Küba

Giriş: KÜBA
Küba’nın
Geçmişi:
Küba’nın
bilinen tarihi Christopher Kolombus’un ilk gezi yolculuğunda
ülkeyi görüp burayı İspanya sanması ile başmaştır. Bu tarihten
sonra Küba, 388 yıl boyunca İspanya’nın bir sömürgesi olmuştur.
İspanyollar tarafından işgal edildikten sonra Güney Amerika’dan
getirilen insanlar buraya yerleştirilmiştir. Sayı 100,000
civarında olan yerli halka Hıristiyanlık zorla benimsettirilmeye
çalışıldı.1762’de İngilizler adayı elerine geçirseler de bir
sonraki yıl adanın kontrolü yine İspanyollara verildi.
1820’de Latin Amerika’daki bazı
sömürgeler İspanyol İmparatorluğuna baş kaldırsa da Küba,
İspanyollara sadık kaldı. Yine de ülkede bağımsızlık kelimesi
sessizce söylenmeye başlanmıştı. 1848’de Birleşik Devletler
Başkanı James Knox Polk, 100 milyon $ karşılında adayı satın
almayı teklif etmiş fakat İspanya bu öneriyi reddetmiştir.

1868’e gelindiğinde Küba’da
bağımsız mücadeleleri verilmeye başlanmıştır. 10 Yıl
Savaşlarından sonra Zanjon Barışı çatışmayı bitirdi ve Küba’ya
özerklik verildi. İspanya – Amerika arasındaki savaş esnasında
1898’de Birleşik Devletlerin yaptığı saldırı İspanya’nın
egemenliğini sona erdirdi. Bunun sonrasında Yapılan Paris
Antlaşması ile Küba bağımsızlığını ilan etti. 1959’da Fidel
Castro’nun başında bulunduğu isyan ordusu yönetimi ele geçirdi.
Castro’nun egemenliği o zamandan beri devam etmektedir.

1960 ve 1970lerde Sovyet
Rusya’nın da desteğiyle Komünist rejimi Latin Amerika’ya ve
Afrika’ya yayıldı. Ülke bu rejimini acısını yıllık 4 – 6 milyar
$ kayıpla ödemektedir.

Coğrafya  
Küba’nın
Konumu:
Bir Karayip ülkesi
olan ada, Karayip Denizi ve Kuzey Atlantik Okyanusu arasındadır.
Küba’nın
Coğrafi Koordinatları:
21 30 K, 80 00 B
Küba’nın Harita
dizini:
Orta Amerika ve
Karayip
Küba’nın
Yüzölçümü:
toplam:
110,860km²
toprak:
110,860km²
su: 0 km²
Küba Yüz ölçüm
karşılaştırma:
Yüzölçümü,
Pensilvanya’dan biraz daha küçüktür.
Küba’nın
Kara sınırları:
Toplam: 29
km
Komşu ülkeler: Guantanamo’daki
Birleşik Devletler Donanma Üssü 29 km

Not: Guantanama Deniz Üssü
Birleşik Devletler tarafından kiralandı ve Küba’nın sınırları
içindedir.

Küba’nın Kıyı
boyu:
3,735km (Karayip
Denizi 1,760 km, Kuzey Pasifik Okyanusu 1,448 km
Küba’nın Deniz
hakları:
karasal
deniz:12 nm
bitişik bölge: 24 nm

özel ekonomik bölge: 200 nm

Küba’da İklim: Tropikal iklim
görülür. Rüzgârlar havayı yumuşatır. Kasımdan nisana kadar kuru
iklim görülürken mayıstan ekime kadar yağışlıdır.
Küba’da Zemin: Geniş düzlükler
ovalar vardır. Güneydoğuda ise sıra dağlar ve teper
uzanmaktadır.
Küba’nın Rakım
uç değerleri:
En alçak
noktası: Karayip Denizi 0 m
En yüksek noktası: Pico
Turquino 2,005 m
Küba’nın Doğal
Kaynakları:
Kobalt, nikel,
demir filizi, krom, bakır, tuz, kereste, silis, petrol,
ekilebilir toprak
Küba’nın Toprak
kullanımı:
Tarım alanı:
%
27.63Sürekli tarım ürünleri: % 6.54

Diğer: % 65.83 (2005)

Küba’da Sulanan
arazi:
8,700 km² (2003)
Küba’da Doğal
afetler:
Doğu kıyısında
Ağustostan Kasıma kadar hortumlar oluşmaktadır.(Genellikle
ülkede yılda bir hortum oluşur.) Kuraklıklar da ülke çapında
yaygındır.
Küba’nın Çevre
– bugünkü sorunları:
Hava ve su
kirliliği, biyofarklılık kaybı, orman alanlarının tahribatı
Küba Çevre –
uluslar arası anlaşmalar:
Gruplar:
Antarktik Antlaşması, Biyofarklılık, İklim Değişikliği, İklim
Değişimi – Kyoto Protokolü, Çölleşme, Tehlikedeki Türler,
Tehlikeli Atıklar, Deniz hayatının korunması, Ozon tabakasının
korunması, Gemi Kirliliği, Sulak Alanlar
İmzalanmış ama onaylanmamış: Deniz
Hayatının Korunması
Küba
Coğrafya – not:
Karayip’teki en
büyük ülkedir. Büyük Antiller’deki en büyük adadır.
Halk  
Küba’nın
Nüfusu:
11,394,043
kişi (Temmuz 2007 tahmini)
Yaş dağılımı: 0-14 yaş: %
18.8 ( erkek

1,100,672 / kadın 1,100,672
)
15-64 yaş: % 70.5 ( erkek

4,019,648
/ kadın
4,016,429
)
65 yaş ve üstü: % 10.7 ( erkek

554,043
/ kadın
660,924)
)
(2007 tahmini.)

Küba’da
Ortalama yaş:
Toplam: 36.3
yaş
Erkek: 35.7 yaş

Kadın: 37 yaş (2007 tahmini)

Küba’da Nüfus
artış oranı:
 %

0.273
(2007 tahmini)

Küba’da Doğum
oranı:
11.44 doğum/1000
nüfus (2007 tahmini)
Küba’da Ölüm
oranı:
7.14 ölüm/1000
nüfus (2007 tahmini)
Küba’da Net göç
oranı:
-1.57 göçmen/1000
nüfus (2007 tahmini)
Küba’da
Cinsiyet oranı:
Doğumda:
1.06 erkek/kadın
15 yaş altı: 1.056 erkek/kadın

15-64yaş arası: 1.001
erkek/kadın

65 yaş ve üzeri: 0.838
erkek/kadın

Toplam Nüfus: 0.992 erkek/kadın
(2007 tahmini)

Küba’da Bebek
ölüm oranı:
Toplam: 1000
canlı doğumda 6.04 ölüm
Erkek: 1000 canlı doğumda 6.76
ölüm

Kadın: 1000 canlı doğumda 5.26
ölüm (2007 tahmini)

Küba’da
Ortalama yaşam süresi:
Toplam
nüfus: 77.08 yaş
Erkek: 74.85 yaş

Kadın: 79.43 yaş (2007 tahmini)

Küba’da
Doğurganlık oranı:
1.6 çocuk/kadın
(2007 tahmini)
Küba’da Uyruk: İsim: Kübalı
(tekil veya çoğul)
Sıfat: Kübalı
Küba’da Etnik
gruplar:
% 58 mulatto, % 37
beyaz, % 11, % 1 Çinli
Küba’da Dinler: % 85 Roma Katolik
(Castro’nun iktidarından önce), Protestanlar, Yehova Şahitleri,
Yahudi, Santerya
Küba’da Diller: İspanyolca
Küba’da
Okuryazarlık oranı:
Tanım: 15
yaş ve üzeri okuyup yazabilir.
Toplam Nüfus: % 99.8

Erkek: % 99.8

Kadın: % 99.8 (2002 nüfus
sayımı)

Yönetim  
Küba’nın
Ülke adı:
Kabul Edilen
Uzun Biçimi: Küba Cumhuriyeti
Kabul Edilen Kısa Biçimi: Küba

Mahalli uzun biçimi: Republica
de Cuba

Mahalli kısa biçimi: Cuba

Küba’nın
Bağımlılık durumu:
 
Küba’nın
Yönetim biçimi:
Ülkenin yönetim
biçimi komünizmdir.
Küba’nın
Başkenti:
İsim: HavanaCoğrafi koordinatları: 23 08 K, 82
22 B

zaman farkı: UTC–5 (Standart
zaman boyunca Washington DC ile aynı)

Günışığından yararlanma zaman:
+ 1 saat; Mart ayının son Pazarında başlar, Ekim ayının son
Pazarında biter

Küba’nın İdari
bölgeleri:
14 bölge ve bir
özel belediye*: Camaguey, Ciego de Avila, Cienfuegos, Ciudad de
La Habana, Granma, Guantanamo, Holguin, Isla de la Juventud*, La
Habana, Las Tunas, Matanzas, Pinar
Küba’da
Bağımsızlık:
20 Mayıs 1902(10
Aralık 1898’da İspanya’dan ayrıldı ve 1898’den 1902’ye kadar
Birleşik Devletler tarafından yönetildi.); Küba Hükümeti
tarafından bağımsızlık günü olarak kabul edilmemektedir.
Küba’nın Milli
Bayramı:
İhtilal Zaferi – 1
Ocak (1959)
Küba Anayasası: 24 Şubat 1976’da
kabul edildi ve Temmuz 1992 ve Haziran 2002’de düzenlemeler
yapıldı.
Küba’da Kanun
sistemi:
İspanya medeni
hukukuna dayanmaktadır ve Amerikan hukuki kavramlarından
etkilenmiştir. Anayasada komünizmin etkileri hala vardır.
Zorunlu ICJ yargılama yetkisini kabul etmedi.
Küba’da Oy
hakkı:
16 yaş; evrensel
ve zorunlu
Küba’nın
Katıldığı uluslar arası örgütler:
ACP, FAO, G–77,
IAEA, ICAO, ICC, ICRM, IFAD, IFRCS, IHO, ILO, IMO, Interpol, IOC,
IOM (gözlemci), IPU, ISO, ITU, LAES, LAIA, NAM, OAS (1962’den
beri resmi olarak katılamıyor), OPANAL, OPCW, PCA, UN, UNCTAD,
UNESCO, UNIDO, UNWTO, UPU, WCL, WCO, WFTU, WHO, WIPO, WMO, WTO
Küba’nın Bayrak
şekli:
Yatay şekilde 5
eşit şerit ve bu şeritlerin en üstteki, ortadaki ve en alttaki
mavi; diğer iki şerit ise beyaz renktedir. Bayrağın direğe
asılan kısmında eş kenar üçgen ve üçgenin tam ortasında 5 uçlu
yıldız vardır.
Ekonomi
  

Küba’da Ekonomiye genel bakış:

Küba
hükümeti; durum kontrollü ekonomisini kontrol etmede sosyalist
kurallara bağlı kalmaya devam etmektedir. Birçok üretim Küba
hükümetinin elindedir ve hükümet tarafından işletilir. Küba
Hükümetinin istatistiklerine göre; iş gücünün % 75’i devlet
tarafından istihdam edilmektedir. Aslında gerçek oran % 90’a
yaklaşmaktadır. Geri kalan kısım da özel çiftliklerde ve özel iş
sahipleri tarafından istihdam edilmektedir.
Küba ekonomisi 1989 ve 1993
yılları arasında yaşadığı kaybı henüz yeni kapatmaya başladı. Bu
kaybın en önemli sebebi Sovyet yardımının kesilmesi idi.
Ekonomik açığı kapatmak için 1994’de hükümet; turizme açılma,
yabancı yatırımcılara teşvik, dolar kullanımını kanunlaştırma
gibi birçok ekonomik reformu öngördü. Alınan kararlarla ülke
ekonomisi büyümeye başladı. Fakat istatistiklere göre ekonomi
göründüğü kadar parlak değildi. Yaşam şartları 1989’da şartların
altında kaldı; düşük şeker fiyatları ve artan petrol fiyatları,
11 Eylül sonrası turizmdeki durgunluk ve yiyecek kıtlığı
neredeyse 1990’ların ortasında yapılan reformları yok etmek
üzereydi.

Küba’nın ekonomisini bir nebze
de olsa turizm rahatlattı. 2002’de ülkeye iki milyona yakın
turist geldi. Bu da ekonomi için 2 milyar $ demekti.

2006’da yüksek metal fiyatları
Küba’yı nikel üretiminden kobalt üretimine yöneltti. Havana,
2004’den beri yaşanan elektrik kesintisini önlemek için enerji
sektöründe yatırımlar yapmaktadır.

 

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Gayrisafi yurtiçi hâsıla (GSYİH)
(satın alma gücü paritesi):

45.51milyar
$ (2006 tahmini)
Gayrisafi
yurtiçi hâsıla (GSYİH) (resmi döviz kuru):
40 milyar $ (2006
tahmini)
Gayrisafi
yurtiçi hâsıla (GSYİH) – gerçek büyüme hızı):
% 9.5 (2006
tahmini)
Gayrisafi
yurtiçi hâsıla (GSYİH) – kişi başına (PPP):
4,000 $ (2006
tahmini)
Gayrisafi
yurtiçi hâsıla (GSYİH) – sektörlere göre dağılım:
Tarım: % 5.1
Endüstri: % 27.2

Hizmet: % 67.6 (2006 tahmini)

İş gücü:
4.82 milyon
kişi (2006 tahmini)
Not:
devletin tekeline % 78, özel sektör % 22 (2006 tahmini)
İş gücü- iş
alanlarına göre:
Tarım: % 20
Endüstri: % 19.4

Hizmet: % 60.6 (2005)

İşsizlik oranı:
% 1.9 (2006
tahmini)
Yoksulluk
sınırı altındaki nüfus:
Yoksulluk
sınırının altında nüfus yok
Yüzdelik paya
göre ev geliri ya da gideri:
En az: % 10:
Mevcut değil
En fazla: %
10: Mevcut değil (2004)
Enflasyon oranı
(tüketici fiyatları):
% 5 (2006 tahmini)
Küba Bütçesi: Gelirler:
35.07 milyar $
Giderler: 36.41 milyar $,
mevcut olmayan sermaye giderleri dâhil.

(2006)

Küba’da Tarım –
Ürünleri:
Şeker, tütün,
narenciye, kahve, pirinç, patates, fasulye, çiftlik hayvanları
Sanayiler: Şeker, petrol,
tütün, yapı, nikel, çelik, çimento, tarımsal makineler, ilaç
Küba’nın
Endüstriyel üretimin gelişme hızı:
% 17.6 (2006
tahmini)
Küba’nın
Elektrik üretimi:
15.34 milyar kWh
(2004)
Küba’nın
Elektrik tüketimi:
14.1 milyar kWh
(2004)
Küba’nın
Elektrik ihracatı:
0 kWh (2004)
Küba’nın
Elektrik ithalatı:
0 kWh (2004)
Küba’nın Petrol
üretimi:
72,000 bbl/gün
(2005 tahmini)
Küba’nın Petrol
tüketimi:
204,000 bbl /gün
(2004 tahmini)
Küba’nin Petrol
ihracatı:
0 bbl /gün
Küba’nın Petrol
ithalatı:
0 bbl/ gün
Küba’nın Doğal
gaz üretimi:
704 milyon cu m
(2004 tahmini)
Küba’nın Doğal
gaz tüketimi:
704 milyon cu m
(2004 tahmini)
Küba’da
İhracat:
2.956 milyar
$ f.o.b (2006 tahmini)
Küba’da İhracat
malları:
Şeker, nikel,
tütün, balık, tıbbi ürünler, narenciye, kahve
Küba’da İhracat
ortakları:
Hollanda % 25.8,
Kanada % 21.1, Çin % 10, İspanya % 6.8 (2005)
Küba’da
İthalat:
9.51 milyar $
f.o.b (2006 tahmini)
Küba’da İthalat
malları:
Petrol, yiyecek,
makine ve malzemeleri, kimyasallar
İthalat
ortakları:
Çin %14.5, İspanya
% 13.7, Kanada % 8.4, Birleşik Devletler % 8.3, Almanya % 7.2,
Brezilya % 5.6, İtalya % 5.6, Meksika % 5.1, Japonya % 4 (2005)
Küba Dış borç: 15.15 milyar $ (30
Haziran 2006 tahmini); diğeri 15–20 milyar $ Rusya’ya borç (2006
tahmini)
Küba Ekonomik
yardım – alıcı
68.2 milyon $
(değiştirilebilen para birimi)
Küba’nın Para
birimi (kod):
Küba Pezosu ve
çevrilebilen Pezo
Döviz kurları: Küba
Pezosunun Amerikan Dolarına oranı:

0.9231
(2006)
Not: Küba’nın şu
an kullandığı üç para birimi vardır: Küba Pezosu, çevrilebilen
pezo ve Amerikan Doları. Nisan 2005’te resmi döviz kuru 1
çevrilen Pezo 1 $ iken bu kur 1.08 $ çıktı. Bireyler
çevrilebilen bir Pezo için 24 Küba Pezosu verir veya 25 Küba
Pezosu verip 1 çevrilebilen Pezo alır. Şirketler için ise 1 Pezo
1 Küba Pezosuna eşittir.
Küba’da Mali
yıl:
Takvim Yılı
İletişim  
Küba’da
Telefonlar – kullanımdaki ana hatlar:
849,900 (2005)
Küba’da
Telefonlar – cep telefonu:
134,500 (2005)
Küba’da Telefon
sistemi:
Genel
Değerlendirme: 1994’ten beri yatırımlar yapılmaktadır. 2000’de
Bilgi Teknolojisi ve İletişim Bakanlığı’nın açılması sistemde
iyileşmeler olmasını sağladı. Kablosuz Internet hizmeti
yaygındır fakat yabancılar ve rejim seçkinlerine kısıtlıdır.
Birçok Kübalılar kablosuz Internet hizmetini yabancıların
yardımıyla edinebilirler.
Yerel: Ulusal fiber optik
sistemi henüz yeteri kadar gelişmedi. Telefon hattı yoğunluğu
düşüktür. 100kişiye 10’dan az hat düşmektedir. Yerel cep
telefonu hizmeti gelişmektedir.

Uluslar arası: Ülke kodu 53,
Uydu dünya istasyonları – 1


Intersputnik (Atlantik Okyanusu bölgesi)

Küba’da Radyo
yayın istasyonları:
AM 169, FM 55,
kısa dalga (1998)
Küba’da
Televizyon yayın istasyonları:
58 (1997)
Internet ülke
kodu:
.cu
Küba İnternet
sahibi:
2,234 (2006)
Internet
kullanıcıları:
190,000
(2005)
Not: Özel vatandaşların
bilgisayar almalarına ve Internete bağlanmalarına özel yetki
olmadan izin verilmez. Yabancılar büyük otellerde Internet
kullanabilir ve özel duvarlar vardır. Bazı Kübalılar kanundışı
yollarla karaborsadan parola edinebiliyor veya kamu yerlerinde
sınırlı yerlerde e-postalarına ulaşabilirler (2005)
Taşımacılık  
Küba’da Hava
alanları:
170 (2006)
Döşeli pistleri
(asfalt) olan hava alanları:
Toplam: 78
3,047 m’ den fazla: 7

2,438’den 3,047 m ‘e: 9

1,524’den 2,437 m ‘e: 18

914’den 1,523 m’ e: 7

914 m altı: 37 (2006)

Döşenmemiş
pistli (asfalt olmayan) hava alanları:
Toplam: 921,524’den 2,437 m ‘e: 1

914’den 1,523 m’ e: 29

914 m altı: 62 (2006)

Karayolları: Toplam:
60,858
km Asfaltlanmış:
29,820
kmAsfaltlanmamış:
31,038km
(2004)
Küba’da
Limanlar ve terminaller:
Cienfuegos, Havana, Matanzas
Askerlik  
Küba Kuvvet
Komutanlıkları:
İhtilal Silahlı
Kuvvetleri: İhtilal Ordusu, İhtilal Donanması, İhtilal Hava ve
Hava Savunma Kuvvetleri, Genç Emek Ordusu
Askeri görev
yaşı ve zorunluluk:
17 yaşına giren
bayanlar ve erkekler askerlik hizmetini yerine getirebilirler.