İsveç

Giriş: İsveç
İsveç’in Geçmişi: İsveç Krallığının ne
zaman ve nasıl kurulduğu tam olarak bilinmiyor; fakat İsveç Monarşisinin
kaynakları Sweden ve Gothia’ yı yöneten ilk kralın aynı kişi olduğunu
söylüyor. Sweden ve Gothia bundan çok önceleri iki ayrı milletti ve ne
kadar süreyle var oldukarı tam olarak bilinmemektedir.
Günümüzde İsveç
olarak bilinen bölgede yaşayan kavim ilk olarak, Suioneslar hakkında
savaşmada ve gemi yapımında güçlü insanlar oluklarından bahseden Romalı
tarihçi Tacitus tarafından milattan önce 98 yılında anılmıştır.Bazı
tarihçiler Tacitus’un Suiones diye adlandırdığı kavmin İsveçlilerin atası
olacağı yönünde iddiaları bulunmaktadır.
İsveç Viking Devri kabaca milattan sonra 8 ve 10. yüzyıllar arasında
hüküm sürmüştür. Bu dönem boyunca İsveçlilerin Geatslerle birleşerek
İsveç’in doğusundan güneyine doğru genişlediklerine inanılır. Günümüz
Norveçi, Danimarkası Vikingleri batı ve güneye doğru genişleme ve keşif
yaparken, İsveç vikingleri doğu ve güneye giderek Finlandiya, Baltık
ülkeleri, Rusya ve Akdenize ulaştılar.Hatta o zamanlar Doğu Roma
İmparatorluğunun başkenti olan İstanbul’a kadar geldikleri hakkında bile
söylentiler mevcuttur.14. yüzyılda İsveç Kara Ölüm diye adlandırılan veba
tarafından etkilendi.1319’da İsveç ve Norveç Magnus Eriksson isimli tek
kralın önderliği altında toplandı.

17.yüzyıla gelindiğinde İsveç Avrupa’nın büyük güçleri arasında yerini
aldı. Bu dönemde İsveç Kuzeyin ve Baltık’ın en güçlü ülkesiydi.1600lerin
ortaları ve 1700lerin başı İsveç’in en güçlü olduğu zamandı ve İsveç en
büyük toprak genişliğine CharlesX’un önderliğinde ulaştı.

18 ve 19 yüzyıllarda İsveçte kayda değer bir nüfus artışı oldu.1750 ve
1850 yılları arasında İsveç’in nüfusu iki katına çıktı.Bazı tarihçilere
göre yeni kıta Amerika’ya göç açlık ve hastalıklarla baş etmenin tek
yoluydu ve bu yıllarad nüfusun %1inden fazlası Yeni Kıtaya doğru yola
çıktı.Bu dönemde Danimarka gibi Kuzey ülkeleri sanayileşirken İsveç
tamamen tarıma dayalı endüstrisiyle fakir kaldı.Çoğu insan bu dönemde
Amerika’yı kurtuluş yolu olarak görüyordu. 1850 ve 1910 yılları arasında
İsveç nüfusunun bir milyondan fazlası Amerika’ya göç etmişti.

İsveç I.veII.Dünya Savaşları sırasında resmi olarak tarafsız ülke
konumunda yer aldı; fakat tarafsızlığı II.Dünya Savaşında çok fazla
tartışıldı.Savaşlardan sonra bozulmamış endüstri alt yapısının, istikrarlı
toplum değerlerinin ve yer altı kaynaklarının avantajını iyi kullanan
İsveç Avrupa’nın yeniden yapılanmasında öenmli bir rol oynadı. 1960lı
yıllarda İsveç diğer Kuzey Ülkeleri gibi varlıklı bir toplum kurmuş ve
refah düzeyini arttırmıştır.

İsveç 1995 yılında Avrupa Birliğine girmiştir.Fakat para birimi olarak
Euro’yu kullanmayı referandumla reddetmiştir.İsveç NATO komutası altında
barışı korumak için Afganistan, Kosova, Bosna-Hersek ve Kıbrıs’s silahlı
birlikler göndermiştir. Askeri alanda pek aktif rol oynamasada İsveç
Avrupa ülkeleriyle birlikte savunma sanayisinin ve savunma endüstrisinin
gelişmesine katkıda bulunur.

İsveç Coğrafya İsveç’ inKonumu: İsveç’inCoğrafi Koordinatları:62 00 K, 15 00 Dİsveç’in Harita dizini:Avrupa İsveç’in Yüzölçümü:toplam:449,964 km²toprak:410,934 km²

 

su:39,030 km²İsveçYüz ölçüm karşılaştırma:Kaliforniya’ dan çok az büyüktür.İsveç’inKara sınırları:Toplam: 2,233 kmSınır Komşuları: Finlandiya 614 km, Norveç 1,619 kmİsveç’inKıyı boyu:3,218 kmİsveç’inDeniz hakları:karasal deniz:12 nm ( Ayarlamalar
boğazların açık denizlere oranlanmasıyla verildi.)
özel ekonomik bölge: Anlaşmalı iç ve dış sınırlarkıtasal şelf: 200-m derinlik veya işletme derinliğiİsveç’teİklim:Kışları soğuk ve bulutlu, yazları ise serin
ve parçalı bulutlu; güney kesimleri ılıman, kuzey kesimleri yarı-kutupsal.
İsveç’teZemin:Çoğunlukla düz veya hafif engebeli ovalar
bulunur, dağlar batı kesimlerdedir.
İsveç’inRakım uç değerleri:En alçak noktası: Kristianstad
yakınındaki Hammarsjon Gölünün ıslah edilen koyu:-2.41 m
En yüksek noktası: Kebnekaise 2,111 mİsveç’inDoğal Kaynakları:Demir, bakır, kurşun, çinko, altın, gümüş,
tungsten, uranyum, arsenik, feldspat minerali, kereste, su gücü
İsveç’inToprak kullanımı:Tarım alanı: 5.93%Sürekli tarım ürünleri: 0.01%

 

Diğer: 94.06% (2005)

İsveç’teSulanan arazi:1,150 km² (2003)İsveç’te Doğal afetler:Etrafını çevrelen sularda, özellikle
Bothnia körfezinde gözlemlenen yüzen buz kitleleri deniz ulaşımını olumsuz
yönde etkileyebilir.
İsveç’inÇevre – bugünkü sorunlar:Asit yağmurlarının toprağa ve göllere
verdiği zarar; Kuzey ve Baltik Denizlerinde kirlenme.
İsveçÇevre – uluslar arası anlaşmalar:Gruplar: Hava Kirliliği, Hava
Kirliliği-Nitrojen Oxidler, Hava Kirliliği-Kalıcı Organik kirleticiler,
Hava Kirliliği-Sulfur 85, Hava Kirliliği-Sulfur 94, Hava Kirliliği-Uçucu
Organik Bileşenler, Antartika-Çevresel Protokol, Antartika-Deniz Yaşam
Kaynakları, Antartika Fokları, Antartika Antlaşması, Biyofarklılık ,İklim
Değişikliği ,İklim değişikliği-Kyoto Protokolü, Çölleşme, Tehlikedeki
Türler,Çevresel Modifikasyon, Tehlikeli Atık Maddeler, Deniz’in Kanunu,
Deniz Kirliliği, Ozon tabakası korunması, Gemi Kirliliği, Tropikal
Kereste-83, Tropikal Kereste-94, Sulak Alanlar ,Balina Avcılığı
İmzalanmış ama onaylanmamış: seçilmiş anlaşmalardan hiçbiriİsveçCoğrafya – not:Danimarka boğazı ile
birlikte Baltik ve Kuzey Denizlerini birbirine bağlayan stratejik konum.
İsveç Halk İsveç’inNüfusu:9,031,088 (Temmuz 2007 tahmini)Yaş dağılımı:0-14 yaş: 16.4% ( erkek 759,488 /
kadın 717,812 )
15-64 yaş: 65.7% ( erkek 3,007,899 / kadın 2,926,220 )

65 yaş ve üstü: 17.9% ( erkek 707,687 / kadın 911,982) (2007
tahmini.)İsveç’te Ortalama yaş:Toplam: 41.1 yaşErkek: 40 yaş

Kadın: 42.2 yaş (2007 tahmini)İsveç’teNüfus artış oranı:0.159% (2007 tahmini)İsveç’teDoğum oranı:10.2 doğum/1000 nüfus (2007 tahmini)İsveç’teÖlüm oranı:10.27 ölüm/1000 nüfus (2007 tahmini)İsveç’teNet göç oranı:1.66 göçmen/1000 nüfus (2007 tahmini)İsveç’teCinsiyet oranı:Doğumda: 1.06 erkek/kadın15 yaş altı:
1.058 erkek/kadın15-64yaş arası: 1.028 erkek/kadın

65 yaş ve üzeri: 0.776 erkek/kadın

Toplam Nüfus: 0.982 erkek/kadın (2007 tahmini)İsveç’teBebek ölüm oranı:Toplam: 1000 canlı doğumda 2.76 ölümErkek: 1000 canlı doğumda 2.92 ölüm

Kadın: 1000 canlı doğumda 2.59 ölüm (2007 tahmini)İsveç’te Ortalama yaşam süresi:Toplam nüfus: 80.63 yaşErkek:
78.39 yaş
Kadın: 83 yaş (2007 tahmini)İsveç’te Doğurganlık oranı:1.66 çocuk/kadın (2007 tahmini)İsveç’teUyruk:İsim: İsveçli(ler)Sıfat: İsveçliİsveç’teEtnik gruplar:Yerli Nüfus: Finli ve Sami azınlıklarıyla
birlikte İsveçliler; İsveçte doğan yabancılar.
Göçmen Nüfus: Finliler,
Yugoslavlar, Danimarkalılar, Norveçliler, Türkler ve Yunanlar.İsveç’teDinler:Lutheryan 87% ,
Diğerleri ( Katolikleri, Ortadoksları, Baptistleri, Müslümanları ve
Yahudileri içerir.) %13
İsveç’teDiller:Genelde İsveççe, Sami Dili ve Fince
konuşanlar azınlık durumunda.
İsveç’te Okuryazarlık oranı:Tanım: 15 yaş ve üzeri
okuyup yazabilir.
Toplam Nüfus: 99%
Erkek: 99%

Kadın: 99% (2003 tahmini)

Yönetim İsveç’inÜlke adı:Kabul Edilen Uzun Biçimi: İsveç KrallığıKabul Edilen Kısa Biçimi: İsveç

mahalli uzun biçimi: Konungariket Sverige

 

mahalli kısa biçimi: Sverigeİsveç’in Bağımlılık durumu: İsveç’inYönetim biçimi:Anayasal Monarşiİsveç’in Başkenti:İsim: Stockholmcoğrafi koordinatları: 59 20 K, 18 03 D

 

zaman farkı: UTC+1 (Standart zaman boyunca Washington Dc’den 6 saat
ileri)

Gün ışığından yararlanma süresi: +1saat, Mart ayı son Pazar günü
başlar; Ekim ayı son Pazar günü sona erer.İsveç’inİdari bölgeleri:21 bölge: Blekinge, Dalarnas,
Gavleborgs, Gotlands, Hallands, Jamtlands, Jonkopings, Kalmar, Kronobergs,
Norrbottens, Orebro, Ostergotlands, Skane, Sodermanlands, Stockholms,
Uppsala, Varmlands, Vasterbottens, Vasternorrlands, Vastmanlands, Vastra
Gotalands
İsveç’te Bağımsızlık:6 Haziran 1523 (seçilen kral Gustav VASA)İsveç’inMilli bayramı:İsveç Bayrak Günü, 6 Haziran(1916); Kurtuluş
Günü, 6 Haziran (1983)
İsveç Anayasası:1 Ocak 1975İsveç’teKanun sistemi:Geleneksel Hukuk sistemi tarafından
etkilenmiş Sivil Hukuk Sistemi; zorunlu ICJ yargılama yetkisini belirli
şartlarla kabul etti.
İsveç’teOy hakkı:18 yaş;evrensel İsveç’inKatıldığı uluslar arası
örgütler:AfDB,Arktik Konsey, AsDB, Avustralya
Grubu, BIS, CBSS, CE, CERN, EAPC, EBRD, EIB, ESA, EU, FAO, G- 6, G- 9,
G-10, IADB, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICCt, ICRM, IDA, IEA, IFAD, IFC, IFRCS,
IHO, ILO, IMF, IMO, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, ITU, ITUC, MIGA, MONUC,
NAM (konuk), NC, NEA, NIB, NSG, OAS (gözlemci), OECD, OPCW, OSCE, Paris
Club, PCA, PFP, UN, UNCTAD, UNESCO, UNHCR, UNIDO, UNMEE, UNMIL, UNMIS,
UNMOGIP, UNOMIG, UNRWA, UNTSO, UPU, WCO, WEU (gözlemci), WFTU, WHO, WIPO,
WMO, WTO, ZC
İsveç’inBayrak şekli:Mavi zemin üzerine bayrağın köşelerine doğru
uzanan altın sarısı haç; Danimarka bayrağında olduğu gibi haçın yatay
kısmı yukarıya doğru kaymıştır.
İsveçEkonomisi İsveç’te Ekonomiye genel bakış:20.yüzyıl boyunca barış ve tarafsızlık
sayesinde İsveç hayran olunacak derecede başarılı bir yaşam standardı
yakalamayı başarmıştır.İsveç modern bir dağıtım sistemine,muhteşem bir iç
ve dış iletişime ve kalifiyeli iş gücüne sahiptir.Kerestecilik, su gücü ve
demir dış ticarete meyilli olan İsveç ekonomisinin bel zincirini olusturur.İsveç’te
endüstriyel ihracatın %90’ı özel sektöre aittir ve bu oran içinde %50’lik
ihracat payıyla mühendislik sektörü önde gelir.Tarım Gayrisafi milli
hasıla içinde %1’lik işkolları içinde ise %2’lik bir orana sahiptir.2001
yılında hükümetin maliyeyi kontrol altında tutma sözü;2002’de artan
harcama, azalan kazanç ve küresel olarak yaşanan ekonomik yavaşlama
nedeniyle bütçenin önemli bir kısmının yarıdan fazlasının kesilmesiyle
sonuçlandı.İsveç merkez bankası %2lik enflasyon hedefiyle fiyatları
sabitlemeye odaklandı. Ekonomik büyüme 2003’de ağırdı fakat 2004-06
arasında toparlanmayı bildi. Belkide hastalık tazminatlarının fazlalığı
yüzündendir bilinmez ama İsveç’te hastalık yüzünden işten çıkma diğer
Avrupa ülkelerine oranla daha fazladır.Eylül 2003’te İsveçli seçmenler
Euro sistemine, ekonomiyi ve bağımsızlığı sekteye uğratacak kaygısıyla
hayır dediler.
Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) (satın
alma gücü paritesi):
$290.6 milyar(2006 tahmini)Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) (resmi
döviz kuru):
$373.2 milyar (2006 tahmini)Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) – gerçek
büyüme hızı):
4.7% (2006 tahmini)Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) – kişi
başına (PPP):
$32,200 (2006 tahmini)Gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) –
sektörlere göre dağılım:
Tarım: 1.1%Endüstri: 28.1%

 

Hizmet:70.9% (2006 tahmini)İş gücü:4.59 milyon kişi (2006 tahmini)İş gücü- iş alanlarına göre:Tarım: %2Endüstri: %24

Hizmet: %74 (2000 tahmini)İşsizlik oranı:5.6% (2006 tahmini)Yoksulluk sınırı altındaki nüfus:Mevcut Değil.Yüzdelik paya göre ev geliri ya da
gideri:
En az: 10%:3.7%En fazla: 10%: 20.1% (1992)Enflasyon oranı (tüketici fiyatları):1.4% (2006 tahmini)İsveç Bütçesi:Gelirler: $222 milyarGiderler: $210.5 milyar, mevcut olmayan sermaye giderleri dahil.İsveç ‘teTarım – Ürünleri:Arpa, Buğday, Şeker Pancarı; Et, SütSanayiler:Demir-Çelik Endüstrisi, Yedek parça
(otomobil, radyo, telefon parçaları; teçhizat), Kağıt Hamuru ve Kağıt
ürünleri, İşlenmiş Besinler, Otomobil Sektörü
İsveç’in Endüstriyel üretimin gelişme
hızı:
4.3% (2006 tahmini)İsveç ‘inElektrik üretimi:150.5 milyar kWh (2004)İsveç’in Elektrik tüketimi:137.8 milyar kWh (2004)İsveç’in Elektrik ihracatı:17.8 milyar kWh (2004)İsveç ‘inElektrik ithalatı:15.6 milyar kWh (2004)İsveç ‘in Petrol üretimi:3,208 bbl/gün (2004 tahmini)İsveç’in Petrol tüketimi:362,400 bbl /gün (2004 tahmini)İsveç ‘in Petrol ihracatı:203,700 bbl /gün (2001) İsveç’in Petrol ithalatı:553,100 bbl/ gün (2001)İsveç ‘in Doğal gaz üretimi:0 cu m (2004 tahmini)İsveç ‘in Doğal gaz tüketimi:979 million cu m (2004 tahmini)İsveç’te İhracat:$173.9 milyar f.o.b. (2006 tahmini)İsveç’te İhracat malları:Makineler %35, otomobil,
kağıt ürünleri, kağıt hamuru ve kereste, demir-çelik ürünleri,
kimyasallar.
İsveç’te İhracat ortakları:ABD 10.6% ,
Almanya 10.2%, Norveç 8.7%, Büyük Britanya 7.4%, Danimarka 6.5%,
Finlandiya 5.7%, Fransa 4.9%, Hollanda 4.5%, Belçika 4.3% (2005)
İsveç ‘teİthalat:$151.8 milyar f.o.b (2006 tahmini)İsveç’te İthalat malları:Makineler, Petrol ve petrol ürünleri,
kimyasallar, Otomotiv ürünleri, Demir- Çelik; Besin Maddeleri, Giyim
Malları.
İthalat ortakları:Almanya 17.6%, Danimarka 8.9%, Norveç
8.9%, Büyük Britanya 6.6%, Hollanda 6.2%,
Finlandiya 5.8%, Fransa 5% (2005) İsveç Dış borç:$598.2 milyar (30 June 2006) İsveç Ekonomik yardım – alıcı

ODA, $1.7 milyar

İsveç ‘in Para birimi (kod):İsveç KronuDöviz kurları:İsveç Kronunun Amerikan Dolarına oranı: 7.3731 (2006), 7.4731 (2005), 7.3489 (2004), 8.0863 (2003), 9.7371
(2002)
İsveç’te Mali yıl:Takvim yılı İletişim İsveç’te Telefonlar – kullanımdaki ana
hatlar:
6.447 milyon (2004) İsveç’te Telefonlar – cep telefonu:8.436 milyon (2005) İsveç ‘te Telefon sistemi:Genel Değerlendirme: Yerel ve uluslar arası
iletişim muhteşem rahatlıkta, otomatik sistemle çalışır.
Yerel: Eş eksenli ve fazla iletkenli kablolar konuşma trafiğinin çoğunu
sağlar; yedekte bulunan paralel mikrodalga sistemler de telefon
kanallarına ek olarak destekleme yapar.Uluslar arası: Ülke kodu 46, Denizaltında 5 eş eksenli kablo, zemine
kurulu uydu istasyonları 1 Intelsat (Atlantik okyanusuna), 1
Eutelsat, ve 1 Inmarsat ( Atlantik ve Hint okyanuslarına ); not: İsveç
Inmarsat uydusunu diğer Kuzey ülkeleriyle ortak olarak kullanır.
(Danimarka, Finlandiya, İzlanda ve Norveç)İsveç’te Radyo yayın istasyonları:AM 1, FM 265 kısa dalga 1 (1998) İsveç’te Televizyon yayın istasyonları:169 (ek olarak 1,299 kesintisiz
yayın) (1995)
Internet ülke kodu:.se İsveç İnternet sahibi:2.958 milyon (2006) Internet kullanıcıları:6.8 milyon (2005) Taşımacılık İsveç’te Hava alanları:255 (2006) Döşeli pistleri (asfalt) olan hava
alanları:

 

toplam:

155

3,047 m’ den fazla : 3

2,438’den 3,047 m ‘e:13

 

1,524’den 2,437 m ‘e :80

 

914’den 1,523 m’ e:23

 

914 m altı:36 (2006)Döşenmemiş pistli (asfalt olmayan) hava
alanları:
Toplam: 100914’den 1,523 m’ e:

9

914 m altı: 91(2006)Karayolları:Toplam: 424,947 kmAsfaltlanmış: 129,651 km ( karayollarının 1591km’ sini de
içerir.)Asfaltlanmamış: 295,296 km (2004) İsveç’te Limanlar ve terminaller:Goteborg, Helsingborg, Karlshamn, Lulea,
Malmo, Oxelosund, Stenungsund, Stockholm, Trelleborg.
Military İsveçKuvvet Komutanlıkları:Ordu, İsveç Kraliyet Donanması, İsveç Hava
Kuvvetleri
Askeri görev yaşı ve zorunluluk:19 yaşına girenler
zorunlu olarak askere alınırlar; Erler askeriyede aldığı göreve göre 7
veya 17 ay askerlik yaparlar, Ön hizmeti tamamladıktan sonra askerler 47
yaşına kadar istendiğinde orduya çağırılabilirler.
 Diğer
Bilgiler