25.5 yaşErkek: 25.2 yaş

Kadın: 25.7 yaş (2007 tahmini)

Cezayir’de Nüfus artış oranı: % 1.216 (2007 tahmini)
Cezayir’de Doğum oranı: 17.11 doğum/1000 nüfus (2007 tahmini)
Cezayir’de Ölüm oranı: 4.62 ölüm/1000 nüfus (2007 tahmini)
Cezayir’de Net göç oranı: -0.33 göçmen/1000 nüfus (2007 tahmini)
Cezayir’de Cinsiyet oranı: Doğumda: 1.05 erkek/kadın15 yaş altı: 1.04 erkek/kadın

15-64yaş arası: 1.016 erkek/kadın

65 yaş ve üzeri: 0.877 erkek/kadın

Toplam Nüfus: 1.015 erkek/kadın (2007 tahmini)

Cezayir’de Bebek ölüm oranı: Toplam: 1000 canlı doğumda 28.78 ölümErkek: 1000 canlı doğumda 32.45 ölüm

Kadın: 1000 canlı doğumda 24.93 ölüm (2007 tahmini)

Cezayir’de Ortalama yaşam süresi: Toplam nüfus: 73.52 yaşErkek: 71.91 yaş

Kadın: 75.21 yaş (2007 tahmini)

Cezayir’de Doğurganlık oranı: 1.86 çocuk/kadın (2007 tahmini)
Cezayir’de Uyruk: İsim: Cezayirlı (tekil veya çoğul)Sıfat: Cezayirlı
Cezayir’de Etnik gruplar: % 99 Arap – Berberi, % 1 AvrupalıNot: Cezayirlilerin % 99’u köken olarak Arap değil, Berberi’dir. Kendilerini Berberi olarak tanımlayan azınlık kesim, Algiers’in doğusundaki dağlık Kabylie bölgesinde yaşamaktadır. Berberiler genellikle Müslüman’dır ama kendilerini Arap kültür mirası yerine Berberi kültürüyle bütünleştirmişlerdir. Berberiler bağımsızlığını kazanmak için uzun zaman mücadele verdiler fakat hükümet Berberilere özerklik vermeye yanaşmadılar fakat Berberilerin kendi okullarında kendi dilleriyle öğretim vermenlerine izin verdiler
Cezayir’de Dinler: % 99 Sünni Müslüman, % 1 Hıristiyan ve Yahudi
Cezayir’de Diller: Arapça (resmi), Fransızca, Berberi lehçeleri konuşulmaktadır.
Cezayir’de Okuryazarlık oranı: Tanım: 15 yaş ve üzeri okuyup yazabilir.Toplam Nüfus: % 69.9

Erkek: % 79.6

Kadın: % 60.1 (2003 tahmini)

Yönetim
Cezayir’in Ülke adı: Kabul Edilen Uzun Biçimi: Cezayir Halkının Demokratik CumhuriyetiKabul Edilen Kısa Biçimi: Cezayir

Mahalli uzun biçimi: Al Jumhuriyah al Jaza’iriyah ad Dimuqratiyah ash Sha’biyah
Mahalli kısa biçimi: Al Jaza’ir

Cezayir’in Bağımlılık durumu:
Cezayir’in Yönetim biçimi: Ülkede yönetim biçimi cumhuriyettir.
Cezayir’in Başkenti: İsim: Algierscoğrafi koordinatları: 36 47 K, 2 03 D

zaman farkı: UTC+10 (Standart zaman boyunca Washington Dc’den 6 saat ileri)

Cezayir’in İdari bölgeleri: 48 eyalet bulunmaktadır: Adrar, Ain Defla, Ain Temouchent, Alger, Annaba, Batna, Bechar, Bejaia, Biskra, Blida, Bordj Bou Arreridj, Bouira, Boumerdes, Chlef, Constantine, Djelfa, El Bayadh, El Oued, El Tarf, Ghardaia, Guelma, Illizi, Jijel, Khenchela, Laghouat, Mascara, Medea, Mila, Mostaganem, M’Sila, Naama, Oran, Ouargla, Oum el Bouaghi, Relizane, Saida, Setif, Sidi Bel Abbes, Skikda, Souk Ahras, Tamanghasset, Tebessa, Tiaret, Tindouf, Tipaza, Tissemsilt, Tizi Ouzou, Tlemcen
Cezayir’de Bağımsızlık: 5 Temmuz 1962 (Fransa’dan bağımsızlığını kazanması)
Cezayir’in Milli Bayramı: İhtilal Günü 1 Aralık (1954)
Cezayir Anayasası: 8 Eylül 1963’de hazırlanan anayasa, 19 Kasım 1976’da gözden geçirildi, 22 Kasım 1976’da yürürlüğe girdi. 3 Kasım 1988’de, 23 Şubat 1989’da ve 28 Kasım 1996’da tekrar gözden geçirildi.
Cezayir’de Kanun sistemi: Fransız ve İslam hukukuna dayanan Anayasa Konseyi’nin kanun uygulamalarının hukuki incelemesi Yüce Divan mahkemesi de dâhil olmak üzere farklı kamu memuriyetlerinden oluşmaktadır.
Cezayir’de Oy hakkı: 18 yaş; evrensel ve zorunlu
Cezayir’in Katıldığı uluslar arası örgütler: ABEDA, AfDB, AFESD, AMF, AMU, AU, BIS, FAO, G-15, G-24, G-77, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICCt (imza yetkisine sahip), ICRM, IDA, IDB, IFAD, IFC, IFRCS, IHO, ILO, IMF, IMO, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, ITU, ITUC, LAS, MIGA, MONUC, NAM, OAPEC, OAS (gözlemci), OIC, ONUB, OPCW, OPEC, OSCE (üye), UN, UNCTAD, UNESCO, UNHCR, UNIDO, UNMEE, UNWTO, UPU, WCO, WHO, WIPO, WMO, WTO (gözlemci)
Cezayir’in Bayrak şekli: Bayrağın iki eşit yarısının sol kısmı yeşil ve diğer kısmı beyaz zemin üzerine bu iki rengin birleştiği bölümün üzerinde direk tarafı kısmında kırmızı hilal ve hilalin içinde ise beş uçlu kırmızı bir yıldız bulunmaktadır. Hilal, yıldız ve yeşil renk İslam’ın geleneksel sembollerindendir. 

Ekonomi
Cezayir’de Ekonomiye genel bakış:
Ülke gelirinin yaklaşık olarak % 60’ını, GSYİH’nin % 30’unu ve ihracat gelirlerinin % 95’ini karşılayan Hidrokarbon sektörü ülke ekonomisinin bel kemiği konumundadır. Cezayir, dünyanın en büyük 8. doğal gaz üreticisidir ve doğal gazı ihraç eden en büyük 4. ülke konumundadır. Son yıllardaki artan petrol fiyatları ve IMF’nin desteği ile ülke ekonomisi iyiye doğru gitmeye başlamıştır.Cezayir, bu yüksek gelirleri sayesinde 2006’da Paris ve Londra Kulüplerine borçlarını ödedikten sonra dış borcu % 10 azalmıştır. Hükümetin yerli ve yabancı yatırımcıları ülkeye çekme çabaları da amacına ulaşmıştır. İşsizlik oranındaki azalma ve yükselen yaşam standartları da bunların bir göstergesidir. Ekonomideki yapısal reformlar banka sektörüne ve altyapı tesislerinin yapımına olumlu yansımıştır.
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) (satın alma gücü paritesi):
250 milyar $ (2006 tahmini)
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) (resmi döviz kuru):
90 milyar $ (2006 tahmini)
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) – gerçek büyüme hızı):
% 3 (2006 tahmini)
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) – kişi başına (PPP):
7,600 $ (2006 tahmini)
Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH) – sektörlere göre dağılım:
Tarım: % 9.4Endüstri: % 58.1

Hizmet: % 32.5 (2006 tahmini)

İş gücü:
9.31 milyon kişi (2006 tahmini)
İş gücü- iş alanlarına göre:
Tarım: % 14Endüstri: % 13.4

Yapı ve kamu çalışmaları: % 10

Ticaret: 14.6

Yönetim: % 32

Diğerleri: % 16 (2003 tahmini)

İşsizlik oranı:
% 25 (2006 tahmini)
Yoksulluk sınırı altındaki nüfus:
Mevcut Değil.
Yüzdelik paya göre ev geliri ya da gideri:
En az: % 10: % 2.8En fazla: % 10: % 26.8 (1992)
Enflasyon oranı (tüketici fiyatları): % 3 (2006 tahmini)
Cezayir Bütçesi: Gelirler: 59.26 milyar $Giderler: 49.14 milyar $, mevcut olmayan 5 milyar $ lık sermaye giderleri dâhil.

(2006 tahmini)

Cezayir’de Tarım – Ürünleri: Buğday, arpa, yulaf, zeytin, meyve, üzüm, turunçgiller, koyun, sığır
Sanayiler: Petrol, doğal gaz, elektrik endüstrisi, madencilik, elektrik, petrokimyasal ve yiyecek işleme
Cezayir’in Endüstriyel üretimin gelişme hızı: % 10 (2006 tahmini)
Cezayir’in Elektrik üretimi: 29.39 milyar kWh (2004)
Cezayir’in Elektrik tüketimi: 27.4 milyar kWh (2004)
Cezayir’in Elektrik ihracatı: 230 milyon kWh (2004)
Cezayir’in Elektrik ithalatı: 300 milyon kWh (2004)
Cezayir’in Petrol üretimi: 1.373 milyon bbl/gün (2004 tahmini)
Cezayir’in Petrol tüketimi: 233,000 bbl /gün (2004 tahmini)
Cezayir’in Petrol ihracatı: 1.127 milyon bbl /gün (2001)
Cezayir’in Petrol ithalatı: 0 bbl/ gün (2001)
Cezayir’in Doğal gaz üretimi: 80.15 milyon cu m (2004 tahmini)
Cezayir’in Doğal gaz tüketimi: 19.28 milyon cu m (2004 tahmini)
Cezayir’de İhracat: 55.6 milyar $ f.o.b (2006 tahmini)
Cezayir’de İhracat malları: Petrol, doğal gaz ve petrol ürünleri ihracatın % 97’ini karşılar.
Cezayir’de İhracat ortakları: ABD % 22.6, İtalya % 15.9, İspanya % 10.5, Fransa % 10, Kanada % 7.9, Brezilya % 6.5, Belçika % 4.3, Almanya % 4.2 (2005)
Cezayir’de İthalat: 27.6 milyar $ (2006 tahmini)
Cezayir’de İthalat malları: Ana mallar, yiyecek maddeleri, tüketici malları
İthalat ortakları: Fransa % 28, İtalya % 7.8, İspanya % 7.2, Çin % 6.6, Almanya % 6.3, ABD % 5.4 (2005)
Cezayir Dış borç: 5 milyar $ (2006 tahmini)
Cezayir Ekonomik yardım – alıcı 313 milyon $ (2004 tahmini)
Cezayir’in Para birimi (kod): Cezayir Dinarı
Döviz kurları: Cezayir Dinarının Amerikan Dolarına oranı: 72.647 (2006), 73.276 (2005), 72.061 (2004), 77.395 (2003), 79.682 (2002)
Cezayir’de Mali yıl: Takvim Yılı
İletişim
Cezayir’de Telefonlar – kullanımdaki ana hatlar: 2.572 milyon (2005)
Cezayir’de Telefonlar – cep telefonu: 13.661 milyon (2005)
Cezayir’de Telefon sistemi: Genel Değerlendirme: Telefon hatlarının yoğunluğu Cezayir’de düşüktür. Ülkede her 100 kişiye ortalama 5 telefon düşmektedir. Ülkedeki sabit telefonlar son birkaç yılda 2.6 milyon aboneye ulaşmıştır. Bunların üçte ikisinin aboneliği bulunmaktadır. Fakat iletişimin gelişimi için gerekli olan altyapı tesisleri yetersiz veya teknolojinin gerisinde kalmıştır.Yerel: Ülkenin kuzeyinde hizmet iyi iken güneyinde biraz geri kalmıştır. 12 dünya istasyonuyla birlikte yerel uydu sistemi bulunmaktadır. (20 tane daha yerel istasyonun yapımı planlanmaktadır.

Uluslar arası: Ülke kodu 213, Deniz altından kablolar – 5, İtalya’ya, İspanya’ya, Fas’a ve Tunus’a mikrodalga radyo yayın bağlantısı uzanmaktadır. Uydu dünya istasyonları – 21 (10 Intelsat Intersputnik, ve Arabsat) (2005)

Cezayir’de Radyo yayın istasyonları: AM 25, FM 1, kısa dalga 8 (1999)
Cezayir’de Televizyon yayın istasyonları: 46 ( artı 216 kesintisiz yayın) (1995)
Internet ülke kodu: .dz
Cezayir İnternet sahibi: 1,202 (2006)
Internet kullanıcıları: 1.92 milyon (2005)
Taşımacılık
Cezayir’de Hava alanları: 142 (2006)
Döşeli pistleri (asfalt) olan hava alanları: Toplam: 52
3,047 m’ den fazla: 102,438’den 3,047 m ’e: 27

1,524’den 2,437 m ‘e: 10

914’den 1,523 m’ e: 4

914 m altı: 1 (2006)

Döşenmemiş pistli (asfalt olmayan) hava alanları: Toplam: 901,524’den 2,437 m ‘e: 28

914’den 1,523 m’ e: 39

914 m altı:23 (2006)

Karayolları: Toplam: 108,302 kmAsfaltlanmış: 76,028 km

Asfaltlanmamış: 32,274 km (2004)

Cezayir’de Limanlar ve terminaller: Algiers, Annaba, Arzew, Bejaia, Djendjene, Jijel, Mostaganem, Oran, Skikda
Askerlik
Cezayir Kuvvet Komutanlıkları: Cezayir, 1954 ve 1962 yılları arasında Fransa sömürgeciliğine karşı Cezayir Bağımsızlık Savaşı’nı sürdürmüştür.Ulusal Halk Ordusu(UHO; Kara Kuvvetlerini de kapsamaktadır)

Cezayir Ulusal Donanması (CUD), Hava Kuvvetleri, Bölgesel Hava Savunma Kuvvetleri (2005)

Askeri görev yaşı ve zorunluluk: 16 – 30 yaş arasındaki erkekler için askerlik hizmeti zorunludur. Askerlik hizmeti 6 aylık temel eğitimi ve 12 aylık sivil projeleri kapsamaktadır. (2006)